Оқи отырыңыз

Өзіңе ұнаған кәсібіңмен шұғылдансаң, өз ұлтыңның туын көкке көтере алсаң – бақыт деген осы!

Автор: Асқар Жұмаділдаев

— Редактор бағаны —

Массагетте қалай блог жазамын?
Массагетте қалай блог жазамын?

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Экс-бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ
Негізгі / ШОКО ӘЛЕМ, 2-ші бөлім

ШОКО ӘЛЕМ, 2-ші бөлім

ШОКО ӘЛЕМ, 2-ші бөлім

   ҚТЛ мектебінің жетінші сынып оқушысы Райл əрқашан сиқырға сенетін. Бірақ, əлі күнге дейін шын сиқырды көрген емес еді. Дегенмен, қиял дүниесінде бəрі мүмкін ғой. Ол өзінің қиял əлемі туралы əпкесімен жиі бөлісетін. Əпкесі Элия да ҚТЛ-дың сегізінші сыныбында оқитын. Əдетте, екеуінің əңгімесі аяқталған соң, əпкесі «сабақ оқы» деп оның басын қатыратын.

  Күндердің бір күнінде, сол қиял дүниесіне бір шолу жасап жатқан еді, бір кезде:

– Райл, тақтаға шық деген! – деген дауыс оны сиқырлы дүниесінен қайтарды.

– Иә, апай, маған айттыңыз ба? – деп Райл өз-өзіне келу үшін уақыт ұтуға тырысты.

– Жоқ, өз-өзіме айтып тұрмын, – деп қалжыңдап қойды мұғалім. Артқы жақта отырған жолдастары болса, бұл еленсіз жағдайға от алмай жатқан трактордай пыс-пыс етіп күліп жатыр. Райл орнынан тұрып қоңыр көздерімен терезе жаққа бір қарады. Сəл кідіргенсоң:

– Апай, мен əлі дайын емеспін, – деп ол шындығын айтты. Биология пəнінің мұғалімі Толқын апай шыншыл оқушысының қасына келіп:

– Дəптерің де жоқ екен, – деп ашулана бастады. Қатты ұялған Райл басын төмен қаратып:

– Жатақханада ұмытып кетіппін, – деді кінəлі дауыспен. Сол кезде мұғалім:

– Осы басыңды неге ұмытып кетпейсің, ə? – деп, шынында да ашуланғандай болды. Сол кезде Райл ішінен "басыңды қалай ұмытасың, ол мүмкін емес қой. Осы кейбір мұғалімдерді түсінбеймін?!" деп ойлады. Иә, тек қана ойлап қойды, дауыстап айтуы мүмкін емес еді. Бұл логикалық тұжырымы бірінші рет емес еді, бірақ мыңнан да көп емес. Биология пəні мұғалімі Райлды құрметтейтін, өйткені, ол үлгерімі өте жақсы жəне тəрбиелі оқушы еді. Бірақ, мына "дəптер ұмыту" оқушылар арасында кеңінен жайылған сылтау болғандықтан, ашулануға тура келді. Райл, шынында, сол күні дəптерін ұмытып кеткен еді. Өйткені, ол биология дəптерін фантастикалық роман жазып жүрген қалың дəптер арасында қалдырып кеткен. Ол роман айдаһар жайлы еді жəне шын мәнінде қызық еді. Райл айдаһарларды түсінде де көретін. Үстіне мініп алып, жауыздарды қырып жататын. Жетінші сыныпта оқитын бұл бозбаланың логикалық тұрғыдан ойлау қабілеті жоғары дамыған еді. Ал, оның қиял əлемінің шегі жоқ. Кейде мықты мұғалімдердің өзі оның сұрақтарына жауап бере алмай қалатын. Мұғаліммен болған сұхбатында:

– Ағай, қайдан білесіз, бəлкім, өміріміз ұзын бір түс шығар. Əлі ояна қоймаған шығармыз, – деп ойландырып қоятын. Соңғы қоңырау да жақындап қалды. Орыс тілі пəнінің мұғалімі Людмила Николаевна қиындық тудырмаса, Райлдың «5»-ке шығуына ешқандай кедергі жоқ. Соңғы қоңыраудан кейін Республика деңгейіндегі күрес сайысына баруы керек. Финал мəресі еді. Ал ертең орыс тілінен шығарма еді. Қалай болатынын бір құдай біледі.

 

   Ол мектебін қатты жақсы көрді. Кешке қарай тəрбиеші ағасына барып, орыс тілі пəні бойынша көмек сұрап еді, Əбитай ағасы оған бір батырлар жыры жайлы əңгіме айтып кетті. Оның аузынан бірде-бір орысша сөз шықпады. Бірақ тəрбиешісінің айтқан оқиғалары оны таңғажайып сезімдерге бөлеп, орыс тілінің емтиханы жайлы ұмыттырып жіберді. Артынан не үшін келгенін біразға дейін есіне түсіре алмай отырды. Ол сол əңгімеден ерекше күш-жігер алып, күллі əлемді билей алатындай сезінді. Ол тəрбиеші ағасын қатты жақсы көретін, өйткені, оның бойынан ерекше таза қасиеттерді көретін. Əдетте, оқушылар тəрбиешісінің шайына дəмді печенье жеу үшін баратын, бірақ Райлға əңгіменің дəмі тəттірек боп келетін. Райл бір əңгімесінде:

– Əбитай аға, осы сіз өзге ғаламдықтарға сенесіз бе? Қалай ойлайсыз? – деп көптен басын қатырып жүрген бір сауалын қойды. Əбитай қолындағы "хамле" печеньесін дастарханға қойып:

– Қалай десем екен ...Сенем деуге болады. Ғаламда тіпті қаншама планеталар бар. Сандары мыңдаған, миллиондаған. Олар босқа жаратылған деп ойламаймын, – деді.

– Бірақ ғалымдар əлі күнге дейін мыңдаған планеталардың ешқайсысында тіршілік белгілерін тапқан емес. Ол қалай сонда? – Бəлкім, олар біз іздеген формада емес шығар? – деп Əбитай шайын бір ұрттады.

– Яғни? – деп Райл тəрбиешісіне үңіліп қарады.

– Айтқым келгені, олар бізге ұқсамауы мүмкін. Тіпті материядан болмауы мүмкін. – Ааа, – деді Райл одан сайын қызығып.

– Физика сабағында Асхат ағай айтқан шығар. Адам айналасындағы нəрселердің тек төрт пайызын ғана көре алады.

– Мəссаған, тек төрт пайызын ғана ма? Соқыр екенбіз ғой, – деп Райлдың көздері бақырайып, таңғалысын ұстай алмады.

– Иә, адамзатқа əлі қаншама нəрсе ашу керек.

– Яғни, олар басқа формада болуы мүмкін дейсіз ғой.

– Иә, əрине, біз жердегі мұхит түбін зерттеп бітірген жоқпыз. Су асты əлемінен əлі де балық түрлерін тауып жатырмыз.

– Иә, мұхиттың түбі де басқа бір ғалам, – деп жас бала суып қалған қара шайына бір қарады. Артынан тезірек ұрттап іше жөнелді.

– Сондықтан, жас шəкірт, көре алмасақ жоқ деген сөз емес. Адамзаттың алдында неше түрлі құпияға толы əлемдер күтіп тұр. Бəрі көзқарасымызға байланысты. Сол күні Райл жұлдыздар жайлы, жалпы ғалам туралы қатты ойланды. Түнгі аспанға қайта-қайта қарап, ерекше бір нəрсені бақылап қалам ба деп үміттенді. Қайдағы, ерекше... аспанның əр бұрышы ғажапқа толы еді.

                                                         ***

   Республикалық күрес чемпионаты аяқталды. Арқалық қаласының темір жол бекетінде облыс атынан кеткен палуандарды жақындары қарсы алуда. Бір таңқаларлығы, пойыз уақытында келді. Хабарландыру жалғасып жатыр:

– Астана-Арқалық бағытындағы 603-поезд бірінші жолға келіп тоқтады. Сақ болыңыздар! Вагондар саны бас жағынан басталады! Вагонның есігі ашылып, жолаушылар түсе бастады. Жас күрес майталманының əпкесі бірінші боп жүгіріп барды. Бар даусымен:

– Чемпион! Чемпион! Менің інім – чемпион! Райл чемпион! – деп қуанғаннан айқайлап жатыр. Қасындағы сыныптастары да бұл қуанышқа қосыла кетті. Жас жолаушылар медальдарын тағып алып, түсіп жатты. Бəрі емес, əрине. Күннің көзі медальға түсіп жарқ-жұрқ етеді. Оқушылардың туыстары, достары шарлармен, гүлдермен қарсы алып жатты. Райл да кезегімен сөмкесін шығарып түсіп қалды. Əпкесі жүгіріп барып, құшақтай кетті.

– Қалайсың чемпион? Қалай жеттің? – деп сұрады.

– Сəлем, əпке. Бəрі жақсы. Сол пойыздағы иісті санамағанда, бəрі керемет!

– Құттықтаймын, алтын медаліңмен!

– Рахмет, өзін қалайсың? Бəрі жақсы ма? – дегені сол еді, достары келіп:

– Сəлем, Райл, құттықтаймыз. Керемет! – деп жатыр.

– Сəлем, чемпион! – Сəлем! Құтты болсын! – деп он шақты бала құттықтап қоршап алды.

– О-о-о, сəлем жігіттер. Қалдарың қалай? Рахмет!

– Əкел, көмектесіп жіберейік, – деп біреуі оның сөмкесін ала кетті. Таксиге дейін жеткенше бар қызығын айтып жаттыр. Достары үймелеп чемпионды құшақтап жатса да, əпкесе оның қолынан жіберетін емес. Күн жылы болса, да жасыл қалпақ киіп алған жүргізуші, көліктің жүксалғышына сөмкені тезірек орналастырды. Артынша тарс етіп жүксалғышты жауып жіберді. Əйтеуір, екеуі таксиге отырады.

– Уфф, кеттік. Нахаловка үшінші мектеп, – деп əпкесі жүргізушіге тағы бір рет мекен-жайды есіне түсіріп қойды.

– Ал, кеттік! – деп жүргізуші газды басты. Көк тойота гүрілдеп, жолдың шаңын бұрқыратып, көше бойымен ағып барады.

– Анам, əкем қалай? – деді Райл, дұрыстап отырып алған соң.

– Жақсы, жақсы. Анам үйде тамақ істеп күтіп отыр. Сенің сүйікті тамағың – ет, – деді əпкесі күлімсіреп. – Тұздалған қияр да бар, анам саған сақтап қойған.

– О-о-о, керемет, ет пен қиярға не жетсін? Жолдан қатты шаршадым.

– Ал, əкешім жұмыста. Кешке келеді. Айтпақшы, сəрсенбі күні Амантоғайға, əжемізге барамыз. Демалып, əжені көріп келеміз. Бізді қатты сағынып қалыпты.

– Мен де əжемді сағындым. Күшті болады, – деді інісі қуанып.

– Ол жақта көп болатын шығармыз.

– Иә, бір-екі аптаға қаламыз. Ал əкем мен анашым екі-үш күн болып, қалаға қайтады, – деді Элия.

– Е, жақсы. Бірақ саған лицейдегі əпкеңсіз қиын болады ғой, – деп Райл мысқылдап, тəрбиешісін де сөзіне қыстыра кетті.

– Айтпа, Аблажан əпкені қазірден-ақ сағынып отырмын. Біздің əпкей сондай мейірімді, бізге күнде кешке шай дайындап беріп отырады, – деп Элия телефонынан тəрбиешісінің суреттерін қарай бастады.

– Бəрібір, біздің Əбитай ағамыз күштірек, – деп бұрқ ете қалды Райл.

– Ол бізге күнде тост жасап береді. Оған қоса, артынан футбол ойнаймыз.

– Бəрібір Аблажан əпке...

– Жоқ, Əбитай аға..., – деп олар бір бірімен сөз жарыстыра бастады.

– Жоқ, Аблажан...!

– Əбитай аға..!

– Аблажан!

– Əбитай!

– Бəрібір Аблажан əпке мықты!

– Ал біз ағамызбен күресіп ойнаймыз!

– Ал біз ...., ал біз əпкемен мелек деген ойын ойнаймыз.

– Жоқ, Əбитай!

– Аблажан!

– Əбитай!

– Əби!

– Абла! – деп отырғанда такси үйге жетіп қалады. Көлік Жамбыл көшесіне бұрылып номері үшінші орта мектепке қарай бет алады. Аналары қақпаның алдында күтіп тұр екен. Машинадан түсе салысымен, баласын құшақтап бетінен шөпілдетіп сүйіп жатыр.

– Құлыным, бəрі жақсы ма? – деп бірге үйге кіріп кетеді.

    Екі күннен кейін олар жанұясымен Амантоғайға жолға шықты. Баратын жер Арқалықтан жүз шақырымдай қашықта. Жол тегіс болмаса да, жүруге болады. Рөлде отырған əкесі жиі-жиі тежегішті басуға тура келді. Бір сөзінде:

– Осы Астананың көшелеріне қайта-қайта асфальт төсей бергенше, мына жолды істеп қоймай ма? – деп ашуы аузынан шығып кетті. Мерседес маркалы көк машиналары анда-санда секіріп қояды. Райл сонда да терезеден айналасына қарап отыр. Жан-жақтары түп-түзу дала, шексіз сияқты. Жер домалақ емес, тегіс сияқты əсер берді. Иə, жер бір мағынада тегіс жазықтық. Элия да алысқа қарауды ұнатады. Бəлкім, ой-өрістерін кеңейтіп жатқан болар. Болашақты ойлай білу – маңызды қабілет. Олар жолдың бойындағы бұлақта сәл ғана аялдап, ары қарай аудан орталығына жол тартты. Жарты сағаттан кейін əжесінің үйіне жетіп қалды. Машина жасыл қақпаның алдына тоқтасымен Элия мен Райл жүгіріп барып, далада күтіп отырған əжесінің құшағына кіріп кетеді.

– Балапандарым менің, шырақтарым менің ..., – деп жетпіске келіп қалған əжелері немерелерін иіскеп қарсы алды. Əжелері орта бойлы, жүзінен нұр төгіліп тұрған кісі еді. Екеуі де əжелерін қатты жақсы көретін. Келесі күні сағат кешкі он. Ұйықтауға əлі ерте. Екі жасөспірім əжелерінің қасына келіп, жатып алды. Бөлменің бір бұрышында əдемі сандық тұр. Бұл сандық əжеге арғы атасынан қалған еді. Кезінде талай алтын бұйымдар осы жерде сақталған. Ал қазір балалар үшін тығылмақ ойнағанда қолданылатын керемет орын.

– Əже, ертегі айтып берші. Сенің əңгімелерінді сағындық, – дейді Элия мысықтай еркелеп. Əжесі бастарынан бір сипап:

– Айтуын айтам ғой. Бірақ сендер өсіп қалдыңдар. Бала емессіңдер енді, – деді мұңайған түрмен. Райл шын көңілмен əжесіне қарап:

– Əже, сен ертегі айтқанда басқаша айтасың. Шын болған сияқты түсіңдіресің, – деді.

– Қайдам? Бірақ, бала кезімде басымнан таңғажайып оқиғалар кешкенмін. Бәлкім, соның əсері болар? – деді əжесі есіне бір нəрсе түскендей.

– А-а-а, анау Шоко əлемнен келген адамдармен ба? – деді Райл сыбырлап.

– Оны сендерге кім айтты? – Əкеміз, – деп жауап қатты екеуі бірге.

– Əкелерің ол оқиғалардың шын болғанына сенбейді ғой.

– Иә, білеміз. Ертегі ретінде айтып беретін, – деді Элия ыңғайсызданып.

– Бірақ, біз саған сенеміз. Сен ешқашан өтірік айтпайсың, – деп Райл нық сөйледі.

– Иә, əже, айтып берші. Сенің аузыңнан тыңдағымыз келеді, – деп Элия да қоймады.

– Ал жарайды, тыңдаңдар онда. Кішкентай кезімде мына жақын жердегі Қаражардың түбінде жиі ойнайтынбыз. Қасымда тағы екі дос қыз болды. Бір күні сол жерде мұрны ұзындау келген балаларды кездестірдік. Олар өздерін «шоки» деп таныстырды. Олар бізге көп шоколад берген еді. Біз олармен аз уақытта достасып кеттік. Олар «Шоко əлем» деген жерде тұрады екен.

– Ондай жерді естімеппін, – деді Элия бірден.

– Біз үш қыз боп сол елге бардық. – Шын ба? Қалай? – деді Райл шыдай алмай.

– Нақты қай жерде екені есімде жоқ. Бірақ сол Қаражардың қасындағы бір үңгір арқылы шокилердің еліне түстік.

– Мəссаған! Сосын не болды? – деп Райл тізерлеп отырып алды. Оның бүкіл зейіні әжесінде болды. Жан-жүрегімен тыңдап, ары қарай не болатынын күтіп отырды.

– Ол ел біздікіне ұқсайды екен. Бірақ үйлері шоколадтан жасалған... – деп əжелері жалғастырып келе жатыр еді, əкелері бөлмеге кіріп келді. Райлдың көзіне бір қарап:

– Апа, сол бітпейтін ертегіні айтып отырсың ба? – деді. Райл бірден ашуланып:

– Ертегі емес, шын! – деп əжесін қорғауға тырысты.

– Жарайды, жарайды, аңыз ғой. Апа, медбике келді, дайындала бер, – деді бөлмені кішкене жинастырып.

– Туууфф, ең қызық жерге келгенде...., – деді Райл шыдай алмай.

– Жарайды, балапандарым, амандық болса, ертең айтып берермін. Ертең де күн бар. Ал қазір жатыңдар, ұйықтаңдар, – деді қарт кісі жай даусымен.

– Жарайды, қайырлы түн, əже, – деп екеуі əжелерінің бетінен бір сүйіп, өз бөлмелеріне кетті.

0
Рейтинг: +0

Жазылған уақыты: 26 наурыз, 12:05
Тегтер: фэнтези

Соңғы аудармалар

Қайсар До Бон Сун  #7
Қайсар До Бон Сун #7

До Бон Сун – ерекше қыз. Өйткені, оның бойында тұқымқуалайтын қасиет алпауыт күшке ие. Ол тек қыздаға беріледі. Бұл қасиеті үшін өзінен ұялатын қыз қалайша барлық қиындыққа қарсы тұра білді? Оған қолдау көрсеткен кім? 

BTS - Go Go
BTS - Go Go

Топ: BTS немесе Beyond The Scene  Дебют: 2013 жыл,...

VROMANCE feat. Obroject -
VROMANCE feat. Obroject - "Ғашықпын" (Fall In Love)

Массагет сайтында жарық көріп жүрген "Қайсар До Бон Сунның" сезімге толы саундтрегін назарларыңызға ұсынамыз.