Оқи отырыңыз

Өзі білмесе де елге ақыл айту – қазақтың қасиетті өнері.

Автор: Оралхан Бөкей

— Редактор бағаны —

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Димаш «Патша әнші» атанып кетпес үшін қытай барын салды...

Димаш «Патша әнші» атанып кетпес үшін қытай барын салды...

Димаш «Патша әнші» атанып кетпес үшін қытай барын салды...

«Мен қазірдің өзінде жеңімпазбын» деген Димаштың бағын байлаған кім әлде не? 

Он төрт кезеңге бөлінген «Мен әншімін» жобасы қытайда бірінші рет ұйымдастырылып отырған шара емес. Жыл сайын ұйымдастырылып онда тек қытай азаматтары бақтарын сынап келген. Тек биыл ғана қазақтың баласы Димаш Құдайберген қатысып, жалғыз өзі бір каналдың бағдарламасын халықаралық деңгейге жеткізді. Әйтпесе одан басқа алыс-жақын шет елден қатысқан қатысушы жоқ.  

Алғашқы кезеңнен-ақ миллиардты мойындатқан Димаш оқ бойы озық болды. Жасырары жоқ, І және ІІ кезеңде де Димаш классикалық үлгідегі, жоғары ноталарды ұстайтын әлемге танымал екі әнді орындады. Ал тек ІІІ кезеңнің шарты бойынша ол жеңіл әрі ойнақы ән орындауы керек болды. Байқап отырғандарыңыздай «Мен әншімін» жобасының мақсаты бойынша әр кезеңде түрлі жанрдағы әндерді орындау керек. Бірақ дауысым бар дегеннің бәрі әнші емес, әншімін дегеннің бәрі бүкіл жанрда ән сала бермейді ғой. 

Төрт көз емес, төрткүл дүние Димашты таныды. Тіпті әлеуметтік желілердегі көрілім сандары миллионнан асып жығылды. Қытайдың өзіндегі сайттардың көрілім саны – 4 миллиардтқа жетті. Осы күнге дейін миллиард көрілім жинаған атақты PSY болса, Димаш одан үш есе асып түсті. Қызық, дүниенің жартысынан көбі мойындап тұрып, «Патша әнші» атана алмай қалу мүмкін бе?! Мүмкін екен... 
Димаштың жеңімпаз болуына кедергі болған дүниелер:

 
Микрофонның жыры... 
Финалдық кезеңде оның дауысы ақырын шығып қалғанын бәріміз байқадық. Қытай сайттарының өзі Димаштың микрофоны істемей қалғанын алға тартып отыр. Тек Димашқа келген кезде микрофон істемей қалыпты демесін деп, Джаң Бичынның де микрофонын құртқан секілді. Әйтпесе он төрт кезең бойы дауыс біткенде жұтып қоймай шырқап келген микрофон неге дәл финал уақытында істемей қалды? Техникалық ақау деген күннің өзінде адам ақаудың белгісі бары анық... 

Лаура Шангпен... 
Финалда Димаштың жұбы болған әнші Лаура Шангпен қытайдағы ең мықты әншілердің бірі. Бірақ қытай елі оны жақтыра бермейді. Себебі ол өз тілінде ән салғаннан гөрі шет елдің тілінде ән салғанды ұнатса керек. Ал өнер адамының бағын ашатын халық. Сол халық сахнадағы әншінің бірін жақтырмай тұрса, оның екінші адамға әсер етпесіне кім кепіл? 
Сэнди Лэм 
Димаштың ең басты қарсыласы екенін о бастан-ақ білдік. Себебі Азияны мойындатып тастаған, көптеген атақтардың иесі еді. Қытай оның бұл атақты алатынына, біз Димаш осы атақты алады-ау дегендей сенгені анық. 1966 жылғы әншінің тәжірибесі де Димаштың тәжірибесінен мол екенін ескеру керек. Бірақ кейде еңбекті талант басып кететіні бар. Неге екені белгісіз осы жолы талант еңбекті баса алмаған секілді... 
Дауыс беру 
Естуге қарағанда, былтырғы «Мен әншімін» жобасы кезінде залдағы көрерменнің дауыс беру жүйесі қағазға жазып беру арқылы жүзеге асқан екен. Ал биыл бұл электронды жүйеге ауысқан. Әр нәрсені сылтау қыла беруге болады. Бірақ техника тілі қанша әділ дегенмен, оны жасап отырған адам ғой, тіпті қытай ғой. Ендеше саусақпен берілген дауысты саусақпен шешіп тастау қытай үшін жұмыс болып па?! 
Жинаған балдар 
Димаштың бұл жолғы өнер көсетуі мектепте 11 жыл бойы білім алып үздік атанып келіп, ҰБТ-дан құлап қалған оқушы секілді болды. Қалай дейсіз ғой, оның финалға дейінгі балдарын есепке алмайды. Финалдағы бал өз алдына бөлек және сол бал ғана Димаштың тағдырын шеше алды. Ал енді қараңыз бүкіл кезеңде үздік үштік пен бестіктен түспеген Димаштың финалда сүрінуі аяқ асты ма әлде әдейі ме?! 

Қытай елі 
Жалпы қытай елі отан десе өлетін халық. Оларда асқақтық дейтін дүние жоқ. Себебі бәрі халық алдында бірдей. Оқ бойы озып шыққаны бәрбір біздегідей жұлдыз болып жанып кете алмайды. Тек шет елге барып өнер көрсетіп, өздерін жарнамалап жатқандары болмаса, қытайдың өзінде жұлдыз болу оңай дүние емес. Енді ойланыңыз, «Мен әншімін» бағдарламасы қытайдың өз ішіндегі бағдарламасы. Димаш тек сырттан келіп қатысушы қонақ еді. Бірақ қытай шахмат ойыны секілді бәрін алдын-ала ойластырып қойған. Әйтпесе ол Қытай бола ма?! Бір адам арқылы бір аймақтың бағдарламасын халықаралық дәрежеге көтеру, бір адам арқылы бір каналдың рейтинг көрсеткішін көтеріп алу, бір адам арқылы Орта Азия тіпті Еуропаға да танылу «Мен әншімін» жобасына деген қап-қара пиар. 


Саяси көзқарас немесе мәдени соғыс 
Сіз бен біз байқамаған бір нәрсе бар. Ол мәдени соғыс алаңы. Соғыстың ең жаманы да осы. Қытай Димашты қатыстыруы қатыстырып алып, артынан өкіне бастады. Себебі жаппай қытай жұрты қазақ тіліне ден қойып, ән салып, арнайы курстарға жазыла бастаған. 20 миллионға жетер-жетпес халықтың тілін бір айдың ішінде миллиардтың үйрене бастауы – интрига! Ал бұл бағдарламаның максималды деңгейге жеткенін қытай билігі көрмей отыр дейсіз бе?! Бүгінгі күнге дейін мәдениетімен емес нарығымен таныла бастаған қытайдың бәсі несімен басым болды демеңіз, бәрі ойын. Бес саусақтың біреуі ішке бүгулі екенін ескеру керек. 

Қытай бұл бағдарлама арқылы Еуропаға мәдени соғыс ашты. Димашқа «Азияның үздік әншісі» атағын беру арқылы, азияда да мәдениет бар екенін жеткізгісі келді. Себебі бүкіл классика мен өнердің негізгі бастауы Еуропада. Ең қызығы қытай көпшік қоюды біледі және оны қайтып алуды да біледі. Бірақ жұлып алмайды, тартып алмайды, білдіртпей алады. Оларша болғанда, «Димашқа атақ бердік, даңқ бердік, өнерін сүйетін халық бердік, бірақ шаңырақ кімдікі екенін ұмытпау керек қой» дегендері анық. 

Қорыта келгенде, сіздерге бір мысал келтірейін. Елімізде өтетін түрлі сайыстарда әділ-қазы алқаларының шешімімен мынандай жағдайлар орын алып жатады. Ең мықты өнер көрсеткен адамға жанама бір атақ беріледі де, ең басты жүлде басқаның қанжығасында кетеді. Бұл үйреншікті жағдай. Дәл сол секілді Димаш аталған үйреншікті істің кебін киді. Қытай елшісі «Димаш Қытайда өз мансабын жалғастыра алады» депті. Қорқу керек. Бізге байқау бітті екен деп енді мән бермей кетуге болмайды. Қызық енді басталады. Себебі біз Димашқа байқау кезінде ғана қолдау көрсеттік, оның үстіне кезінде Ринат Зайтов бастаған бір топ әнші емес қазылар Димашқа жағымсыз пікірін ашық айтқан. Ал енді ойланыңыз, өз елінде қадірлі бола алмаған жұлдызға, өзге ел аспан төрінен жұлдыз болуға орын беріп тұрса бас тартар ма едіңіз? Миллион емес, миллиардтың қошеметі сіздің сахнада делебеңізді қоздырмақ түгілі, ләззатқа бөлері анық. Шығармашылық адам өте сезімтал әрі эмоцияға жақын келеді. Димашты сақтау керек және қорғау керек. Онсыз да оның киім киісіне қарата айтылған даулар да бар. 
Отандық өнімді өндіріп өзге елге тегін беріп, қайта сатып алу біздегі бір түсініксіз жәйт. Ал бұл адам. Тегін беріп ертең елімізге келіп ән салу үшін миллион доллар төлеп жүрмейік. 

Димаш – біз үшін ғана емес, әлем үшін жеңімпаз болған әнші. Мойындатты. «Патша әнші» атанбаса да халықтың патша көңілін оятты. «Мен әншімін» жарысының жүлдесін алмаса да, фонограммамен ән айтатын біраз адамға «әнші қандай болу керек» деген ұғымды үйретіп кетті. 


Бағың жана берсін, Димаш! 

(с) Марғұлан Ақан


17191 19
Рейтинг: +9

Жазылған уақыты: 17 сәуір, 17:46
Тегтер: Димаш, Димаш Құдайберген, Мен әншімін жобасы, Марғұлан Ақан, Ақан Марғұлан,
Пікірлер
+0
17 сәуір, 18:16

Блог мақаланың маңызды жерлерін айтайын: 1. Қытай бұл бағдарлама арқылы Еуропаға мәдени соғыс ашты. 2. Димашты сақтау керек және қорғау керек. 3. Ол фонограммамен ән айтатын біраз адамға «әнші қандай болу керек» деген ұғымды үйретіп кетті.




+0
17 сәуір, 21:48

Салематсызба!Сіз жазған Димаш туралы мақалаңызды оқып шықтым.Димаштың қытайда қалып қоймай ма ертең елге келіп бəленбай миллион сұрап жүрмесін деген сөзіңізге сенбеймін.Димаштың əкесі ондайды жибере қоймайтын адам.Олар отбасымен нағыз Отанын, тілін,өз ұлтының мəдениетін құрметтейтін адамдар

+0
17 сәуір, 22:23

өкініштісі мен Димаш туралы жақсы нәрсе жазып отырып ақшаның әңгімесін қозғамас едім... Сондай жағдайға жеткізетін оның әкесі не шешесі емес саяси құрбандық!

+0
18 сәуір, 00:17

Иə, мəдени соғыс. И сол соғысқа Димаштың кіруі, былайша "құрбандық" секілді болуы қынжылтады.(((( Дегенмен балл жағын мен де түсінбедім. Финалдың алдында өткен турдағы балл ескеріледі деген еді. Бірақ, финалдық балл ғана есептелді. Жəне, ең соңғы абзацқа қос қолдап келісемін.

+0
18 сәуір, 18:23

Аяжан, қайдағы "құрбандық"?..
Түймедей нəрсені түйедей етіп көрсетуді қою керек. Керісінше, ұйымдастырушыларға рақмет айтуымыз қажет. Қазақстанда мықтыларды шығармайды. Сайыс болған соң жеңіс пен жеңіліс қатар жүретіні анық. Əнді қалай айту керек екенін Димаш көрсетті. Ең басты жеңіс осы емес пе?!Біздің елде ақшамен əнші болып отырғандар қаншама?! Дауысы жоқ, нота білмейді, бірақ ақшасы бар. Қазіргі кезде соңғысы есепке алынады. Қалғаны керек емес. Басқа салада да.

+0
18 сәуір, 00:49

Біріншіден, былтыр Малайзиялық əнші қатысқан. Екіншіден, 4 мрлд. 1 млрд.-тан үш есе емес төрт есе болады))))

+1
18 сәуір, 11:46

Мақала ұнады. Ұстанымы берік, намыс пен жанашырлық астасқан талдамалы мақала. Менің алып-қосарым: енді ол елде қалудың реті жоқ. Екі туып бір қалғанымыз емес. Тек қана контракті бойынша қосымша жобаларға қатысуға болады. Көк Түріктердің талай ханзадасын алып қалып, ақыры не болғанын тарихтан білесіздер. Ханзада деп бағалауына, өрелі өнерін мойындауына риза болайық. Бүгінгі ханзада - күні ертеңгі Патша. Иә, ән әлемінің патшасы! Бұл өнер додасында Димаш бүкіл әлемге танылды, өзінің өрелі өнерімен Ұлы Дала елін – Қазақстанды, Қазақ тілі мен Қазақ әнін төрткіл дүниеге танытты. Осы конкурсқа қатысушылардың бірде бірі Димаш алған атақ-даңққа бөленген жоқ. Дүлдүл Димаш – дарабоз дарын, ән әлеміндегі құбылыс! Оның басқаларды шаң қаптырып алар асқақ асулары, шығар биік белестері әлі алда. Қапа болмайық, өзге елдер есесін ешкімге бермейді, осыны ұмытпайық. Өнердің өріндегі Димаш – көңіліміздің төрінде. Жүректеріміз: «Бас жүлде Димашта, бірінші орын Димашта» деп соғады. Бейнетпен жеткен Жеңісің құтты болсын! Дүлдүл Димаш, биіктерден биікке самғап, жеңістен жеңіске жете бер! Басыңа қонған бағың баянды болып, асқақ өнерің ұзағынан сүйіндірсін!

+0
18 сәуір, 16:22

Қазақ бір - бірін көре алмайтын қызғаншақ халық. Өз еліңде бағаламағаны шындық. Димашқа сенуге болады, ол шет мемлекетте қазақ тілін, салт - дəстүрін, өнерін кеңінен насихаттайды. Марғұлан, Димаш үшін басыңды ауыртпай - ақ қойшы. Қыртыған мақала...

+2
18 сәуір, 17:52

Сонда мақаланы оқып түйгенің мен Димашты көре алмайтын болып шықтым ба?! Әлде бұл сіздің санасыз жағынан қараған көзқарасыңыз ба! Көре алмаған адам Димашқа "бақ" тілей ме?! Мен Димашты алып шыға алмай отырсам, басыңды ауыртпай-ақ қой депсің! Басым ауырса әділетсіздік үшін ауырды. Қыртыған мақаланы қыртыс көзбен емес, қыры жоқ көзбен оқу керек!

+0
18 сәуір, 18:42

Осындай жауап күтіп едім сізден) Бағлан үшін басыңызды ауыртпай-ақ қойыңызшы)

+0
18 сәуір, 18:05

Бос сөзге үйірсіңдер. Шындықты мойындай білу - ерлік.

+0
18 сәуір, 18:43

Бірден осы пікірді жаза салу керек еді! Шындық - Димаш жеңді. Бірақ жеңілді!

+0
18 сәуір, 19:53

Ондай "философиялық"ойларыңды бұл жерге тықпаламаңдаршы. Димаш жеңді, жеңілген жоқ! Аяжан Мұқатай есімді массагет сайтының қолданушысына пікір қалдырдым. Ол пікір сіздерге де қатысты.

+1
19 сәуір, 10:44

Кезінде Дима Билан да қайсібір аты шулы конкурсқа қатысып, атағы жер жарған еді. Бірақ, соңында саясаттың құрбаны болып шыққанын біреу білсе сіз білмеген екенсіз. Жаңалық естімедіңіз бе? Қытай Қазақстанмен экономикалық жағынан қаншама келісім шарттарды (оның өзі күрделі келісімдер) осы Димаштан кейін жасай бастады. Құрбандық деп турасында түсіне бергенді қою керек. Қазір бəрінің астары саясатпен байланысты. Тыыммм неғылмаңыз. Халық үшін Димаш жеңімпаз əрине,біз үшін де солай. Бірақ медальдың екі жағы болатынын да білген жөн.

+1
19 сәуір, 16:45

Осы қыздың жауаптары ұнайды)))

+0
19 сәуір, 17:22

Аяжан, "...Қытай Қазақстанмен экономикалық жағынан қаншама келісім шарттарды (оның өзі күрделі келісімдер) осы Димаштан кейін жасай бастады" дегенін қып - қызыл өтірік. Сайыстың басталғанына 4 ай, аяқталғанына 1 аптада да болған жоқ. Қытай мемлекетімен экономикалық қарым - қатынас тəуелсіздіктің алғашқы жылдарында қалыптасты.Егер шынымен де солай болса, елбасымыз Н.Ə.Назарбаевтың еңбегін жоққа шығарасың. Жалған сөйлеп, артық нəрсе қосуды қою керек...

+0
19 сәуір, 17:40

Мейлі, демек оптимист жан екенсіз)) мүмкін, саясатты сізден аз білетін шығармын. Бірақ, жан-жақты пікірлерді алып қарасақ, Қазақ елі тəуелсіздікте жасалған келісім шарттардан соң қайтып келісім жасалмады деген сөз емес шығар. Болмаса, сөзіме тұздық болсын Хабар арнасының жаңалықтарының өткен аптадағы шығарылымдарын бір қарап шықсаңыз болады. Пікірлеріңізге рақмет.

+0
03 мамыр, 21:51

Өте дұрыс,айтқаныңызға қосыламын!

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Соңғы аудармалар

38-параллель
38-параллель

Ел: Оңтүстік Корея Режиссер: Кан Джегю Жылы: 2004 Басты рөлдерде: Чан Дон Ган, Вон Бин Аударған: Ғалымжан Сәңкібаев

Хён/ Аға/ Brother
Хён/ Аға/ Brother

Ел: Оңтүстік Корея Жыл: 2016 Режиссер: Квон Су Гён  Сценарийін жазған: Ю Ён А  Аударған: Ғалымжан Сәңкібаев Басты рөлдерде: ДИО (Exo тобының әншісі) мен Чо...

Елес ерткен
Елес ерткен

Түпнұсқа атауы - Sen to Chihiro no kamikakushi Орысша атауы - Унесенные призраками Мемлекет: Жапония Жылы: 2001 Түрі: аниме Режиссері: Хаяо Миядзаки Жанры: шытырман...