Алматы қаласындағы музейлер

Алматы қаласындағы музейлер
Фото: gmirk.kz, wikicity.kz, El.kz, abaialemi.kz

"Алматы - Қазақстанның мәдени астанасы" атағын тегіннен тегін иеленіп жүрген жоқ. Мәдениеттің кез келген түрі мен арналары қайнаған қаланың түкпір-түкпірінен табылады. Сондай мәдени ошақтың бірі – музей. Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы 2018 жылғы 10 қаңтардағы жолдауында айтқандай: "Ұлттың әлеуетін арттыру үшін мәдениетіміз бен идеологиямызды одан әрі дамытуымыз керек". "Рухани жаңғырудың" мән-маңызы да нақ осында, музей мәдениетінің ұлт руханиятын сақтап, өркендетудегі маңызы айрықша. Ендеше Алматы қаласының музейлер топтамасымен таныс болыңыздар.

Алматы музейі

Жаңа музей бұрынғы Верный балалар үйінің ғимаратында орналасқан. Музейде 40 мыңнан аса экспонат сақталған. Олар 11 дәуірге бөлінген: "Алматының ежелгі тарихы", "Алматының орта ғасырлық тарихы", "Қазақ мемлекеттігінің қайнарында" "Жетісу этнографиясы", "Верный кезіндегі Алматы", "ХХ ғасырдағы Алматы", "Мәдениет пен өнердің дамуы", "Альпинизм тарихы", "Желтоқсан", "Алматы және Елбасы", "Бейбітшілік пен келісім моделі".

Мекен-жайы: Қабанбай батыр көшесі, 132

Жұмыс уақыты: 9:00-20:30, дүйсенбі – демалыс

Кіру құны: мектеп оқушыларына – 200 теңге, үлкендерге – 500 теңге.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Орталық музейі

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Орталық музейі – Орталық Азиядағы ең ірі музейлердің бірі. Оның алғашқы коллекциялары XIX ғасырдың 30 жылдары Орынбор қаласындағы Неплюев әскери училищесіндегі "Орынбор өлкесінің Музеумінде" жинақталған. Кейіннен музей қоры Жетісу облыстық музейі, казак әскері және дінге қарсы күрес республикалық комитетінің коллекцияларымен толықты.

1931 жылдан бастап музей Верный қаласының танымал сәулетшісі А.П. Зенковтың жобасымен 1904 – 1907 жж. салынған бұрынғы Кафедралдық собор ғимаратында орналасты.

Музейдің қазіргі ғимараты 1985 жылы сәулетшілер Ю.Ратушный, З.Мустафина және Б.Рзагалиевтің жобалары бойынша салынған. Бүгінде ҚР Мемлекеттік Орталық музей қоры материалдық және рухан мәдениеттің үш жүз мыңға жуық құндылықтарынан тұрады. Музейде негізгі жеті экспозициялық зал жұмыс істейді.

Мекен-жайы: Самал ықшамауданы, 44

Жұмыс уақыты: 10:00-17:00, сейсенбі – демалыс

Кіру құны: мектеп жасына дейінгі балалар мен ҰОС ардагерлеріне кіру тегін, мектеп оқушыларына – 100 теңге, студенттерге – 200 теңге, зейнеткерлерге – 150 теңге, үлкендерге – 300 теңге, шетел азаматтарына – 500 теңге, экскурсия – 1000 теңге.

Ә. Қастеев атындағы өнер мұражайы

ҚР Мемлекеттік Ә. Қастеев атындағы өнер мұражайы - бейнелеу өнері мен дәстүрлі және заманауи қолданбалы өнердің ғажап коллекциясы. Онда батыс, орыс және кеңес  өнерінің және шығыс халықтары қолданбалы өнерінің тыңғылықты жинағы бар. Жинақтаманың басым бөлігі – Қазақстан кескіндемесі, графикасы және мүсіні. Олардың ішінде – Қазақстанның тұңғыш суретшісі Әбілхан Қастеевтің, сондай-ақ, Хлудов пен Черкасскийдің, Мәмбетев пен Телжановтың, Кенбаев пен Ғалымбаеваның, Жүсіпов пен Шәрденовтің, Сыдыхановтың, Айтбаев пен Сариевтің кескіндемелері, Сидоркин мен Зальцманның, Пак пен Әжиевтің графикалық парақтары, Наурызбаевтың, Төлеков пен Досмағамбетовтің, Рахманов пен Мергеновтің, Рапопрот пен Есенбаевтың мүсіндік жұмыстары сақталған. Мұражай қорында жалпы саны 22 500-ден аса экспонат бар.

Мекен-жайы: Көктем 3 ықшам ауданы,  22/1

Жұмыс уақыты: 10:00-18:00, дүйсенбі және айдың соңғы күні – демалыс

Кіру құны: көркемөнер оқу орындарының оқушылары мен студенттеріне  – 200 теңге, студенттерге – 300 теңге, үлкендерге – 500 теңге

Қазақстан Республикасы геологиясының музейі

Қазақстанның жер қойнауы байлықтарымен Қазақстанның геологиялық музейінде таныса аласыз. Музей іші жер астында жүргендей әсер береді. Сондай-ақ, музей шахта лифтісімен де таң қалдырады. Тастан жасалған әр қабырғасы, жер қойнауының атмосферасын береді.

Мекен-жайы: Достық даңғылы, 85

Жұмыс уақыты: 10:00-17:00, сенбі, жексенбі – демалыс

Кіру құны: студенттерге – 100 теңге, үлкендерге – 200 теңге, жеке экскурсия – 1000 теңге, топтық экскурсия – 500 теңге

Кітап музейі

Республикалық кітап музейі әдебиет пен жазу өнеріне қызығатын, айналысатындар үшін өте қызық орын. Бұл музейде 20 мыңнан аса кітап пен түрлі жазбалар қоры бар. Олардың ішінде сирек кездесетін кітаптар мен кейбір кітаптардың түпнұсқасын кездестіруге болады.

Мекен-жайы: Қабанбай батыр көшесі, 94

Жұмыс уақыты: 9:00-17:00, сенбі, жексенбі – демалыс

Кіру құны: студенттерге – 100 теңге, үлкендерге – 150 теңге

Музыка аспаптарының музейі

Қазақ халық музыкалық аспаптарының музейі алғашқы рет келушілерге өз есігін 1980 жылы ашты, отызжылдық тарихы бар музей бүгінгі күні ел мақтанышы, республикада баламасы жоқ қазақ музыкалық мәдениетінің асыл қазынасы. Сонымен бірге музей ғимараты Қазақстан тарихы мен архитектурасының құнды ескерткіші болып саналады. Верный қаласындағы қоғамдық құрылыстың ағаш сәулет өнерін 1908 жылы атақты сәулетші А.П. Зенков жобалаған. Музей ХІХ-ХХ ғасырларда атақты қобызшы Ықыластың құрметіне аталды, ол халық шығармашылығының тазалығы мен әртүрлі ұлттық аспаптардың сақталуын насихаттаған еді. Бүгінгі күні мұражай қазақ халық аспаптарының және әлем халықтары аспаптарының бірегей жинағын ұсынады. Қазақстанның түкпір-түкпірінен жиналған ежелгі қазақ халық музыкалық аспаптары, ТМД және әлем халқының музыкалық аспаптары жинағы да осы жерде сақталған.

Мекен-жайы: Зенков көшесі, 24а

Жұмыс уақыты: 10:00-17:00, дүйсенбі – демалыс

Кіру құны: оқуышылар, студенттер мен зейнеткерлерге – 100 теңге, үлкендерге – 500 теңге, экскурсия – бір топқа (20 адамға дейін) 1000 теңге

 Ахмет Байтұрсынұлы мұражай-үйі

Ахмет Байтұрсынұлы Алматы қаласында қызмет істеп жүргенде тұрған үш үйі болған екен. Оның жазбалары арқылы осы үш үйдің орнын зерттеушілер анықтаған. Алайда ол тұрған екі үй қалада жаңа құрылыстар басталғанда алынып тасталынған болып шықты. Соның ішінде тек Ахмет Байтұрсынұлы мұражай-үйі ғана қалған. Ахмет Байтұрсынұлы бұл үйде 1934-1937 жылдар аралығында тұрған. Ахмет Байтұрсынұлы саяси қуғын-сүргінге ұшырап айдаудан келгеннен кейін, көпшілік оны "халық жауы" деп, қол созып, көмек көрсетуден қорқақтаған еді. Сол кезде оның қызы Шолпан мен күйеу баласы осы үйге қамқорлыққа алады. Мұражайда үш зал бар:

1. Қайта оралу — мұнда Ахмет Байтұрсынұлын ақтау туралы анықтамалар, оған көрсетілген құрмет қағаздары бар. Сонымен қатар, Ахмет Байтұрсынұлына берілген "Ана тілдің айбары", "Ғасыр саңлағы" деген медальдары сақтаулы тұр.

2. Қазақ санасының шам шырағы — ғалымның мектептегі күндерінен бастап, "халық жауы" атанып ұсталып кеткенге дейінгі өмір жолдары мұрағат құжаттары негізінде сақталған. Бұл залдың маңызды құжаттың бірі ғалымның жары Бәдрисафаның Дала губернаторына жазған — "Жеделхаты" саналады. Ресми хат 1909 жылдың 5 тамызында жолданған.

3. Саяси қуғын-сүргін құрбаны — бұл залда Ахмет Байтұрсынұлының бес рет түрмеге түсіп, екі рет жер аударылғандығы туралы айтылады.

Мекен-жайы: Байтұрсынұлы көшесі, 60

Жұмыс уақыты: сейсенбі-жұма – 09:30-17:30, сенбі – 10:00-14:00, жексенбі – тапсырыс бойынша, дүйсенбі мен айдың соңғы күні – демалыс

Кіру құны: оқушыларға - 50 тг, колледж бен гимназия оқушыларына – 100 тг, студенттерге – 150 тг, зейнеткерлер мен жетімдер үйінен келген балаларға тегін, экскурсия – 500 тг (шетел азаматтары үшін), экскурсия тілі: ағылшынша

 М.О.Әуезовтің мұражай-үйі

1961 жылы Мұхтар Әуезов қайтыс болғаннан кейін ҚазКСР Министрлер Кеңесі жазушы есімін мәңгілік есте қалдыру мақсатында оның тұрған үйін мұражай ету туралы Қаулы шығарды (1961 жылы 10 тамызда). 1963 жылы қарашаның 28-інші жұлдызында Мұхтар Әуезовтің әдеби-мемориалдық музей-үйі өзінің алғашқы келушілеріне есігін ашты.

Екі қабаттан тұратын бұл үйде Мұхтар Әуезов өмірінің соңғы он жылын өткізді (1951-1961). 1951 жылдың 18 тамызында әдебиет зерттеушісі З.С.Кедринаға жазған хатында мұнда жанұясымен 1951 жылы маусымның аяғында көшіп келгенін, ал үй құрылысы 1950 жылдың мамыр айында басталғанын хабарлайды. Осы үйде қаламгер әйгілі төрт томдық «Абай жолы» эпопеясына байланысты ұзақ жылдарға созылған қажырлы еңбегіне нүкте қойды.

Бұл үйдің жобасын жасаған сәулетші Г.Герасимов.  Үйде жеті бөлме бар, оның төртеуі – бірінші қабатта, үшеуі – екінші қабатта орналасқан. М.О.Әуезовтің мемориалдық музей-үйі бүгінде еліміздің көрнекті тарихи, мәдени ескерткіштерінің бірі саналады.

Мекен-жайы: Төлебаев көшесі, 185

Жұмыс уақыты: 10:00-17:00, жексенбі, дүйсенбі – демалыс

Кіру құны: студенттерге – 80 теңге, үлкендерге – 150 теңге

 Сәбит Мұқанов пен Ғабит Мүсіреповтың мемлекеттік әдеби-мемориалдық музейі

Сәбит Мұқановтың музей-үйі 1978 жылы, Ғабит Мүсіреповтің музей-үйі 1991 жылы ашылды. Жазушылардың өздері тұрған пәтерде орналасқан. 1999 жылғы Үкімет Қаулысымен «С.Мұқанов пен Ғ.Мүсіреповтің мемлекеттік әдеби-мемориалдық музей кешені» болып қайта құрылды. 2015 жылдан «Алматы қаласы музейлер бірлестігіне» қарайды. Музей кешенінде 12 мыңнан астам жәдігер бар. Негізінен кітаптар, қолжазбалар, фотосуреттер, хаттар, тұтынған жеке заттары. А.Толстойдың, М.Шолоховтың, М.Әуезовтің және т.б. қолтаңбасымен берілген кітаптары сақталған. Музейдің жаңа эспозициясынан А.Байтұрсыновтың, Ш.Құдайбердиевтің, Ж.Аймауытовтың, М.Дулатовтың, М.Жұмабаевтың шығармалары орын алған.

Мекен-жайы: Төлебаев көшесі, 125

Жұмыс уақыты: 10:00-17:00, жексенбі, дүйсенбі – демалыс

Кіру құны: мектеп оқушыларына – 150 теңге, студенттерге – 200 теңге, үлкендерге – 300 теңге

 Д.А. Қонаев музейі

Д.А. Қонаев музейі 2002 жылдың қаңтар айының 12 күні 90 жасқа толуына орай салтанатты түрде ашылды. Одан бері де он жылдан астам уақыт өтіп, музей бұл күндері көрермендердің көзайымына айналып, жастарға патриоттық тәрбие беруде игілікті істерді жүзеге асырып келеді.

Д.А. Қонаев мұражайы екі экспозициялық залдан тұрады. Бірінші экспозициялық зал Д.А.Қонаевтың "Балалық шағы мен студенттік кездері және еңбек жолының басталуы", екінші экспозициялық зал "Д.А.Қонаев саяси және қоғам қайраткері" тақырыбын қамтиды. Мұражай қорында 3 мыңға жуық жәдігер жинақталған.

Дінмұхамед Ахметұлының қызметте өсу баспалдақтары мен қоғам қайраткері ретінде қалыптасу жолы жайлы осы деректер мен тарихи мағлұматтар музейде сақтаулы.

Мекен-жайы: Төлебаев көшесі, 117

Жұмыс уақыты: 10:00-17:00, сенбі, жексенбі – демалыс

Кіру құны: мектеп оқушыларына – 100 теңге, студенттерге – 150 теңге, зейнеткерлерге – 100 теңге, үлкендерге – 500 теңге

Massaget.kz