Оқи отырыңыз

Өзі білмесе де елге ақыл айту – қазақтың қасиетті өнері.

Автор: Оралхан Бөкей

— Редактор бағаны —

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Білім / Жаратылыстану / Қайшының тамыры тереңде

Қайшының тамыры тереңде

Қайшының тамыры тереңде

Күнделікті жұмыс үстеліңізде де, тігін машинасының жанында да, ас дайындайтын үстел үстінде де, сөрелер ішінде де біз бір қарапайым құралға тап боламыз. Оның көмегімен шаруаларымызды сәтті тәмам қыларымызға шүбә келтірмейміз. Ол қай зат екені белгілі. Иә, қайшы. Ал сол қарапайым құралдың өмірге келу жолдарын білесіз бе? Тарихы да қарапайым.

Қайшы құралының тарихы ежелгі заманмен астасып, тамыры тым тереңде жатыр. Ең алғашқы қайшыға ұқсайтын зат біздің заманымызға дейін 3 ғасырда белгілі бола бастаған екен. Ол кездері қайшылар қазіргі мақсатта ғана емес, одан да көп қызметті атқарған болатын. Мысалы, қазіргідей шаш алу үшін не мата кесу үшін емес, қой жүнін қырқу үшін пайдаланылған екен. Ол кезде қазіргі қайшылардың рөлін бөлек-бөлек металл тілімдерінен жасалған пышақтар атқарған.

VIII ғасырда әлдебіреудің ойына осы бөлек пышақтарды бір-біріне айқастырып, стержендік бұрама шегемен қосу келген. Міне, осылайша бүгінгі күннің басты құралына айналған қайшылар өмірге келе бастады. Біздің көзімізге үйреніп қалған топсалы механизмді ілмектері бар қайшылар кейіннен пайда бола бастады.  Содан кейін олар Смоленскіден 12 км қашықтықта орналасқан Гнездов ауылының жанындағы Гнездов қорғанынан табылған.

13 ғасырдан кейін қайшының соңындағы  дөңгелек ілмектері домалақ шар тәрізді оймақтарға ауыстырылды. Содан соң оны жасап шығарған автор өзінің «қолтаңбасын» қойып таңбасын қалдырып отырған. Кейінгі уақыттарда қайшылар темір мен болаттан, күміс пен алтын жалатылған металдардан құйылып дайындалды. Онымен қоса, қымбат тастармен де сәнделді.

Қазіргі уақытта ерте заманның еншісіне жататын бұл құралға байланысты түрлі пікірлер қалыптасқан. Қайшының тарихын бірі мұнда, бірі басқа жаққа тартады. Қайшының түр-түрі бар екенін ескерсек, әр мақсатта қолданылатын оның әр түрінің тарихын әр жақтан іздеуіміз түсінікті. Матаға арналған қайшы, торт кесетін қайшы, жемістер қиятын қайшы, т.б. түрге ие болған бұл бесаспап құралдың адам өмірі мен оның тұрмысына етене сіңіп кеткені жасырын емес. 

Дайындаған: Ақерке Әбілхан

Суреттер: liveinternet.ru, clippings.ru

4585 2
Рейтинг: +2

Дайындаған: Ақерке Әбілхан
Қосылған күні: 03 қыркүйек 2012, 10:06
Пікірлер
+0
03 қыркүйек 2012, 10:57

қайшы қойдың арқасында пайда болды дейсің :roll:

+0
03 қыркүйек 2012, 11:33

маған қайшы керек болып жүр :)

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Соңғы аудармалар

38-параллель
38-параллель

Ел: Оңтүстік Корея Режиссер: Кан Джегю Жылы: 2004 Басты рөлдерде: Чан Дон Ган, Вон Бин Аударған: Ғалымжан Сәңкібаев

Хён/ Аға/ Brother
Хён/ Аға/ Brother

Ел: Оңтүстік Корея Жыл: 2016 Режиссер: Квон Су Гён  Сценарийін жазған: Ю Ён А  Аударған: Ғалымжан Сәңкібаев Басты рөлдерде: ДИО (Exo тобының әншісі) мен Чо...

Елес ерткен
Елес ерткен

Түпнұсқа атауы - Sen to Chihiro no kamikakushi Орысша атауы - Унесенные призраками Мемлекет: Жапония Жылы: 2001 Түрі: аниме Режиссері: Хаяо Миядзаки Жанры: шытырман...