Оқи отырыңыз

Мойындағы борышты білу – білімнің ісі, борышты төлеу – адамшылық ісі

Автор: Ахмет Байтұрсынұлы

— Редактор бағаны —

Сүйінші, «Massaget» мобильді қосымшасы іске қосылды!
Сүйінші, «Massaget» мобильді қосымшасы іске қосылды!

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Негізгі / "Қазақ болу Қазақ тілінде сөйлеуден басталады"

"Қазақ болу Қазақ тілінде сөйлеуден басталады"

Сәлем құрметті оқырман. Жақында "Қазақ болу Қазақ тілінде сөйлеуден басталады. Oсыған келіссең Қазақсың, келіспесең Қазақ емессің. Өзгенің құлысың... Бізге құлдар керек емес" - деген сөзге бір қарындасымыз бұнымен келіспейтінін "өзге тілде сөйлеп жүріп те Қазақ боласын" деген сыңайдағы пікірмен білдірді.


Біріншіден,құрығанда, Қазақ пен Қазақ қазакша сөйлемесе, бұлар биологиялық түрде Қазақ болмаса, Қазақтықтан мақұрым адамдар. Әрине мен қазақ тілін біле тұрып сөйлемейтіндер жайлы сөз қозғап отырмын. Мәңгүрттер жайлы сөз шығындағым келмейді...Мысалға, иттің мияулағанын, мысықтың үргенін, жылқының маңырағанын, я қораздың кісінегенін көргендерің бар ма? Егер солай боп жатса, бұл қандай жиіркенішті. Демек, әр мақұлықтың, әр пенденің Ана сүтімен берілген бір қасиеті бар. Ол - ұлт. Ал ұлттың бірден-бір басты ерекшелігі - тіл. 
Екіншіден, өзге тілде сөйлегенің - өзге ұлттың алдында төмен тұруың. Елестетіп көріңізші: мысалға адамдар аузындағы тілін алмастыра алатын болса. Сақаулар тілі барлардан, тілді бірер минутка сұрап алып, өз ойын жеткізіп жатса. Демек сақау адам, тілі бар адамға мұқтаж. Біреуден тіл сұрамаса, өзі сөйлей алмайды. Бұл жерде Қазақ кұдды сақау сияқты. Өз тілі бола тұра, орыстан тіл сұрап алып сөйлеп жүр. Мен орыспен орысша сөйлескенде өзімді одан төмен санаймын. Себебі онымен сөйлесу үшін мен оның тілін үйрендім. Ал орыс менімен тілдесу үшін Қазақ тілін үйрене ме? Осыны неге ұқпайсыңдар? Қашанғы ез, кұл, бодан болып төменшіктей береміз? Бір елдің мәртебесі оның тілінің мәртебесінен-ақ белгілі. Тілінді жоғалтсаң, ұлтыңды жоғалтқаның, ұлтыңды жоғалтсаң, ұлан-айғыр мына жерден не пайда? Казақша сөйлей білмейтін менің талай досым бар. Бірақ маған ұлт тағдыры одан да жоғары. Сондықтан да, Казақ тілін үйренгісі келмей, онымен қоймай "ол бизге не надо" - деп әкіреңдейтіндерге айтарым: "Казақстан - сендерге арналмаған ел", қай тілде сөйлегілерің келеді, сол елге барыңдар. Казақтың қамын жемейді екенсіңдер, оның нанын да жемеңдер. 
Біз әлсіз ел болмау керекпіз, достарым. Ресейде орыс тілін білмесең, өмір сүре алмайсың, Англияда ағылшын тілін білмесең, нан жей алмайсың, Италияда итальян тілін білмесең, далада каласың, мына тұрған тіпті Өзбекстанда өзбекше білмесең, өзбек "әкәлар" сені маңына жолатпайды. Ал бізде ше? Бізде? Казақ тілін білмей-ақ қой, тіпті естімей-ақ кой, орыс я ағылшын тілін білсең болды, ебін тап та шалқайып жүре бер. Саған жұмыс та, байлық та, бәрі де табылады Апырмай, сонда біздің елдігіміз қайда? Намыс қайда? Қан қайда? Анау тұрған өзбек құрлы болмағанымыз ба?
Өзге ұлт Казақ тілінде сойлеп қайтсін, егер арамызда сорлы мәнгүрт Казақтар, "Казақ тілі зачем" деп кері тартса?
Достарым және ұлт жанашырларым! Сендерге айтарым, намысымыз барда, өзіміз әуелі Казақ тілінде сөйлейік. Содан соң өзгелерді де сөйлетеміз. Айдын-күннің аманында намысты қолдан бермейік.
Ағылшын, орыс тілін үйрене бер! Одан құр калма! Себебі білім соларда. Бірақ сөйлесең Казақша сөйле! 
Қазак қазақпен қазақша сөйлес. Аузыңдағы тілді пайдалан, мәнгурт болма. Атыраудағы Рэнко Кат компаниясының италиялык президенти: Әлемнің 130 елінде болдым, соның ішінде өз тілі бола тұра, өзге тілде сөйлеген Қазақ сияқты бейшара халықты көрмедім",- деген сөзі бар. Бейшара болғың келмесе, Казақпен Қазақша тілдес. Бейшара болғың келеді екен, Қазақпын деп айтушы болма. Қай тілде сөйлейсің, сол ұлттанмын де. 
Автобустарда, кеңселерде, көшеде орысша сөйлеген қазаққа немесе орыска қазақша жауап бер. Себебі сен Қазақстанда тұрсың. Егер түсінбей жатса, орысша аудармасын айтып бер. Олар да Қазақша үйрене берсін. Себебі сенің тілін олардың тілінен кем емес:
Шекспирдің бүкіл шығармашылығы 15 000 сөзден құралған, Байронда 15 000, Пушкиннің шығармашылығында 21 000 сөз, Науаида - 26 000 соз, ал Мухтар Әуезовтың жалғыз "Абай - жолында" - 16 893 сөз бар. Мен Алпамыс, Кыз-Жібек, Кобыланды жырлары жайлы айтпай-ак кояйын...
Осындай бай тілім бола тура бейшара, тыртық-жыртық, мүсәпір құсап өзге тілде сөйлеп нем бар? 
Ойлан хәм қимылда!

5698 38
Рейтинг: +3

Жазылған уақыты: 14 наурыз 2012, 10:04
Пікірлер
+0
14 наурыз 2012, 11:02

өте дұрыс, жарайсыз!

+0
14 наурыз 2012, 11:23

керемет жазыпсыз!

+0
14 наурыз 2012, 13:25

жарайсыз, өте дұрыс! бірақ мен орыс тілін үйреніп жүр едім. ресейге оқуға тапсыру үшін. сол үшін білгір мамандар орыс тілінде керемет сөйлей білу үшін практика өтуді, яғни орысша сөйлесу керектігін айтты. Мен сол мақсатпен ғана орысша сөйлеймін.

+0
14 наурыз 2012, 13:31

Кейін орыс болып кетсең - еш таңқалмаймын! Сасық орыстарды жақсы көріп калыпсың го?

+0
14 наурыз 2012, 13:50

уахахахаха)))

+0
14 наурыз 2012, 13:56

"сасық орыс" дегеніңді оқыса түбіңмен құртады. Ұлтты қорлама. қазақ олардан артық емес. Барлық ұлт тең!

+0
14 наурыз 2012, 17:33

мен ұлтты қорлап отырған жоқпын! Өз тіліңді құрметте деп тұрмын! өй орыс?

+0
14 наурыз 2012, 14:02

Кім айтқаны есімде жоқ: -Бірақ бір елді түбегейлі жойып жібергің келсе,ең бірінші ол елдің тілін құрт ,-деген екен.Соны ойлай-ойлай ойым сан -саққа кетеді.Не боп барамыз.Құр далада басқа тілде тізіліп тұрған афишаны көргенде,ауылдан енді ғана келіп-ап шүлдірлеп орысша сөйлегендерді көргенде,одан қала берсе барлық қоғамдық жерде сөйленіп жатқан стильді көргенде иии адам болар ма екенбіз деген ойға берілемін Өте орынды,айбынды жазылған екен.Өзге тілде сөйлеп мәз боп жүрген "қазақтарды " көргенде қаным қайнайды. . Кіршіксіз қардай сақтаңдар,
Қазақтың тілін ғаламат.
Ана тіл – арым, иманым,
Аманат, саған, аманат.
деп аманаттаған М. Әлімбаев. Ай қазақтар аманатқа қиянат жасаған оңбайды-ау...

+0
14 наурыз 2012, 17:30

Сізге деген махаббатым қатты оянып барады!

+0
14 наурыз 2012, 18:11

delete- деп өшіре салыңызшы

+0
15 наурыз 2012, 16:08

сіз кімсіз????мені қайдан танисыз????агент??

+0
15 наурыз 2012, 16:13

хахаха

+0
14 сәуір 2012, 21:43

ындагы кейбір комменттер ошіп калганау дим??? чот нефпанятках бовотырм ще :?

+0
14 наурыз 2012, 14:03

Тағдырыңды тамырсыздық індетінен қалқала,
Мазмұн жоқта мазмұнсыздық шыға келер ортаға.
Әр адамда өз анасынан басқа да,
Ғұмырына етер мәңгі астана,
Демеп жүрер, жебеп жүрер арқада,
Болу керек құдіретті төрт ана:
Туған жері-түп қазығы, айбыны,
Туған тілі - мәңгі өнеге айдыны,
Жан байлығы, салт-дәстүрі-тірегі,
Қадамына шуақ шашар үнемі.
Және туған тарихы.
М.Шаханов.

+0
14 наурыз 2012, 14:18

Elimizdegi en ozekti masele bul!!!!! Pikiriniz ote unady!!!! Sizdei ult tagdyrybyn koteretin adamdar kop bplgai!!!!!

+0
14 наурыз 2012, 14:51

Қай тілде сұраса сол тілде жауап беремін, бірақ өзім қазақша бастаймын, қазаша аяқтаймын сөзімді. Шаханов ағамыз айтқан емес пе, "Қай тілде сойлесең сол тілде ойлайсың, сол тілде ойласаң сол ұлттың адамысың" - (жалпы мағнасы осындай сөздері болған). Өте дұрыс айтылған!

+0
14 наурыз 2012, 15:03

Жақсы жазыпсыз! Осыдан кейін твиттерде де сіздің твиттеріңіздің қазақшасы басым болар деп үміттенеміз.

+0
14 наурыз 2012, 17:52

Назар аударғаныңызға үлкен рахмет!twitter-де @ciaobella_kz есімімен таба аласыздар!=)

+0
14 наурыз 2012, 15:50

Жақсы айтылған. Мен толықтай келісемін. Қазақ тілін біз құрметтемесек, кім құрметтейді. «Өзге тілдің барін біл, өз тіліңді құрметте» деген сөз бар емес пе? Сондықтан өз тілімізді қадірлей білейік, ағайын!!!

+0
14 наурыз 2012, 15:54

Уайымдау керек мәселені тапқан екенсіз........

+0
14 наурыз 2012, 17:54

Осындай үлкен қызығушылық танытқандарыңызға алғысымды білдіремін!Бірге бірігіп - ұлттық тілімізді көтерейік!

+0
19 наурыз 2012, 10:01

"Автобустарда, кеңселерде, көшеде орысша сөйлеген қазаққа немесе орыска қазақша жауап бер". Осы посттан кейін орысша туиттеріңізге көзім сүріне беретін болды. Бұрын мән бермейтінмін қай тілде екеніне. 140 әріппен ойды қазақша жеткізу мүмкін емес дегендей болды өзі(((

+0
14 наурыз 2012, 17:58

Жазбаңызға сүйсіндім, кәдімгідей көптің көкейінде жүрген нәрсені сүйектен өткізіп айтыпсыз. Маралдың пікірінен кейін туиттердегі аккаунтыңызға қуанып жетіп бардым. Шыны керек, сізден түңіліп кеттім. Екібеттілігіңізге. Туиттердегі аккаунтты басқа адам, мына жазбаны басқа адам жазған сияқты әсер қалдырды. Өтірік патриоттылыққа жаным қас. Көлгірсігеніңізге жол болсын!..

+0
14 наурыз 2012, 18:10

ол қайда екен

+0
14 наурыз 2012, 21:59

Бұл жердегі оқырмандар мүлдем басқа...Ал туиттерде көбінесе орысша және ағылшын сөйлейтін қауым болғандықтан кім бұл толғанысқа жауап береді? ! Сонымен қатар, бұл сайттың жүйесі де басқа, туиттердің 140 таңбасына көкірегіңде жүрген ойыңды сыйдырта алмайсың! Бұл ақиқат емес пе? ! ! Массагеттің қауымы маған жақынырақ, сондықтан басым көпшлік уақытымды бұл жерде өткізіп, қазақ тіліндегі мақалалармен бөлісемін! Назарыңызға рахмет!

+0
14 наурыз 2012, 22:39

Сүйектен өткізіп, жетеріне жеткізіп жазыпсыз! Постқа +100! Әкеліңізші бетті!

+0
14 наурыз 2012, 22:50

жарайсын

+0
14 сәуір 2012, 17:49

мені де көптен ойландырып жүрген тақырып «ҚАЗАҚ ТІЛІ», қанша жерге жазып айқайласаңда орысша сойлеуді мақтан тұтатындарға мұны үйрете алмайсын,әсіресе қалада туып өскендерге,ал ауылдан келгендер бұл жағдайға салғырт қарамайды, менім ойымша ең алдымен әр адам өзінен бастасын:
1)амандасқанда "Привет" емес "Cәлем" деп амандасудан
2)дүкеннен нан алғанда қазақша сұраудан
3)көңілді орта немесе өз танысың қазақтардың ортасында қазақша біле тұра орысша сойлеп тұрса "неге қазақша сөйлемейсің,сен түсінесің ғой"деп ескерту жасаудан
осы 3-нәрсені күнделікті қолданысқа өзіңіз енгізсеңіз сіздің айналаңыз яғни мемлекетіміз қазақша сөйлейтіндерге сөйлеуге кішкене болсын септігін тигізеді

+0
14 сәуір 2012, 18:01

Бұрын ата марқұм айтып отырушы еді, "Егер дұшпаның басқа ұлттан болса онда сол ұлттың ең алдымен тілін біл, содан кейін барып дінін біл!" деп, осы сөзді санама сіңіріп өскеннен кейін ба басқа тілдерді үйренуге қарсылық білдірген емеспін, көп тіл біліп жетістіргенім де шамалы ақ )) Сондада туған тілге не жетсін, "Өзге тілдің бәрін біл, Өз тіліңді құрметте" деуші еді ғой.....Біліп тұрып басқа тілде сөйлейтіндерді көрсем тілдеріне шоқ басқым келеді.......Жақсы жеткізіпсіз, көкейдегіні дөп бастыңыз.......

+0
24 сәуір 2012, 11:56

Мықты!!! Сөз жоқ!!! Қандай патриотизм, қандай эмоция жатыр мына сөздердің астында!!! Енді қазақша сөйлемейтін қазақтарға көзін бақырайтып тұрып оқыту керек мына мақаланы!

+0
24 сәуір 2012, 12:29

Қазақ тілі зачем ?)) Қазақ тілі, қазақ тілі деп қақсап өту үшін өмір тым қысқа. Қазақ тілін білген әзірше ешқандай приоритет бермейді. Мысалы мен қазақ тілін білем , бірақ мен ешқандай пайда көріп отырған жоқпын деп айта аламын.

+0
23 қараша 2012, 15:02

"P.S. Менің бұл мақалам бірнеше ай бұрын қоғамдық желіде жарияланған. Өкінішке орай Массагет.кз сайтындағы "Белла Сәт-Мырза" деген блоггер қыз бұл мақаланы өзгертпестен өз атынан шығарып жариялап үлгерді. Назар аудармассыз."
http://aikap.kz/index.php/2012-10-04-16-46-38/555-aza-bolu-aza-tilinde-s-jleuden-bastalady

+0
23 қараша 2012, 15:05

масқара

+0
23 қараша 2012, 15:17

Белла Сәт-мырза - плагиятщик!!! :lol:

+0
23 қараша 2012, 15:35

"мактаган кыз тойда быксытады". Жалган авторы мына макаланы казах тiлiн,ултын мазак кылу ушiн кошiрiп жазган сиякты. Намысы жок екен.

+0
23 қараша 2012, 16:15

Қай жері мазақ? Авторды көрсетуді ұмытыпты немесе ұялмай-қызармай көшіріп алыпты, бұл енді өзінің жеке басына, сүтін емген анасына сын да... Бір қазақ игі іс жасаса - қазақтың бағы, нашар жасаса - өз басының қайғысы...

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Соңғы аудармалар

"Мектеп 2017" 1-бөлім

Атауы: Мектеп 2017 Режиссері: Пак Джин Сок Бөлім саны: 16 Басты рөлдерде:  Соль Ин А, Чан Дон Юн, Ким Се Чжон, Ким Хи Чон

BTS –
BTS – "Blood,sweat & tears" [kaz_sub]

Топ: BTS немесе Beyond The Scene  Дебют: 2013 жыл, 13 маусым

38-параллель
38-параллель

Ел: Оңтүстік Корея Режиссер: Кан Джегю Жылы: 2004 Басты рөлдерде: Чан Дон Ган, Вон Бин Аударған: Ғалымжан Сәңкібаев