Ұлыбританияда үш ата-анасы бар тұңғыш сәби дүниеге келді
![Ұлыбританияда үш ата-анасы бар тұңғыш сәби дүниеге келді](/userdata/news/news_83215/image_l.jpg)
Ньюкаслдағы ұрықтандыру орталығының дәрігерлері генетикалық жағынан үш ата-анасы бар тұңғыш бала дүние келгенін хабарлады. Бұл туралы The Guardian жазды.
Балада тұқым қуалайтын генетикалық аурулардың дамуын болдырмау үшін жаңашыл осындай процедура қолданылады.
Біріккен Корольдікте үш адамның ДНҚ-сы арқылы жасалған алғашқы нәресте дәрігерлер балалардың тұқым қуалайтын аурулардың алдын алуға бағытталған жаңашыл ЭКО процедурасын жасағаннан кейін дүниеге келді.
Митохондрияларды алмастыру терапиясы - аурудың алдын алу үшін бір немесе бірнеше жасушадағы митохондрияларды ауыстыру. Қауіпті мутациялардың алдын алу үшін дәрігерлер эмбриондарды жасау үшін сау донорлардың жұмыртқаларынан ұлпа алады.
Митохондрияларды зақымдайтын мутациялар көбінесе энергияны қажет ететін тіндерге әсер етеді: ми, жүрек, бұлшықеттер және бауыр. Оны ауыстыру ағзаны аурулардан қорғай алады, нәресте сау туады, толық өмір сүре алады.
Процедура бірнеше қадамдардан тұрады:
- біріншіден, әкенің ұрығы "туған ана" және "донор ана" жұмыртқаларын ұрықтандыру үшін пайдаланылады;
- донорлық жұмыртқаның генетикалық материалы жойылып, оның орнына алынған материалмен ауыстырылады;
- ұрықтандырылған "сау" жұмыртқа;
- дәрігерлер алынған жұмыртқаның екі ата-анадан да хромосомалардың толық жиынтығы бар екеніне көз жеткізеді;
- содан кейін ол жатырға имплантацияланады.
Doctorpiter 2015 жылы ел парламенті бұл процедураға рұқсат беру үшін заңға арнайы өзгерістер енгізгенін жазды. Екі жылдан кейін Ньюкасл клиникасы оны орындауға лицензиясы бар алғашқы және жалғыз ұлттық орталық болды, алғашқы жұмыс 2018 жылы мақұлданды.
Дәрігерлер дәл осылай қанша баланың дүниеге келгені туралы нақты мәліметтерді айтпайды. Арнайы ақпарат пациенттің жеке өміріне нұқсан келтіруі мүмкін деген қауіп бар. Алайда, "мұндай сәбилердің дүниеге келген саны беске де жетпегені" белгілі болды.
Сарапшылар бұл әдістің өзіндік қауіп-қатері бар екенін ескертеді. Зерттеулер көрсеткендей, кейбір жағдайларда ананың жұмыртқасынан донордың жұмыртқасына сөзсіз тасымалданатын қалыпты емес митохондриялардың аз ғана мөлшері нәресте құрсағында болған кезде көбейе алады. Бұл жаңа туған нәрестеде аурудың дамуына әкелуі мүмкін.
Т. Раушанұлы