Кіреберісте иіліп сәлемдесу, "ән салатын" аспашамдар және джетлагқа үзіліс болмайтын тығыз кесте. Вице-премьер Қанат Бозымбаев бастаған делегацияның Шэньчжэньге жұмыс сапары осылай өтті.
Alatau City Roadshow in China форумы өткен залдарда жүзі таныс адамдар көрінеді. Кеше ғана Алатауды талқылаған қытайлық іскер серіктестер бүгін келісімдерге қол қойып жатыр. Нәтижесі - инвестициялық әлеуеті 6 миллиард долларға дейін жететін 24 меморандум. Келіссөздер қалай өтті және Қазақстан өзінің "Шэньчжэнінің баламасын" кіммен бірге салуды көздеп отыр? Tengrinews.kz шолу жасады, - деп хабарлайды Massaget.kz тілшісі.
"Астана - біздің Бейжіңіміз, Алматы - Шанхай, ал Алатау - Шэньчжэньнің баламасы"
Сапар дәл осы Шэньчжэньнен басталуы кездейсоқ емес. Халқының саны бүкіл Қазақстанмен деңгейлес бұл инновациялық мегаполис бүгінде еліміздің экономикалық өсімінің жаңа орталығы - Алатауды дамытудың негізгі бағдарларының бірі ретінде қызмет етеді.
Бір айта кетерлігі, ресми сапар Президент Қасым-Жомарт Тоқаев шенеуніктерге Алатау жобасы үшін жеке жауапкершілік туралы ескерткеннен кейін бір апта өткен соң ұйымдастырылды.
Шэньчжэнь қазақстандық делегацияны Қытайдың оңтүстігіне тән ауа райымен, яғни жаңбыр, ылғал ауа райымен қарсы алды. Дегенмен келіссөздердегі атмосфера әлдеқайда жылы болды.
9 маусымда қала мэрі Цинь Вэйчжунмен кездесуде Қанат Бозымбаев Алатаудың әлеуетін таныстырып, екі ел қалалары арасындағы ұқсастықтарды келтірді:
"Астана - біздің Бейжіңіміз, елдің саяси орталығы. Алматы - Шанхайдың баламасы, ол Қазақстан ЖІӨ-нің 20 пайыздан астамы болатын біздің қаржылық және өнеркәсіптік хабымыз. Ал жаңа Алатау қаласы - Шэньчжэньнің баламасы. Бұл - нөлден бастап дамып келе жатқан және әлемдік таланттарды, капиталды, озық технологияларды тарту мен ерекше құқықтық режим құру бойынша маңызды миссияны арқалаған қала", – деді Қанат Бозымбаев.
Cурет: Alatau City Authority
Ол Қазақстан Алатаудың құқықтық режимін әлемдік үздік тәжірибелерге, соның ішінде Шэньчжэнь үлгісіне негіздеп жобалағанын айтты.
Цинь Вэйчжун Қазақстанның бастамасын қолдап, жаңа буын жобалары ұзақ мерзімді стратегия мен инновацияларды талап ететінін атап өтті.
Сондай-ақ, ол өңірдің жетістіктерін еске салды: Шэньчжэнь экономикасы Қытайда үшінші, Азияда төртінші орында және әлемнің үздік 10 қаласының қатарына кіреді, ал сыртқы сауда мен өнеркәсіп көлемі бойынша қала ҚХР-да көш бастап тұр.
Сурет: Alatau City Authority
Ынтымақтастықтың төрт бағыты
Кездесуде тараптар Алатау мен Шэньчжэнь арасындағы ынтымақтастықтың төрт негізгі бағытын айқындады, олар:
- сауда және инвестициялар,
- цифрлық экономика және жасанды интеллект,
- жасыл энергетика (бүгінде Шэньчжэньдегі көліктің 80 пайыздан астамы жаңа энергия көздерімен жұмыс істейді),
- сондай-ақ, туризм және мәдени алмасу.
Нақтырақ айтсақ, Қазақстан Алатауды дамыту кезінде Шэньчжэньнің бұлтты технологиялар, роботтехника және заманауи логистикалық шешімдер саласындағы тәжірибесін пайдалануды көздеп отыр.
Сурет: Alatau City Authority
Кездесуден кейін тараптар естелік сыйлықтармен алмасты, ал Қанат Бозымбаев Шэньчжэнь бизнесі мен даму институттарын Alatau City жобаларына қатысуға шақырды.
Келіссөздер марафоны
Шэньчжэнь басшылығымен кездесуден кейін қазақстандық делегацияның қытайлық нарық көшбасшыларымен B2B келіссөздер марафоны басталды.
China Resources Land Limited президенті Сюй Жунсяньмен кездесуде Қанат Бозымбаев 8 мамырда қабылданған конституциялық заң Алатауға қарқынды дамитын қала мәртебесін бергенін айтты.
Сурет: Tengrinews.kz
Жобаны таныстыру барысында Қанат Бозымбаев сөзін әзілмен бастап, еркін атмосфера қалыптастырды.
"Біз жаңа қала Алатауды құрып жатырмыз. Мысал ретінде өзімізге Шэньчжэнь қаласын алдық. Әрине, біз одан да жақсырақ жасағымыз келеді. Қалай екенін әзірге білмейміз... Әзіл".
...
Сондықтан Қазақстан үшін жаңа қалалар салу мен дамытуда халықаралық тәжірибені тартудың маңызы зор. Біз бұл қаланы урбанизация тұрғысынан Шэньчжэньге де, Дубайға да ұқсас етіп дамытамыз және барлық қарым-қатынасты барынша коммерцияландырамыз", - деді ол.
Вице-премьер Қазақстан жекелеген нысандарды емес, толыққанды қалалық ортаны құру үшін серіктестер іздейтінін бірден аңғартты.
Сурет: Tengrinews.kz
Бұл ретте, Бозымбаевтың айтуынша, "бір терезе" қағидаты есебінен бизнес үшін басқару жүйесі барынша оңайлатылады, инвесторлар тек бір басқарушы ұйыммен байланысады, ал барлық әкімшілік мәселе Дубай халықаралық қаржы орталығының (DIFC) үлгісі бойынша лицензиялар беру арқылы шешіледі.
Сурет: Tengrinews.kz
Вице-премьер басталған ынтымақтастықты мысалға келтіре отырып, Қазақстанның нарыққа ұсынуға дайын нақты ынталандыру шараларын атап өтті:
"Біз кореялық серіктестермен, нақтырақ айтсақ, Кореяның инвестицияларды дамыту агенттігімен жұмыс істеп жатырмыз. Олар қазір шеберлік жоспарын әзірлеп жатыр, содан кейін ірі компаниялар осы ауданға инвестиция салады. Біз оларға қажет жеңілдіктер мен преференциялар береміз. Халықаралық резиденттер өз штаб-пәтерлерін еш кедергісіз орналастыруы үшін коммерциялық және бизнес-инфрақұрылымға инвестиция салудың бұрын-соңды болмаған жеңілдік режимін жасаймыз. Сондықтан сіздердің тәжірибелеріңіз бен мүмкіндіктеріңізді ескере отырып, белсенді жұмыс істегіміз келеді және стратегиялық серіктестік құру үшін ортақ мүдде табамыз деп ойлаймын. Уақыт бөлгендеріңіз үшін тағы да рақмет", - деді ол.
"Бізді таптыңыздар, бұл - өте дұрыс таңдау"
China Resources Land басшысы Сюй Жунсянь компания тығыз құрылыстан әлдеқашан алыстағанын және жобалаудан бастап тұтас аудандарды операциялық басқаруға дейінгі толық циклді қамтамасыз ететінін атап өтті.
"Сіздер жаңа Алатау қаласын салу жобасы туралы ақпарат беріп, бізді таптыңыздар, бұл өте дұрыс таңдау болды деп санаймыз. Сондықтан біз сіздердің сұраныстарыңызды толық түсінеміз және дәл осы кезеңде не істеу керек екені бізге анық", - деп сендірді ол.
Сурет: Tengrinews.kz
Бұл ретте Сюй Жунсянь Шэньчжэнь тәжірибесіне сүйене отырып, Алатау үшін басты сын-қатерді ашық айтты:
"Жаңа қала салуда біз үшін ең маңыздысы - инвесторлар мен халықты тарту тәсілі. Сондықтан біздің China Resources Land компаниясы инвесторларды сәтті тартып, халық саны жеткілікті болған жағдайда осындай ауқымдағы қаланың дамуы мен құрылысына үлес қосу үшін барлық қажет жағдайды жасайды", - деді Сюй Жунсянь.
Қазақстан тарапы Алатаудың шеберлік жоспарын әзірлеу аяқталып қалғанын атап өтті. Кейінгі жұмыстар үшін тараптар жауапты өкілдерді тағайындады.
Сурет: Tengrinews.kz
"Шэньчжэнь технологиясы мен Қазақстан ресурстары - табиғи серіктестік"
Funde-Gemdale Group инвестициялық тобының бас кеңсесіндегі кездесу мүлдем басқа сипатта өтті. Мұнда келіссөз үстелі үстінде жүздеген шыны жапырақшадан тұратын көпдеңгейлі алып дизайнерлік шам ілулі тұрды.
Кондиционерлердің желінен шам сәл теңселіп, әуезді дыбыс шығарып тұрды.
Сурет: Tengrinews.kz
Сурет: Tengrinews.kz
Поэтикалық көңіл-күйді қытайлық корпорация басшысының өзі де іліп әкетті:
"Бүгінгі ескі достардың кездесуі құнды бола түссе, жаңа достармен қауышудың рухы одан да бекем. Барлық қызметкер атынан сізді, вице-премьер-министр мырза және делегацияның барлық құрметті мүшесін шын жүректен шыққан ыстық сәлеммен және зор құрметпен қарсы алуға рұқсат етіңіздер", - деп үндеу жасады директорлар кеңесінің төрағасы.
Сурет: Tengrinews.kz
Содан кейін тараптар келіссөздерге көшіп, ақылды қалалар, инфрақұрылым және цифрлық қаржы мәселелерін талқылады. Чжан Цзюнь Қазақстан инвесторларды тұрақты энергетикасымен, түсінікті заңдарымен және тиімді географиялық орналасуымен қызықтыратынын атап өтті.
"Біз Қазақстанмен жұмыс істегіміз келеді. Сіздерде ресурс мол, электрмен жабдықтау жүйесі жақсы және реттеу саясаты түсінікті. Бұл елді инвестиция үшін тартымды етеді", - деді ол.
Оның айтуынша, Шэньчжэньде капитал, технологиялар және арнайы экономикалық аймақтарды басқарудың орасан зор тәжірибесі бар. Ал Алатауда ресурстар, бүкіл Орталық Азияның ашық нарығы және стратегиялық орналасу артықшылығы бар. Бұл екі қаланы жаңа экономикалық үлгі үшін мінсіз жұпқа айналдырады: "Шэньчжэнь технологиясы, оған Алатаудағы өндіріс қосылады".
"Еуропа мен Азияның түйіскен жеріндегі "Алатау" арнайы экономикалық аймағы ерекше көзге түседі. Мұнда визасыз режим, ерекше экономикалық аймақ, пайда салығының төмендетілген мөлшерлемесі және нөлдік баж салығы қолданылады. Бұл жеңілдіктер біздің ынтымақтастығымыз үшін берік негіз қалыптастырады. Шэньчжэньде технология, капитал, өндірістік тізбектер мен ерекше экономикалық аймақтарды басқару тәжірибесі бар. Алатаудың ресурстары, ашық саясаты бар, географиялық тұрғыда орналасуы ыңғайлы. Бұл - бірін-бірі толықтыру ғана емес, табиғи серіктестік жұбы".
Чжан Цзюнь кездесуді Ұлы Жібек жолы тарихын еске ала отырып, алғашындағыдай әсерлі аяқтады.
"Ежелгі Жібек жолы арқылы әлем Шығыс пен Батыс арасында диалог орнатты. Бүгінгі "Бір белдеу, бір жол" бастамасы Қытай мен Қазақстанның даму тағдырын одан әрі тығыз байланыстырып отыр. Funde тобы осы көпірдің ең берік тасы болуға дайын, өнеркәсіпті - байланыстырушы жіп, ал сенімді - негіз ретінде пайдалана отырып, Қазақстанмен бірге болашаққа қол ұстасып алға басады", - деді ол.
Кездесулерде Қытай тарапы екі ел көшбасшылары арасындағы қарым-қатынастың жоғары деңгейін және кейінгі өзара сапарларды тілге тиек етті.
Сурет: Tengrinews.kz
Сурет: Tengrinews.kz
Токендері мен цифрлық валютасы бар крипто-сити
Келесі кездесу Ping An Group қаржы-сақтандыру алпауытының директорлар кеңесінің хатшысы Шэн Жуйшэнмен өтті. Қанат Бозымбаев Алатаудың таныстырылымы кезінде қаланың цифрлық дамуына баса назар аударды.
Ол жаңа қала Smart City жүйесі мен жылжымайтын мүлікті блокчейн арқылы тіркеу енгізілген өңірдегі алғашқы цифрлық хабқа айналатынын атап өтті.
"Бұл токендер, стейблкоиндер мен цифрлық валюталар жүз пайыз қолданылатын крипто-сити болады. Оның сапалы инфрақұрылымы ғана емес, заманауи қаржылық, сақтандыру, медициналық және цифрлық сервистері де болуға тиіс", - деді ол.
Қазақстан Ping An Group-қа жобаға пилоттық цифрлық сақтандыру шешімдерін іске қосудың ерте кезеңінде қатысуды, кейін бизнесті бүкіл Орталық Азияға кеңейту мүмкіндігін ұсынды.
Вице-премьер көп ойланудың қажеті жоқ екенін, бәсекелестер де қарап отырмағанын меңзеді:
"Біз үшін сіздердің Алатауда болғандарыңыз өте маңызды. Менің естуімше, сіздер Қазақстандағы банктердің бірімен ынтымақтаса бастадыңыздар. Бірақ Алатауға ерте келсеңіздер, сіздерде үлкен бәсекелестік артықшылықтар болады. Басқа қытайлық компаниялар да бұл мәселені зерттеп жатыр".
Сурет: Tengrinews.kz
Компания өкілі Шэн Жуйшэн Алатау үлгісі оған Шэньчжэньнің осыдан 40 жыл бұрынғы тарихи жолын еске түсіретінін атап өтті. Холдинг банкинг, сақтандыру және активтерді басқару бойынша жағдайларды зерделеу үшін өзінің еншілес құрылымдарын тартуға уәде берді.
"Біз Алатаудың инвестициялық саясатын мұқият зерделейміз. Сондай-ақ, еншілес компанияларымыздың деңгейінде де зерттеу мен талдау жүргіземіз. Бұл сақтандыру және банк қызметтеріне, сондай-ақ, активтерді басқаруға қатысты", - деді ол.
Айта кетейік, Бозымбаев қаржы секторынан бөлек, Ping An Group-ты Алатау медициналық кластерін бірлесіп құруға шақырды.
Логистикалық хаб және Қытайға дейінгі теміржол
Сол күнгі соңғы кездесу контейнерлік, логистикалық және энергетикалық жабдықтар өндірісіндегі әлемдік көшбасшы CIMC Group бас кеңсесінде өтті. Басқарма төрағасы Май Болян қазақстандық делегацияны жеке өзі қарсы алды.
"Өмірінде бір рет болсын контейнер пайдаланған кез келген адам CIMC-ті біледі", - деді Қанат Бозымбаев компанияның ауқымы туралы.
Қазақстан Алатауда өндірісті шоғырландыруды және сол жерде логистикалық хаб құруды ұсынды. Бозымбаев бірінші кезеңде қалаға компанияның модульдік шешімдері, кеңселер, жатақханалар, қоймалар және басқа да инфрақұрылымдарға арналған тез тұрғызылатын конструкциялар қажет екенін айтты.
Сурет: Tengrinews.kz
Вице-премьер Қазақстанның жүк, соның ішінде астық, майлы дақылдар, көмір және минералды шикізат экспортын белсенді түрде арттырып жатқанын, олардың едәуір бөлігі әзірге платформалармен тасымалданатынын айтты. Бозымбаевтың сөзінше, ел контейнерлік тасымалдауға көшіп жатыр, бұл CIMC-ке қосымша мүмкіндіктер ашады.
"Алатауда жаңа үлкен әуежай салуды жоспарлап отырмыз. Бұл да негізінен сіздердің нарықтарыңыз. Сонымен қатар, біз шекараға дейін жүктердің үздіксіз транзитін қамтамасыз ететін жаңа теміржол тармағын салуды көздеп отырмыз. Алатау халықаралық жол стандарттары арасында контейнерлерді жылдам қайта тиеу жүзеге асырылатын ірі құрлық портына айналады", - деді Бозымбаев.
Сурет: Tengrinews.kz
Кездесу қорытындысы бойынша тараптар тұрақты жұмыс тобын құруға келісті.
Кездесу ресми рәсіммен аяқталды: CIMC президенті Гао Сян мен "Alatau City Authority" мемлекеттік қорының СЕО-сы Әлішер Әбдіқадыров стратегиялық ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды.
Сурет: Tengrinews.kz
Қол қою рәсімі сыйлық алмасумен бекітілді. Қазақстандық делегация қытайлық серіктестерге Жібек жолындағы керуен бейнеленген картинаны тарту етті.
Сурет: Tengrinews.kz
Сыйлықты табыстай отырып, Қанат Бозымбаев залдың қошеметімен былай деді: "Logistics! Shenzhen to Alatau!".
Әлеуеті 6 миллиард долларға дейін жететін 24 келісім
Келіссөздер мен B2B кездесулері сапардың басты оқиғасымен түйінделді. 10 маусымда Шэньчжэньде Alatau City халықаралық роуд шоуы өтті.
Тараптар жалпы инвестициялық әлеуеті 6 миллиард долларға дейінгі 24 келісімге қол қойды. Онда жаңа буын аккумуляторлары мен энергия сақтау жүйелерінен бастап, ауыл шаруашылығы техникасы, электр көлігі, қуаттау инфрақұрылымы және Smart City шешімдеріне дейін қамтылған.
Сурет: Tengrinews.kz
Сурет: Tengrinews.kz
Сондай-ақ, роуд шоуда China State Construction Engineering Corporation (CSCEC) төрағасы Гао Бо сөз сөйледі.
Ол мінберде тұрып Iconic Towers көпфункционалды кешенінің құрылысы туралы айтып берді. Жоба дизайнын шетелдік жетекші сәулетшілер Zaha Hadid Architects (Ұлыбритания) және америкалық Skidmore, Owings & Merrill (SOM) компаниясы жасаған.
Сурет: Tengrinews.kz
"2026 жылғы мамырда жобаның техникалық-экономикалық негіздемесі мақұлданып, құрылысқа дайындық белсенді кезеңге өтті. Құрылыстың басталуы 2026 жылғы қазанға жоспарланған. Бірінші кезеңнің жалпы ауданы - 283 мың шаршы метр, оған 272 метрлік негізгі мұнара, 80 метрлік қосалқы мұнара және ілеспе инфрақұрылым кіреді. Жоба аяқталғаннан кейін ол Орталық Азиядағы жасыл технологияларды, "ақылды қаланы" және тұрақты сәулетті біріктіретін алғашқы кешен болады", - деді Бо.
Iconic Towers нобайлары / Сурет: АСА
Бозымбаев қытайлық БАҚ-қа не туралы айтты?
Форумнан кейін бірден қытайлық журналистердің сұрақтарына жауап берген вице-премьер Қанат Бозымбаев Шэньчжэньді Алатау үшін басты бағдар деп атады. Бұл қала балықшылар ауылынан инновация орталығына айналып, инвесторлар үшін ашықтықтың үлгісі болды.
"Біз икемді басқару, шешім қабылдаудағы дербестік, тиісті инфрақұрылым құру, бюрократияны барынша азайту, шетелдік те, жергілікті де инвесторларға жақсы, қолайлы көзқарас таныту тұрғысынан үлгі аламыз", - деді ол.
Сурет: Tengrinews.kz
Бозымбаев Алатаудың болашағы туралы айта келе, жаппай цифрландыру мен жасанды интеллектіге баса назар аударды:
"Алатау қаласы жасанды интеллектіні барынша пайдаланады. Барлық процес AI-driven механизмдеріне негізделеді. Бұл - жүз пайыздық токенизация мен жүз пайыздық цифрландыру жүзеге асырылатын "крипто-сити". Біз бүкіл әлемнен, соның ішінде шағын инвесторлардан да инвестиция тартқымыз келеді".
Сурет: Tengrinews.kz
"Болашақта Алатау дегенде не ойға оралуы керек?" деген сұраққа Бозымбаев былай деп жауап берді: "Алатау дегенде дрондар, дрон таксилер, медициналық жабдықтар, ғылым, туризм және білім (ойға оралуы керек - еск.)".
Сондай-ақ, вице-премьер Қазақстан мен Қытай қарым-қатынасының қазіргі кезеңін "тату көршіліктің алтын ғасыры" деп атап, Alatau City екі ел арасындағы ынтымақтастықты жаңа деңгейге шығарудың негізгі алаңына айналатынын атап өтті.
Алматылық дежавю
Форум кулуарында қатысушылар мен сарапшылар өңірдің географиясын қызу талқылады.
Тұрғындары экологиялық таза көлікпен, электрмопедтермен және велосипедтермен жүретін, жасыл желекке оранған Шэньчжэньнен небәрі 30 шақырым жерде әлемдік капитал астаналарының бірі Гонконг орналасқан.
Туристер мен форум қатысушылары айтарлықтай айырмашылықты байқады: Шэньчжэньде қонақүйдегі кең әрі жайлы нөмір ақылға қонымды бағада болса, Гонконгта дәл сол сомаға тар хостелді ғана жалдауға болады.
"Кейбіреулер Шэньчжэньде тұрады, өйткені мұнда арзанырақ және жайлырақ, ал жұмысқа күн сайын таңертең Гонконгқа барады, ол жақта жалақы жоғары", - деді Tengrinews.kz тілшісіне жергілікті такси жүргізушісі.
Осы сәтте Алматы тұрғындарында дежавю сезімі пайда болады.
Айта кетерлігі, Бозымбаев өз сөзінде Алатауды Шэньчжэньмен салыстырғанымен, Алматыны Гонконгпен тікелей байланыстырған жоқ. Қазақстан жаңа өсу орталығын ғана емес, жұмыс істеу үшін басқа жаққа кетудің қажеті болмайтын қала құруға ұмтылып жатыр деп болжауға болады.
Жаңалықтарды бәрінен бұрын біліп отырғыңыз келсе, Telegram-арнамызға жазылыңыз!
Ж. Қадыржанова