"Жалақымды әйеліме беремін". Әйеліңіз абьюзер екенін қалай түсінуге болады?
!["Жалақымды әйеліме беремін". Әйеліңіз абьюзер екенін қалай түсінуге болады?](/userdata/news/news_83883/image_l.jpg)
Абьюз, қарапайым тілмен айтқанда, адамға қатысты зорлық-зомбылық. Физикалық ғана емес, сонымен қатар психологиялық та болады. Әдетте біз ер адамдарды зорлықшы ретінде елестетеміз. Алайда зорлық-зомбылық жасайтын әйелдер де жеткілікті. Бірақ бұл туралы барлық адам біле бермейді. Мысалы, былтыр Қазақстанда тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарының 46 пайызы ерлер екені хабарланған болатын.
Психолог-сексолог, Secrets отбасы және жыныстық тәрбие орталығының жаттықтырушысы Антон Орлов бұл туралы айтып берді.
Әйелдің ер адамды қорлауы деген не?
"Зорлық-зомбылық жасаған әйел өзінің физикалық немесе эмоционалдық күшін ер адамын басқару және оған үстемдік ету үшін пайдаланады. Бұл физикалық, психологиялық зорлық-зомбылық, қаржылық бақылау, қорқыту мен мәжбүрлеуді қамтуы мүмкін", - деп түсіндіреді психолог Антон Орлов.
Қатыгез әйелмен бірге тұрғаныңызды қалай білуге болады?
Сарапшы әйелдердің зорлық-зомбылығын тануға көмектесетін төрт сенімді белгілерді атады:
- Физикалық зорлық-зомбылық. Ол соққы түрінде көрінуі мүмкін. Сүйіктісінің кінәсінен ер адамның денесінде жиі сызаттар және басқа жарақаттар пайда болады.
- Психологиялық зорлық-зомбылық. Ол көбінесе қорлау, ашулану, қорқыту және бопсалау түрінде көрінеді. Әйел өз күшін серіктесінің мінез-құлқын басқару үшін де пайдалана алады. Ол ер адамды сендіреді және ол әйелінің келісімінсіз ештеңе істей алмайды.
- Ақшаны бақылау. "Айлығымды түгелдей әйеліме беремін". Әйел ер адамның ақшасын, банк қызметі карталарын, төлемдерін және қаржылық шешімдерін басқару үшін өз билігін пайдалана алады.
- Қорқыту және мәжбүрлеу. Жиі қоқан-лоққының көмегімен әйел ер адамды қалағанын жасауға мәжбүрлейді.
Ер адам өзін әйелдердің зорлық-зомбылығынан қалай қорғайды?
Сонымен, сіз қатыгез әйелмен тұрып жатқаныңызды білдіңіз. Мұны мойындаңыз және ұялатын ештеңе жоқ екенін түсініңіз. Бұл жағдайда психолог былай деп кеңес береді:
- Көмек сұраңыз. Психологпен немесе отбасылық қатынастар жөніндегі маманмен кеңесуіңізге болады. Көбінесе бұл дұрыс жол.
- Үндемеңіз. Ашық қорлық туралы ешқашан үндемей қалмаңыз. Достарыңызға немесе отбасы мүшелеріңізге бастан кешірген нәрселеріңіз туралы айтыңыз.
- Қауіпсіз ортаны жасаңыз. Әрқашан өзіңізді қорғауға тырысыңыз. Агрессивті серіктеспен қарым-қатынасты шектеңіз.
- Өзіңізді бірінші орынға қойыңыз. Шекараларыңызды анықтаңыз және оларды қорғаңыз. Өз денсаулығыңыз бен қауіпсіздігіңізге қамқорлық жасау сіздің құқығыңыз бен міндетіңіз екенін есте сақтаңыз.
- Өзіңізді бағалауды және күшіңізді дамытыңыз. Қиянат сіздің өзіңізді құрметтеуге және өзіне деген сенімділікке нұқсан келтіруі мүмкін. Сондықтан, өзін-өзі бағалаумен жұмыс істеп, психологиялық күш-қуатты күшейту маңызды.
"Әйелдердің ер адамға зорлық-зомбылық көрсетуі қазіргі қоғамдағы күрделі мәселе, бұл бұған қарсы тұруды талап етеді. Кез келген адам зорлық-зомбылық жағдайында өмір сүруге лайық емес. Сіз жалғыз емессіз және көмек әрқашан бар екенін есте сақтаңыз", - дейді Антон Орлов.
Т. Раушанұлы