Ғалымдар ми қартаюының алдын алу әдісін атады
![Ғалымдар ми қартаюының алдын алу әдісін атады](/userdata/news/news_86252/image_l.jpg)
АҚШ-тағы Миннесота университетінің ғалымдары егде жастағы адамдар миының денсаулығын жақсартудың ең тиімді стратегияларын қарастырды. Зерттеу The Lancet Healthy Longevity журналында жарияланған.
Зерттеушілер 2002 жылдың 1 қаңтары мен 2023 жылдың 1 қаңтары аралығында PubMed дерекқорында жарияланған ғылыми мақалаларды қарастырды. Олар гипертония, темекі шегу, отырықшы өмір салты және ұйқының болмауы сияқты әртүрлі факторлардың әсерінен стресстің жиналуы уақыт өте келе миды зақымдауы мүмкін екенін анықтады. Бұл стресс компенсаторлық қалпына келтіру механизмдерін басады, нәтижесінде ми қайта қалпына келмейтіндей зақымданады.
Көптеген зерттеу көрсеткендей, жеткілікті когнитивті резерв — мидың инсульт, жарақат, созылмалы аурулар немесе жасқа байланысты өзгерістердің әсеріне төтеп беру қабілеті — мидың қартаюын баяулатуы мүмкін. Білім және салауатты өмір салты танымдық резервті жинақтауға көмектеседі.
Миға байланысты бұзылуларды емдеу мүмкіндіктері шектеулі. Сондықтан аурудың алдын алу ең тиімді әдіс саналады. Қарт адамдар санының тез өсуіне байланысты бүкіл әлемде неврологиялық аурулардың ауыртпалығы да артып келеді. Ғалымдардың айтуынша, салауатты өмір салтын насихаттайтын бағдарламалар шұғыл қажет.
Салауатты әдеттерге мысал ретінде зерттеушілер Америкалық жүрек қауымдастығының (AMA) Life's Simple Eight тұжырымдамасын келтіреді: жеткілікті ұйықтау, дұрыс тамақтану, физикалық белсенділік, темекі шегуден бас тарту, салауатты салмақты сақтау, қандағы липидтер мен қант деңгейін қалыпты ұстау, және қалыпты қан қысымы.
Т. Раушанұлы