Бауырдағы артық майды қалай кетіруге болады?
![Бауырдағы артық майды қалай кетіруге болады?](/userdata/news/news_94833/image_l.jpg)
Кейбір адамдар бауырға жиналған артық майдан зардап шегеді. Майлы гепатоз - бұл бауыр трансплантациясы қажеттілігінің пайда болу себебінің алғашқы үштігіне кіретін ауру. Оның мәні – ағзаның жасуша-гепатоциттерде майдың артық жиналуы. Майлы гепатоздың себебі неде, оның алғашқы белгілері қандай және одан қалай құтылуға болады?
Аурудың даму себептері
Ауру дамуының нақты себебі әлі белгісіз болғанымен, PNPLA және TM6SF2 гендерін тасымалдаушы адамның бауырына артық май жиналуға бейім.
Майлы гепатоздың даму қаупін арттыратын факторлар:
- холестерин деңгейінің жоғарылауы;
- гиперинсулинемия және инсулинге төзімділік;
- зәрдегі микроальбумин;
- қандағы урат деңгейінің жоғарылауы;
- көмірсу алмасуының бұзылуы;
- теңгерімсіз тамақтану;
- отырықшы өмір салты.
Сонымен қатар, бауырына артық май жиналғандардың көпшілігінде висцеральды (іш аймағында) семіздік, яғни артық салмақ бар. Белдің өлшемі әйелдерде көлемі 80 см-ден асады, ер адамдарда 94 см;
Оған қоса стеатозға треонин мен метионин аминқышқылдарының жетіспеушілігі ықпал етеді.
Көбінесе майлы гепатоз ұйқы безінің қабынуы, яғни созылмалы панкреатитпен бірге жүреді.
Алғашқы белгілері:
Ауру енді басталғанда оның нақты белгілері болмайды. Науқас әлсіздік пен іштің жоғарғы бөлігінде ыңғайсыздық сезінеді. Бірақ белгінің болмауы өте қауіпті. Егер тіндердің құрылымдық өзгеруі басталып, ауру ұзақ уақыт бойы байқалмаса, онда аурудың емі жоқ. Бұл жағдайда ешқандай гепатопротектор адамды емдеуге көмектеспейді.
Бірақ уақыт өте зақымдалған жасушаның қызметі төмендеп, майлы бауыр ауруының белгілері пайда болады:
- ауырлық сезім, оң жақ гипохондриядағы ыңғайсыздық, эпигастрий;
- жүрек айну;
- кекіру;
- ауыздағы ащы дәм;
- жалпы әлсіздік, шаршау, өнімділіктің төмендеуі;
- дене салмағының жоғарылауы;
- субфебрилитет;
- теріде жұлдыз тәрізді тамырлардың пайда болуы.
Ауру асқынса, терінің сарғаюы, склера, шырышты қабат, асцит, тері қышуы мүмкін.
Бауырдағы артық майды қалай кетіруге болады?
Бауырдың майлы ауруын емдеу үшін ең алдымен өмір салтын түзету керек. Ол үшін:
- аптасына кемінде 150 минут физикалық белсенділік;
- дене салмағын қалыпқа келтіру;
- алкоголь мен бірқатар дәрі-дәрмектен бас тарту;
- дұрыс тамақтану;
- еңбек және демалыс режимін сақтау маңызды.
Науқас ас мәзірінен майлы ет, балық, консервілер, ысталған ет, оңай сіңетін көмірсулар, аспаздық майлар, шоколад және балмұздақ, какао, қара кофе, алкогольді алып тастауы шарт. Керісінше ас мәзірде майсыз ет, балық, көкөніс пен жеміс, жарма және қатты бидайдан жасалған макарон өнімдері секілді күрделі көмірсу болғаны дұрыс.
Майлы гепатозбен ауыратын адам, арықтау үшін 7 күнде 1 келі ғана тастауы керек.
Егер ауруды медицина арқылы емдейтін болса:
- инсулинге төзімділікті жеңуге арналған препараттар;
- жүрек-қан тамырлары асқынуларының қаупін азайту мақсатында омега-3-PUFA, статиндер, фибраттар;
- гепатопротекторлар.
Халықтық және үй жағдайында емдеу
Аурудың бастапқы кезеңінде оны емдеу және аминқышқыл деңгейін қалпына келтіру үйде дәрі-дәрмексіз де мүмкін.
- Лимон;
- итмұрын;
- көк шай;
- қара күріш.
Сондай-ақ сарымсақ пен қызылша жалпы бауыр ауруларымен күресуге жақсы көмектеседі.
ЕСКЕРТУ! Қандай ем қабылдайтын болсаңыз да, бірінші міндетті түрде дәрігермен кеңесу керек.
Айта кетейік, бұған дейін бауыр қызметінің бұзылғанын қайдан білуге болатыны хабарланған болатын.
Тағы да оқи отырыңыздар: Әлемдегі ең қымбат үй қанша тұрады?
Жаңалықтарды бәрінен бұрын біліп отырғыңыз келсе, Telegram-арнамызға жазылыңыз!
Б. Жұмаділлә