Артық салмақ адамның физикалық денсаулығына ғана емес, ми қызметіне де әсер етуі мүмкін. Ғалымдар салмақтың ұзақ уақыт жоғары болуы есте сақтау, зейін қою және шешім қабылдау қабілеттеріне әсер етуі мүмкін, – деп хабарлайды Massaget.kz ScienceDaily басылымына сілтеме жасап.
Джорджия университетінің зерттеушілері 50 жастан асқан 8 252 адамның денсаулығына қатысты деректерді талдаған. Зерттеу нәтижелері Journal of Neurology ғылыми журналында жарияланды.
Ғалымдар нені анықтады?
Зерттеушілер 1996–2020 жылдар аралығында жиналған мәліметтерді пайдаланған. Қатысушылардың дене салмағы индексі бірнеше рет есептеліп, олардың есте сақтау және атқарушы функцияларындағы өзгерістермен салыстырылды.
Атқарушы функцияларға адамның зейін қоюы, әрекетін жоспарлауы, міндеттерді ретімен орындауы, шешім қабылдауы және эмоциясын бақылауы жатады.
Нәтижесінде салмағы ұзақ уақыт жоғары болған адамдарда жалпы танымдық қабілет, есте сақтау және атқарушы функциялардың төмендеу қарқыны жылдамырақ болғаны анықталды.
Артық салмақ миға қалай әсер етуі мүмкін?
Ғалымдар бұл байланыстың нақты биологиялық механизмі әлі толық анықталмағанын атап өтті. Дегенмен денедегі созылмалы қабыну, ми қан айналымының бұзылуы және зат алмасудағы өзгерістер ықтимал себептердің қатарында болуы мүмкін.
Адамда салмақ жоғарылаған сайын мидың жекелеген бөліктеріндегі қан айналымы мен сұр зат көлемі өзгеруі ықтимал. Бұл есте сақтау, ой қорыту және шешім қабылдау қабілеттеріне әсер етуі мүмкін.
Маңызды: зерттеу артық салмақтың танымдық қабілеттің төмендеуіне тікелей себеп болатынын дәлелдемейді. Ол дене салмағы индексінің ұзақ уақыт жоғары болуы мен ми қызметіндегі өзгерістер арасындағы статистикалық байланысты ғана көрсеткен.
Зерттеудің қандай шектеулері бар?
Қатысушылар бойы мен салмағы туралы мәліметті өздері берген. Сондықтан кейбір көрсеткіште ауытқулар болуы ықтимал. Сонымен бірге дене салмағы индексі ағзадағы май мен бұлшықет көлемін ажыратпайды және майдың денеде қалай орналасқанын көрсетпейді.
Ғалымдар дене белсенділігі, қоршаған ортаның әсері, бас-ми жарақаттары және кейбір неврологиялық аурулар секілді барлық ықтимал фактор зерттеуде қамтылмағанын да ескертті.
Зерттеу нәтижесі салмақты қысқа мерзімде өзгертуге емес, оны ұзақ уақыт бойы қалыпты деңгейде ұстауға назар аудару қажет екенін көрсетеді. Дегенмен салмақ тастау жолын дәрігермен немесе арнайы маманмен кеңесіп таңдаған дұрыс.
