Оқи отырыңыз

Өзіңе ұнаған кәсібіңмен шұғылдансаң, өз ұлтыңның туын көкке көтере алсаң – бақыт деген осы!

Автор: Асқар Жұмаділдаев

— Редактор бағаны —

Массагетте қалай блог жазамын?
Массагетте қалай блог жазамын?

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Экс-бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ
Негізгі / Лайфстайл / Денсаулық / ДДСҰ: Бес жасқа дейін баланы цифрлы гаджеттерден тыю керек

ДДСҰ: Бес жасқа дейін баланы цифрлы гаджеттерден тыю керек

ДДСҰ: Бес жасқа дейін баланы цифрлы гаджеттерден тыю керек

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) бес жасқа толмаған балалардың қалыпты дамуын қамтамасыз ететін жаңа нұсқаулықтарды жариялады. Ондағы баса назар аударатын нәрсе заманауи гаджеттердің балаларды ерте жастан әуестікке баулитындығы.

ДДСҰ сарапшыларының пікірінше, бір жасқа толмаған сәбилер компьютерлердің, планшеттердің, смартфондардың және басқа да цифрлық құрылғылардың экрандарына жоламауы тиіс. 2-ден 4 жасқа дейінгі балалар әр түрлі гаджеттерді күніне бір сағаттан артық ұстамауы керек.

Ұсыныс бойынша, бес жасқа толмаған балаларға электрондық құрылғыларды пайдалануды шектеу, олардың дені сау болып өсіп, жетілуіне айтарлықтай үлес қосу болып саналады.

"Балалық шақ – бұл жанұяда салауатты өмір салтын қалыптастыру үшін жағдай жасалуы мүмкін жылдам даму кезеңі", - дейді ДДСҰ-ның бас директоры, доктор Тедрос Адхан Гебрейесус. Алайда, зерттеушілердің пікірінше, планшеттерді және басқа электрондық құрылғыларды қолдануды шектеу табысты шешімнің бір бөлігі саналады. 5 жасқа толмаған балалар өсіп келе жатқан шағында көбірек қимылдап, уақытылы ұйықтауы керек. Сонда ғана олар өсе келе семіруден, ержете келе түрлі аурудан аман болып, жақсы салауатты әдеттерді қалыптастырады.

2016 жылы жарияланған ұсыныстарда Америкалық педиатрия академиясы ата-аналарды 18 айға дейінгі балаларды цифрлы құрылғылар экранынан алыс ұстауға шақырады. Сонымен қатар, сарапшылардың пікірінше, бір жарым-екі жасқа дейінгі балаларға тек қана ересектердің қатысуымен ғана жоғары көркемдік сападағы бейнелерді көруге рұқсат етіледі. 2-5 жас аралығындағы балалар электронды экранды күніне бір сағаттан артық көрмеуі керек.

Алдыңғы толқын балалардың денсаулығына радиостанциялар мен теледидардың тигізетін кері әсеріне алаңдаушылық танытса, қазіргі заманғы ғалымдар цифрлық гаджет экрандарының мидың дамуына тигізетін әсерін зерттеуде. Дегенмен, теледидарлар, компьютерлер, смартфондар, планшеттер және бейне ойындар алдында баланың қысқа мерзімде немесе ұзақ мерзімде отыруынан денсаулыққа қаншалықты әсер ететіні жайындағы деректер жеткіліксіз. Бірақ электронды БАҚ-тың 18 айға дейінгі балалардың дамуына қандай да бір пайдасын тигізетіні туралы ешқандай дәлел де жоқ. Дегенмен, жас мииға жаңа құрылғылардың әсері жайында ғылыми зерттеулер аса қатты дами қоймаса да, технология тез дамып келеді, ДДСҰ сонда да сақтық танытып: "Егер біз жақсы нәрсені білмейтін болсақ және бұл жаман деп ойлаудың кем дегенде бір себебі бар болса, онда неліктен бұған жол береміз?" - дейді.

ДДСҰ-ның тағы бір жаңа ұсынысы – анасы баласын белдікті арбада, жоғары орындықта немесе 5 жасқа дейінгі балалардың анасының арқасында бір сағаттан аспайтын уақытқа жатуына болады деп кеңес береді. 

Дене белсенділігінің деңгейін жоғарылату, тұрмыс жағдайына қарсы күрес және кішкентай балаларға сапалы ұйықтауды қамтамасыз ету олардың физикалық, психикалық денсаулығы мен әл-ауқатын жақсартады, сондай-ақ кейінгі өмірде салмақ пен аурулардың алдын-алуға көмектеседі.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, 1974 жылдан бері бүкіл әлемде семіздік адамдар арасында кең тарала бастаған. Бір кездері бай елдердің мәселесі деп саналатын балалық шақта семіздікке шалдығу төмен және орташа табысы бар елдерде де күрт өсті.

ДДСҰ сарапшыларының айтуынша, физикалық белсенділік бойынша ұсыныстарды орындамау жыл сайын бүкіл әлемдегі барлық жас топтары арасында бес миллионнан астам адамның өліміне әкеп соғуда.


Алмаз Шарман, медицина ғылымының профессоры

0
Рейтинг: +1

Дайындаған: Massaget
Қосылған күні: 23 мамыр, 18:02

Соңғы аудармалар

Қайсар До Бон Сун  #7
Қайсар До Бон Сун #7

До Бон Сун – ерекше қыз. Өйткені, оның бойында тұқымқуалайтын қасиет алпауыт күшке ие. Ол тек қыздаға беріледі. Бұл қасиеті үшін өзінен ұялатын қыз қалайша барлық қиындыққа қарсы тұра білді? Оған қолдау көрсеткен кім? 

BTS - Go Go
BTS - Go Go

Топ: BTS немесе Beyond The Scene  Дебют: 2013 жыл,...

VROMANCE feat. Obroject -
VROMANCE feat. Obroject - "Ғашықпын" (Fall In Love)

Массагет сайтында жарық көріп жүрген "Қайсар До Бон Сунның" сезімге толы саундтрегін назарларыңызға ұсынамыз.