Жауапты тұтынушы және өндіріс. Тұрақты тұтыну және өндіріс
![Жауапты тұтынушы және өндіріс. Тұрақты тұтыну және өндіріс](/userdata/blogs/blogs_32301/image_l.jpg)
блог
Жауапты тұтынушылар мен пайдаланушылар өз құқықтарын түсінуден
басқа, барлығына қолайлы жағдай жасау және қоршаған ортаға минималды әсер
етпей тұтынуды қамтамасыз ету үшін әлеуметтік және экологиялық
стандарттарды басшылыққа алады.
Мақсат - планетадағы өмірді жақсарту, Әлем халқының және болашақ
ұрпақтың өмір сүру сапасын арттыруға үлес қосу.
Жауапты тұтыну екі максимумға негізделген, атап айтқанда, аз тұтыну
және біз тұтынатын нәрсе мүмкіндігінше тұрақты және қолдау. Жауапты тұтыну
мен тұрақты өндірістің құқықтық негізін ЕО Операциялық келісімінің 191 және
193 баптарынан табуға болады.
Сатып алу қажеттіліктерді немесе қажеттіліктерді қанағаттандыруды
білдіреді, бірақ ол сонымен қатар бірқатар экономикалық, әлеуметтік және
экологиялық процестерді белсендіреді. Осы мағынада, мұны жауапкершілікпен
орындау тұтынылатын және қажет емес нәрсені сатып алуды білдіреді.
Сонымен қатар, жауапты тұтыну - бұл үйде де, өмір салтында да
қолдануға болатын көзқарас. Қоршаған ортаны күтіп-баптауда және жақсартуда
азаматтар жеке тұлға ретіндегі өз міндеттерін іштей сезінуі керек. Электр
энергиясын, жылуды, суды немесе отынды үнемдеу сияқты қарапайым қимылдар
қоғамдағы өмір сапасын жақсарта алады.
Деректер мен сандар
•Егер 2050 жылға қарай жер жүзі халқы 9,6 миллиардқа жетсе, барлық қажетті
ресурстармен қамтамасыз ету үшін үш Жер планетасының ресурстары қажет болады.
•Құрылыста және инфрақұрылым жасауда металл емес минералдарды пайдаланудың
ұлғаюымен адамзаттың «материалдық ізінің» көлемі ұлғайды. Мәселен, дамушы елдерде ол
2000 жылғы 5 тоннадан 2017 жылы 9 тоннаға дейін өсті.
•Әлемдегі ең ірі 250 компанияның 93 пайызы өндірістің тұрақтылығы туралы есеп береді.
Су ресурстары
•Тұщы (ауыз су) су әлемдік су ресурстарының 3 пайызынан азын құрайды, оның
2,5 пайызы Антарктика, Арктика және таулы аймақтардың мұздықтарына тиесілі.
Сондықтан адамзат барлық антропогендік экожүйелердің қажеттіліктері мен тұщы
су қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін су ресурстарының 0,5 пайызына сүйенуі
керек.
•Адам су ресурстарын табиғаттың өзендер мен көлдердегі суды өңдеп,
тазартқаннан гөрі тез ластайды.
•1 миллиардтан астам адамның әлі де тұщы суға қолжетімділігі жоқ.
•Суды шамадан тыс тұтыну ғаламдық су тапшылығына әкеліп соғуы мүмкін..
•Су – бұл табиғаттың тегін сыйы, бірақ оны жеткізу үшін қажет инфрақұрылым
арзан емес.
Энергетика
•Егер әлем халқы қуат үнемдегіш шамдарды пайдалануға көшсе, бұл жыл сайын 120 миллиард долларға дейін үнемдеуге
көмектеседі.
•Энергия тиімділігін арттыруға ықпал еткен технологиялық жетістіктерге қарамастан, 2020 жылға қарай ЭЫДҰ елдерінде
энергия тұтыну тағы да 35 пайызға артады. Әлемдік деңгейде коммерциялық және тұрғын үй секторлары тасымалдаудан
кейінгі энергияны тұтынудың ең қарқынды дамып келе жатқан екінші саласы болып табылады.
•2002 жылы ЭЫДҰ елдерінде 550 миллион көлік болды (олардың 75 пайызы жеке көліктер). 2020 жылға қарай көлік
иелерінің саны 32 пайызға артады деп күтілуде. Сонымен бірге, болжам бойынша, көлік құралдарының жүрісі 40 пайызға
артады, ал әуе тасымалдарының жаһандық көлемі үш есе артады деп күтілуде.
•Үй шаруашылықтарының үлесіне жаһандық энергия тұтынудың 29 пайызы және тиісінше, олардың қызметі нәтижесінде
пайда болатын көмірқышқыл газы шығарындыларының 21 пайызы тиесілі.
•2015 жылы энергияны түпкілікті тұтынудың 17,5 пайызы жаңартылатын энергия көздері есебінен қамтамасыз етілді.
Азық-түлік
•Өндіріс кезеңінде (ауылшаруашылық, азық-түлік шикізатын өңдеу) қоршаған ортаға айтарлықтай әсер етсе
де, бұл әсер үй шаруашылықтарының тамақтану артықшылықтары мен әдеттеріне байланысты. Тиісінше, бұл
азық-түлік секторындағы энергияны тұтыну және қалдықтардың пайда болуы арқылы қоршаған ортаның
жағдайына әсер етеді.
•Жыл сайын өндірілетін азық-түлік көлемінің үштен бірі, яғни, құны 1 триллион АҚШ доллары болатын 1,3
миллиард тонна азық-түлік тасымалдау мен жинаудың барабар емес жағдайларының нәтижесінде полигонға
тасталады.
•Бүкіл әлемде 2 миллиард адам артық салмақ немесе семіздік сырқатына шалдыққан.
•Жердің тозуы, топырақ құнарлылығының төмендеуі, суды үздіксіз пайдалану, балық ресурстарын шамадан
тыс пайдалану және теңіз ортасының тозуының барлығы жиналып келіп, табиғи ресурстық базаның азықтүлікпен қамтамасыз ету мүмкіндігін азайтады.
•Әлемдік энергия тұтынудың 30 пайызы және парниктік газдар шығарындыларының жалпы көлемінің
шамамен 22 пайызы азық-түлік секторының үлесіне тиесілі.
Деректер ғылымы мамандығының студенттері сіздерге тек жақсылық, бақыт тілейді.
НД 21-01
Куратор: Дуйсембаева Л.С