Оқи отырыңыз

Өзіңе ұнаған кәсібіңмен шұғылдансаң, өз ұлтыңның туын көкке көтере алсаң – бақыт деген осы!

Автор: Асқар Жұмаділдаев

— Редактор бағаны —

Грант құтты болсын,
Грант құтты болсын, "балмұздақ"!

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Негізгі / Шал.(көп әріп, оқуға ерінгендерге тыйым салынады)

Шал.(көп әріп, оқуға ерінгендерге тыйым салынады)

Шал.(көп әріп, оқуға ерінгендерге тыйым салынады)

 

 

Қазақ фильмдерінің жалпы сапасы жайлы бәріміз хабардармыз. Монтажы болсын, актерлер ойыны, арнайы эффектілері де көңілге қонымсыз болатынын жақсы ұғынған мына мен, бұл фильмнің де өзгеден бөлек бола қоймас ау деп ойлағам. Қателестім, әрине. Эффектілері де, басты рөлдегі әртістің ойыны да, монтажы да, дыбысы да, бір сөзбен техникалық жағынан мін таба алмадым. Иә, әрине, дилетанттық, қарапайым көрермен ретінде айтарым көп емес, себебі кино сыншы да, киноиндустрия маманы да емеспін. Алайда, пікірімді білдіріп, жеткізуге тырысып көрейін.

 

Фильмді кинотеатрға барып көруге мүмкіндік болмады. Уақыт та, сол баяғы бір екі мың теңге де табылмай қалған еді сол кез. Содан, сабыр түбі сары алтын, бір күні онлайн шығар деп жүрдім де, кеше ғана сол ойым іске асты. Көрдім.

 

Тырнақ астынан кір іздеді демеңіздер, құрметті "Шал" фильмінің фанаттары. Бірақ, сюжеті мен мағыналық салмағы сын көтермейтін тағы бір "қоқыс" фильм екен деп өкіндім, рас.

Неге? Сапасы жақсы дей тұра, ұнамағаны қалай? Дәйім жұрттың көңілінен шыққан суперфильм ұнамауы мүмкін емес деп те айтуларыңызға болады. Алайда, сөзіме дәлел келтіре отырайын.

 

Біріншіден, отбасы, үш ақ адам, орамал таққан келіншек (орамалынан келіні деп ұқтым), немересі, қария. Ой туады:келіні болса, ұлы қайда қарияның? Ол туралы фильм басында дым да түсініксіз. Болып жатқан оқиғаға бар ой санаңмен еніп кетуге сол бір құрттай ой кедергі болды. Тек бір жерде ғана көрші ағай сөз арасында шалдың ұлы дүние салғанын тілге тиек етеді. 

 

Екіншіден, кіп кішкентай немересінің атасына деген сыйластығының жоқтығы. Бірден көзге оттай басылды. Қазақи фильм, тұнып тұрған ұлттық колорит дегендердің айтқандарын оқып, соны көре алмадым. Жарайды, бала ерке делік, мүмкін, сол еркелігінің көрінісі шығар. Бірақ, тым асып кетпеді ме?

 

Үшіншіден, көрші ағайдың арами қылығы. Жоқ, қойды алып кет деп өтінгені қалыпты жағдай, бірақ ертесіне өзім барып алып келем деп шалға берген сөзінде тұрмағаны барып тұрған оңбағандық. Шал немересі: "Аға, сіздің де малыңыз бар ғой" дегенде ғана көршінің көңілінде бірдеңке қылтым ете қалғаны жанымды қинады. Құдай ау, қазақтың ері осындай ма еді? 

 

Төртіншіден, ана образы. Шалдың келіні бір жасушалы амебадан да жаман екен. Не эмоция жоқ бойында, не түйсік жоқ. Атасының жоғалғаны жайлы ТВдан біліп, баласының да үйде жоқ екенін түске тамам бір ақ байқағаны, баланы тауып алған соң: "Оңбаған неме, қайда жүрсің! Іздемеген жерім жоқ! деп шапалақпен майлы жерден бір берудің орына, "Балам, үйге жүр" деген сынды бірдеңкені міңгірлегені жанашыр ананың образын ашпады. Осы тұсында фильмді өшіріп, біраз миыма демалыс сыйладым.

 

Анау мынау істерімді тындырып, қой, не болса да көріп тастайын деп қайта қарай бастадым. Ең жаманын режиссер мырза соңына қалдырыпты.

Бесіншіден, ай далада жоғалған шал, малын айдап бір әйелдің күмбезіне кіреді де, от жағып, бұрын өлген адамның аруағымен тілдескендей, кешірім сұрап отырады. Ара арасында боқауызға да барып қалатын ата екен. Бір түрлі, қисынсыз.  

Әйтеуір таң атты ау. Шал тұрса "ОРЛИК" деген аты жоқ. Шалдың еңірегені елжіретті. Біраз толғандырды. Жылқысына берген лақабының ұсқынсыздығы екінші планға көшті. Шалды кәдімгідей аядым.

Қалың тұманда адасып жүрген шал, ақыры әр бір бұтағына аппақ шүберектер түйілген ағашқа кеп, бет орамалын байлап, алғыс білдіргені мен үшін нонсенс болды. Иә, біз қазақ, ырымға баймыз, ағашқа ақ ниетімізбен аппақ шүберек түйіп, сол бір талдың тылсым күшіне сенуге бармыз. Мейлі, сенейік. Мен үшін дін әр бір адамның жеке ісі. Сенгің келсе, сөмкеңе де табынып жүре бер. Қалауың еркіңде. 

Алтыншыдан, ақыры адасқан шалдың үміті үзілейін деп, сенімнен арыла бастаған сәті. Бағана ағаш пен аруақты пір тұтып, табынып жүрген қария, енді кеп Құдайды есіне алды. Алғанда да, қарғысы мен өкпесін төгіп, ала алмай жүрген ашуын шашты.  Алдында бір кадрда "Астапыралла" деп жүрген қартымыз, бір де бір сүрені білмейтінін, "Біссіміля"дан алыс екенін,  ҚҰдайға сенбейтінін айтып, аспанға қарап айқайлап,  мейрімі шексіз Алланның мейрімділігіне күмән келтіре бастады. Осы жері фильмның ең бір дұрыс емес сәті деп түйдім өзіме. Мен қазақтың бәрі мұсылман болу керек демеймін, жоқ, әр бір адамның діні жүрегінде, тек өзгенің дініне тіл тигізбесе екен. 

Сөз соңы. Қазақфильмның осы бір туындысын ҚАЗАҚ киносы деп атауға қарсымын. Қазақилық қайда? Немере дегенде елжіреп тұратын, аузы дуалы, әр сөзінде мейіріммен қоса, даналық сезілетін қария қайда? Келін мен ана образын ашатын актриса болмады ма, әлде режиссердің қазақи келін дегенде (бірақ, мына режиссердің "Келін" дегенді қалай ұғатынын білеміз ғой)...... 

 

Фильм шынайы өмірді, қазіргі замандағы қарым қатынас, осы кездің ауылы, шалы мен немересі, көршілер мен қоңсыларды боямасыз, тура сол қалпында келтірді делік, алайда,менің ойымша, қазақ киноиндустриясы шындықты шырылдататындай жағдайда емес. Бәрі режиссердің түсіргеніндей болсын, мейлі, бола берсін, бірақ фильмге соны түсіріп керек емес ау. Бізге үлгі болатын суперкейіпкерлер, бола алмасаң да, ұқсап бағатын образдар, арман мен қиялға беріліп, жақсыға шақыратын фильмдер керек.

Ал мына фильм қазақ үшін, қазақтың бірлігі үшін, рухани дамуы үшін, өсіп өркендеуі үшін еш үлес қоспады. Менің түйсігімде. Себебі кино, Жан Рено айтпақшы, не үшін деген сөзден бастау алады.....

17
Рейтинг: +0

Автор: Aizhan
Жазылған уақыты: 25 қараша 2012, 20:49
Тегтер: Шал, өкініш, қазақфильм, "Шал" кинофильмі, рецензиясымақ, ой, түйін, бос кеткен уақыт
Пікірлер
+0
25 қараша 2012, 22:34

Шалды көрмеген соң ләм деп күнәға қалмайын. сосын айтасыз-ау сізде: " бір жасушалы амебадан да жаман екен." :lol: осы аптада қазақстандық "виртуальная любовь" деген киноға бардым. Бір көруге болады. Бірақ одан да Сумеркиді неге көрмедім деп өкініп шықтым :D

+0
26 қараша 2012, 00:04

Шынында қазір бізге өмірдің анық бейнесі қажет емес. Тіпті, ондай кино әлемде болған емес. Бізге супергеройлар керек дәл қазір. Тіпті, голливудтағы жалғыз өзі автомат ұстап, әлемді құтқаратыны секілді

+0
26 қараша 2012, 00:05

Сенгің келсе, сөмкеңе де табынып жүре бер. :lol: :lol: Сындарыңыз орынды, менің қосатыным:
келін атасымен сөйлесіп отырғанда көзіне тік қарааап отыр, басқаларды білмейм, өзімнің жеңгелерім ешқашан ондай көргенсіздік істемеген. Сосын, соңғы жағында бөлімшеден іздеуге шыққан барлық машина, аттар Ералы атпен орға түсіп бара жатқанда кетіп бара жатады. Сосын Ералы атасын алып келе жатқанда әәәәәәәәлі кетіп бара жатады ғой :D

+0
26 қараша 2012, 01:48

оте керемет айтылган сындар,мен сизге толыктай косыламын...

+0
26 қараша 2012, 01:57

Немеренің атасына деген сыйламаушылығы - қазіргі кездің айқын көрінісі, Режиссер соны көрсеткісі келдіау шамасы меніңше))) Сосын анау баланың шешесі ұрсудын орнына мәшнеге жайбарақат отырып кетіп қалғаны- ол да сценарийдің бөлігі емес пе:? Баласын үйге алып кетсе, фильм соңында Шайтанбек атасын қалай табады? Шын жүрегімен шалды іздеген тек Шайтанбек емес пе? Бұдан түйгенім, шалға жаны ашыған тек балақай.

+0
26 қараша 2012, 01:59

ал бұдан бірлікті көріп тұрмын!

+0
26 қараша 2012, 08:51

екі рет көрдім, екеуінде де шын беріліп, шын сүйсініп тамашаладым десем де болады! Кемшіліксіз дүние болмайтындығын ескерейікші, маған қатты ұнады!

+0
26 қараша 2012, 10:15

Сол "Шалды" мен Астанаға барған кезде көрдім. Айжан секілді мен де көре алмай жүрген едім. Сонымен кино былай бір қарауға жарайды, бірақ фантастикаға беріліп кеткен секілді көрінді. Қазақылық жоқ дегеніңе келісемін, және де қазақтың ақсақалдары қашан шетелдің футбол командаларының ойынын тамашалағанын көріп едіңіз, Тұлпарға және немересіне қойған ат та бір түрлі...Көп шулаған соң бәрімізде аңсарып ауып, барған едік, бірақ фильм үмітті ақтамады. Фильмнің идеясын көре алмадым, түсініксіз... "Сумерки"ді көрдім кеше, келесі мен жазам пост, сол туралы! ;)

+0
26 қараша 2012, 10:54

Менің аталас тоқсанға келгем атам футбол десе ішкен асын жерге қоятын. Ауылдың ең үлкен қарт қариясы болатын. Бір күні бөлмесіне кіріп қалсам атам футболды беріліп көріп отыр. Таң қалдым. Сөйтсем үнемі көреді екен. :)

+0
26 қараша 2012, 11:18

қызық екен ғой, мен мүлдем көрмейді екен деп ойласам!

+0
26 қараша 2012, 11:35

Айжанка, мен қайта немере мен атаның арасындағы еркелік пен жүректе жасырынып жатқан махаббатты көрдім. Бала жекіріп жүрсе де, кинода одан артық ешкімнің жаны ашып тұрмайды.

Талға жіп байласа, белгі қойып кетті деп түсіндім. Өйткені, дәл сол белгісін көргенде бір жерді айналып жүргенін түсінеді.

Мазардың ішінде жаман сөз айтқанына кешірім сұрап жүрсе, өлген адамның Аллаға жақын екенін, мазар басында құраннан басқа артық сөздің болмауын жеткізгісі келді деп түсіндім.

Ұлының қайтыс болғанын кейінірек жеткізеді, ол да бір режиссердың көрермен миының бұрышына сұрақ тастап отыру тактикасы шығар.

Көрші ағайдың арамдығы... Ия, өзге үшін кірпік қимылдатпай, өз малына келгенде жан ұшыра жүгіретін адамдар бар. Айналамызда топырлап жүр. Ауылдың адамдары сияқты көршілермен біте-қайнасып араласпаған соң ештеңені байқай да бермейміз.

Күйеуінен айрылған келін - жесір. Не әйел баласы (енесі), не күйеуі жоқ жалғыз бастыны қайын атасымен шүйіркелестіріп қоя алмаған шығар режиссер. Бірақ, бір кемшілік бары рас келіннің образында. Атасын жыл сайын, мезгіл сайын малын алдына салып, қыстаққа кетіп отырған. Оған әбден еті үйренгендіктен алаңдап, іздемеген болар. ТВдан құлағы шалғанда барып, қимылдады деген ой келді.

Аспанға қарап ақырды, ренішін айтты Құдайға. Дәл қазіргі уақытпен есептесек, басты рөлдегі шал Кеңес кезіндегі атеизмнің куәгері болған. Аннан естіп, мыннан сарқыла жеткен бар білгенін аузына алып, әруақтармен тілдескендей болып жүргені де сондықтан шығар.

Өзіме әсер қалдырды Шал. Киноны аяқтай сала, ағыл-тегіл жылап алдым. Әкемді сағындырды.
Жетімдерді жылатып, қыздарды зорлатып, біреуді аттырып, халықтың көкірегінде аяушылық сезімін ояту арқылы көңілінен шықпақ боп жүрген кейбір отандық фильмдерден мың есе артық. ИМХО

Тіпті қасқырларды ойнатудың өзі біраз еңбекті талап еткен...

Талғамда талас жоқ, Айжан ;) Көзқарасымыз қарама-қарсы сияқты ма деп қалдым :mrgreen:

+0
26 қараша 2012, 11:53

Толық келісемін. Менің ойларымды жазып шығыпсың :)

+0
26 қараша 2012, 17:18

Маған кино ұнады, айдаладағы ауылдың адамдарының тіршілігі сипатталған! Көзқарас әртүрлі болғасын әркім өзінше пікірде болады! Малдарына ат қойғаны менің әкем сияқты, менің әкем сиырларына қоятын - сериалдардағы қыздардың есімдерін :mrgreen:

+0
26 қараша 2012, 21:26

Неге біздің рижессерлар тарихи киноларды көп түсірмейді. Небір нәрсе болды ғой. Казир қазақстандықтар корей халқының тарихын жақсы білетін шығар біздікінен гөрі

+0
28 қараша 2012, 00:41

Туу, байғұс "Шал"-ай! Дымың қалмады-ау! :|

+0
13 маусым 2013, 01:34

Қайрн,"Келінім-ай" :|

+0
28 қараша 2012, 09:37

Әлі көрмедім, көріп барып оқуым керек

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Соңғы аудармалар

Қайсар До Бон Сун  #7
Қайсар До Бон Сун #7

До Бон Сун – ерекше қыз. Өйткені, оның бойында тұқымқуалайтын қасиет алпауыт күшке ие. Ол тек қыздаға беріледі. Бұл қасиеті үшін өзінен ұялатын қыз қалайша барлық қиындыққа қарсы тұра білді? Оған қолдау көрсеткен кім? 

BTS - Go Go
BTS - Go Go

Топ: BTS немесе Beyond The Scene  Дебют: 2013 жыл,...

VROMANCE feat. Obroject -
VROMANCE feat. Obroject - "Ғашықпын" (Fall In Love)

Массагет сайтында жарық көріп жүрген "Қайсар До Бон Сунның" сезімге толы саундтрегін назарларыңызға ұсынамыз.