Оқи отырыңыз

Мойындағы борышты білу – білімнің ісі, борышты төлеу – адамшылық ісі

Автор: Ахмет Байтұрсынұлы

— Редактор бағаны —

Сүйінші, «Massaget» мобильді қосымшасы іске қосылды!
Сүйінші, «Massaget» мобильді қосымшасы іске қосылды!

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Жұлдызды блогтар —

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Негізгі / Мәдениетсіз теңеулер...

Мәдениетсіз теңеулер...

Мәдениетсіз теңеулер...

Кейбір адамдар «денесі сиырдай екен», «басы табақтай болып...», «бұтынан трактор өтіп кеткендей», «мұрны шошқадай...», «бойы біртұтам болып алып...», «ілмиген саусақтарымен...», «быттиған қарнымен...» деген сияқты сан мыңдаған теңеулермен адамның келбетіне, түр-пішініне аса зор мән беріп, түрлі метафорлар тауып ала қояды. Әлбетте, әдеби әлемнің өзі сол метафоралардан құралған ғой, неғұрлым бай тіркестер тапқан сайын жазушының беделі де арта түспек сияқты...

Бірақ қарапайым адамдарда бұл бір әдет па деймін... Адамның пішінін сипаттамаса тұра алмайтындай, бір сөзбен айтқанда құмарлық. Кейде сондай адамдармен сөйлесіп отырып, мен кеткен соң, қалай сипаттар екен деп ойлап, сол ойлардан шошып отырасың.

Жалпы солай сөйлеп отыратын адамдарға қарасаң, өздері де кемшіліктен жұрдай емес. Және олар бұдан хабардар болуы да мүмкін. Бірақ білетін адамын суреттеуден қашпайды, жай ғана әдет.

Біреулеріңіз айтарсыздар, «барды – бар, нарды – нар» деп айту керек деп, бірақ менің ойымша, бұл әңгімелер де адамның ішкі мәдениетінің көрсеткіші. Ал одан өмірге деген басқа көзқарастарын саралай беруге болады...

1267 0
Рейтинг: +0

Автор: Anara Mustafina
Жазылған уақыты: 24 қазан 2012, 15:40
Тегтер: теңеулер, метафора, мәдениетсіздік, өз-өзіңді тәрбиелеу, қоршаған орта, этика
Пікірлер
+0
24 қазан 2012, 15:59

Мәдениетінің көрсеткіші дегеніңмен келісем,,, адамның сырт келбетінің кемшін тұстарын айтуға бірнеше жағдайда ғана рұқсат берілген, мысалы, адасқанды іздегенде "түрі мынадай, аяғы мынадай немесе көз, басы, қолы" т.б., бірақ, сондай бір сүйкімсіз сөздермен себепсіз "суреттей" беру - ғайбат...

+0
24 қазан 2012, 16:01

Есімде. Бала кезім болатын. Үлкен ағам "Басы жалпақ, бұты талтақ... Ол кім?" деп, жұмбақтың жауабын маған қарай меңзейтін. Алайда өсе келе айнаға қараған сайын әлгі сөздерді оның ағалық мейірмен әзіл ретінде айтатынын ұқтым. Ал қазір мен оның өз баласына өз сөздерін қайталап жүрмін. :lol:

+0
24 қазан 2012, 16:06

Тілің, өз ішкі мәдениетіңнің көрсеткіші деп дұрыс айтқан.

+0
24 қазан 2012, 16:12

жиенім биыл 0-сыныпқа барып жүр, Өзі томпақтау келген нағыз қазақтың қара домалақ баласы. Бір күн әжесі сабақтан алып келе жатса,алдынан жиенімнін бір сыныптас қызы шығып,жиеніме "бұқа" деп айқалапты. Соған жиенім уйге дейін жылап келген,"мені "бұқа" деп айтты" деп. Әжесі күледі,"ол бұқа десе,сен неге сиыр деп айтпадың" деп. Сол сияқты,адамды сырт келбетіне қарап әр түрлі затқа теңеу,мазақтау,кемшілігін бетке басып айту мәдениетсіздік,тәрбиесіздік!

+0
24 қазан 2012, 16:33

Әдетте әжелер "жылаған несі? Сен батырсың! Ол қыз қайта мақтайтындай қылық таныт" деп жататын еді. Жиеніңіздің әжесі шалалық танытқандай ма?

+0
24 қазан 2012, 16:17

Көтерген мәселе өте орынды. Шынымды айтсам, менің бір нағашы әпкем бар тура осылай сөйлейді. Әдетке айналып кеткен болу керек. Өзінің толықтығы өзіне білінбей ма өзгені талқылап тастайды. Кейбір құрбыларым да солай сынап айтып қалса, өздеріне айтып жүремін маған мұндай нәрсе ұнамайды. Сені де осылай біреу сыртыңнан айтса жақсы ма деп. Үнсіз қалады.

+0
24 қазан 2012, 16:30

Мен де барынша тиып тастауға тырысам, бірақ, бір айтқан адам тағы да айтады, біреуді айтқан адам мен туралы да айтады... Мен бұған көнгенмін. Адам екі елі аузына төрт елі қақпақ қоя алмаса біз тіптен қақпақ бола алмайды екенбіз...

+0
24 қазан 2012, 21:54

:roll: солай ма деп менде ойладым. негізі жамааан қалжыңдайтын,ер адам сияқты әйел ол кісі. мүмкін,сол әдеттегі қалжыңы болар :roll:

+0
24 қазан 2012, 16:31

Біреулер қалжын қылып айтады, алайда әрине оғаш естіледі

+0
24 қазан 2012, 16:37

Кейбіреулер әдейі айтады. Осының барлығы үлкен мәдениетсіздіктің белгісі екенін біле тұра, барлығын әдейі айтып жатады.

+0
24 қазан 2012, 16:55

Мен де кейде мәдениетсіз теңеулер айтамын. Өзім мінсіз емеспін, алайда кейде біреуді толық сипаттау үшін сондайды қолданамын)) Мысалы, жуырда ғана бір кісімен сөзге келдім, сонда аямадым, шыны керек)))) Әдет те емес, бар болғаны эмоциямды жеткізу, ашуымды тарқату амалы ғана.

+0
24 қазан 2012, 17:09

Анар, құрбым! Сіздің, жазбаңызда көтерілген мәселені бір-екі ауыз сөзбен тұжырымдай салуға, атүсті пікір білдіруге мен асықпас едім. Өйткені, бұл жерде айтылған ой – жан-жақты сараптауды қажет етеді. Тіпті, арнайы зерттеу жұмысын жүргізсе де артық емес деп ойлаймын... ). Ал, бір-екі ауыз пікір білдіру қажет болса: Сіз, келтірген «...деген сияқты» метафоралық теңеулер мен оларды қолданған жанды біржақты «мәдениетсіз» дегенмен келіспеймін, «Ал, одан өмірге деген басқа көзқарастарын саралай беруге болады...» дегенмен келісемін ).

+0
24 қазан 2012, 17:13

Жалпы адам осындай ойларын айтқысы келгенде өзін тежеп отыру дұрыс деп ойлаймын. Және бұл менің жеке ойым. Басқалар басқаша ойлауы заңды.

+0
24 қазан 2012, 17:39

ооо, тежеп отыру керек, бірақ кейде бар ғой, тілің қышып, айтпасаң айызың қанбайтындай болып тұрасың ғой. Мысалы, блиииин, қортық несчастный, еще маған бірдеңке дид! В пупок дышит,а амбиции гренадерские деген секілді)))))

+0
24 қазан 2012, 17:41

Ма*ма :D

+0
24 қазан 2012, 17:44

да өткенде бір чукча... а лан, сосын айтып берем))))

+0
24 қазан 2012, 17:52

...бірақ кейде бар ғой, тілің қышып, айтпасаң айызың қанбайтындай болып тұрасың ғой... ))). Сой!!! )))

+0
24 қазан 2012, 17:54

Кішкентай кезімде маған көршінің қыздары "қазанбас", "гарагани" (біздің ауылда өскен қара шөп) деуші еді.. А маған бәрібір, лично өзім ешкімнің түрін әңгімелемеймін! :x

+0
24 қазан 2012, 18:03

- Менімше көркем әдебиетте мұндай теңеулер міндетті түрде болу керек. Әйтпесе кейіпкерлер келбеті солғын, "милицейский протокол" секілді шығар, - деп Али Гофрен кебістей аузын кере сөлеп. Кебежедей қарнын қырт-қырт қасып алып, быртық саусағын талпақ танауына тығып, жәймен айнадыра бастады... ^___^

+0
24 қазан 2012, 18:15

Қалыңыз қалай, Али ағай? :)

+0
24 қазан 2012, 18:19

Бәрі бұрынғыдай, сол баяғы күйбең тіршілік. Өзің қалайсың? Агентте көрінбесем де жаза бер, мен көбінесе инвизда отырам~_^

+0
24 қазан 2012, 18:21

Жақсы, жазам:) Менде де бәрі жақсы, шүкір! Сол, уақыттың басым бөлігі жұмыста өтуде:)

+0
24 қазан 2012, 20:44

мен солай айтқым кеп тұрады. мышықтай, диірмендей деген теңеулерім бар. бұт туралы да көркемдік айшықтарым жетеді хихихиии

+0
24 қазан 2012, 23:39

Ааандай теңеулер айтпайды екенмін, бірақ "своилар" отқан жерде "түлкі сияқты қу", "жүдә өзі аспаннан салбырап түскендей" сындыларды айтып отырам))). Ол енді теңеу болғанда ашудан шыққан теңеулер ғой)).


+0
25 қазан 2012, 01:01

Тәңірдің берген түріне, денесіне шүкір деп жүре берген дұрыс секілді. Бірақ әзіл ретінде айтылса оның ешқандай дөрекілігі жоқ деп ойлаймын. Мен мектепте оқып жүрген кезімде сыныптастарыммен әзілдескенді өте ұнататын едім. 11-ші сыныпқа дейін сыныптағы қыздырды құлақ, Шби, Тайсон деп айтсам олар менің атым Мұхтар болғандықтан мух, вини пух дейтін. Шіркін бірге оқыған сыныптастарымды сағынып кеттім.

+0
25 қазан 2012, 01:05

Кейде қалай аузыңнан шығып кеткенін байқамай қаласың ашумен. Бірақ шектен шықпаған да дұрыс

+0
25 қазан 2012, 16:49

Осындай теңеулер болмаса, тіліміз жұтаң болып қалатын шығар. Өзім адамның намысына тимейтіндей, жеңіл әзілмен айтамын. Қазақ астармен сөйлеуді өте жақсы меңгерген ғой, сондықтан метафорасыз, түрлі теңеусіз болмайтын сияқты.

+0
25 қазан 2012, 21:18

Бір сөзбен айтқанда, "суретке күлгенің - суретшіге күлгенің".

+0
26 қазан 2012, 13:09

Ойланбай сөйлейтіндер бар, біреудің жарасына тұз сеуіп тұрғандарын білмейтін,одан кейін әдейі сөйлейтіндер бар өздерін күшті сөйледім деп масаттанатын. Сөйлейтін орта болады, сөйлемейтін орта болады. сол орталарды айыра білсе.

+0
26 қазан 2012, 20:55

Құрдастық қалжың ретінде айтылатын "кемсітулердің" еш айыбы жоқ деп ойлайм, егер көңіліне тимейтініне сенімді болсаң. Онда да бетпе-бет тұрғанда айтасың ғой, сыртынан емес. Сондай-ақ, қалжыңсыз да бетің бар, жүзің бар демей айта алу керек те шығар, дәлірек айтсам сын ретінде,. Онда да адамның ішкі деңгейін, онда да мәдениетті, сыпайы түрде. Мысалы, егер біреу біреуді "аузына ақ ит кіріп, көк ит шығады, көкбеттеу екен, мәдениетсіз екен, ұрысқақ" деп жатса (сыртынан айтып жатса да) шамам келгенше түсінуге тырысам, ал енді Алла берген физикалық тұрпаты жайында айтқандарды (қортық, шидей, сопақ, ботқа, маймақ, ұзын, қысқа) ешқандай әдет те, эмоция да құтқармайды, мен түсінбейм ондайларды.

+0
04 қараша 2012, 23:43

"адам өзгені сипаттау арқылы өзінде сипаттауы мүмкін" дейтін, менің ұстазым...

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Соңғы аудармалар

"Мектеп 2017" 1-бөлім

Атауы: Мектеп 2017 Режиссері: Пак Джин Сок Бөлім саны: 16 Басты рөлдерде:  Соль Ин А, Чан Дон Юн, Ким Се Чжон, Ким Хи Чон

BTS –
BTS – "Blood,sweat & tears" [kaz_sub]

Топ: BTS немесе Beyond The Scene  Дебют: 2013 жыл, 13 маусым

38-параллель
38-параллель

Ел: Оңтүстік Корея Режиссер: Кан Джегю Жылы: 2004 Басты рөлдерде: Чан Дон Ган, Вон Бин Аударған: Ғалымжан Сәңкібаев