Қазақтың мүддесін қорғаған қазақ  журналистикасы
жеке
блог

Қазақтың мүддесін қорғаған қазақ журналистикасы

 Сенсация қуып, біреуге күйе, біреуге жала жауып,  әркімнің жеке басына, отбасына қатысты ақпаратты жариялағанды емес, миллиондардың мүддесі үшін ақпарат беретін,  халықтың мұңын мұңдап, жоғын түгендеп, сөзін сөйлеп, халықтың игілігіне жұмыс істегенді  нағыз журналист дер едім.  Ал қазақ журналистикасында халқы үшін аянбай еңбек етіп, өзіндік қолтаңбасын қалыптастырып үлгерген үлгі етер журналистеріміз де баршылық екендігі даусыз.  Егер де Қазақстанда бейбіт әрі тәуелсіз өмір сүріп, ойымызды еркін білдіріп, тұтастықта өмір сүріп, тәуелсіздігіміздің іргесін мықтап келе жатсақ, ол ең әуелі журналистердің қажырлы еңбегінің нәтижесінде. Иә, кезінде қолға қару алған қиянкескі заманда батыр бабаларымыз тәуелсіздік жолында жасымай, жан аямай күресті. Ал қазіргі бейбіт заманның жауынгері деп төртінші билік иелерін айтар едім. Себебі қазақ журналистикасы ғана қазақтың  жоғын жоқтайды, өз ойын жеткізе алмаған халықтың мұңын мұңдап, талабын орындайды. Ең бастысы күллі жұрт болып шеше алмаған даулы мәселелердің шешімін табады. Міне, қазақ журналистикасының құдіреті осында!

 Қазақ журналистикасы өзінің түп бастауын  халықтың жаршысына айналған газеттер арқылы бастағаны бәрімізге мәлім. Қоғам қайраткерлері дәл осы газеттер арқылы халықтың көзін ашу мақсатында қолынан келгенін аяп қалмады. Сондағы олардың мақсаты сылдыр сөзден сүбелі сөз құрау емес, ащы шындықтың су бетіне қалқып шығуына барын салу болды. Тарих беттерін ақтарып қарасақ, халықтың мүддесін қорғаймын деп, шырылдап шындықты айтамын деп жазаға ұшыраған жақсыларымызды айтсақ болады. Мәселен, Е.Бекмахановтың «Қазақстан ХІХ ғасырдың 20-40 жылдарында» мақаласы сол кездегі дүрілдеп тұрған «Правда» газетінде жарық көреді. Тап сол кезде газеттің бас редакторы бірден қолына телефон алып, жоғары жақпен байланысқа шығып мақаланы талдап, «көрдің бе» дегендей ымдайды. Ал осы үшін Ермұқан Бекмаханов 25 жылға сотталып кетеді. Иә, Ермұқан Бекмахановта басқалар секілді өз қара басын ойлап, шындықты емес өтірікті айтып жүруіне болатын еді.  Бірақ батыр бабамыз үшін қазақтың мүддесі  мен болашағы, тағдыры бірінші орында болды. Әр сөздің артында ұлт тағдыры тұрғанын ешқашан ұмытпады. Осы кезде  Бауыржан Момышұлының «Өтіріктің балын жалап тірі жүргенше, шындықтың уын ішіп өлген артық» деген өмірлік нақыл сөзі ойыма орала кетеді.

 «Әр елдің салты басқа, иттері қара қасқа» дегендей әр елдің өзіне тән журналистика атты ерекше әлемі болады. Тіпті әр журналистердің қоғамдық көзқарасы, өмірлік ойы, ұстанатын ұстанымы, жазатын мақаласы мен  сөйлейтін сөзі әр түрлі болып келеді. Бірі қоғамдағы жылтыраған дүниенің төнірегінде сөз қозғаса, бірі халықпен бірге болып, оның жоғын жоқтап, жырын жырлайтын, ақиқаттың астарына үңіліп, қашанда әділдікті жақтайтындар. Мұндай журналистер жылтыраған дүниенің астында көрінбей жатқан мәселелерді қарап, халықпен тығыз қарым-қатынаста болады. Турасын айтқанда, егер қоғам «Мені мақта, зәулім үйімді көрсет, байлығымды дәріпте», – десе, дәл осыны жазатын адам табылады.. Ал егер қоғам саналы адам секілді – «маған шындықты айт, алдама, қас-қабағыма қарама», – десе, оны айтатын   адам да табылады . Бірақ халыққа тамырымызда бүлкілдеп соғып жатқан рухани қасиеттерімізді  қайта жаңғыртып, ұлтымыздың ұлы мұраларын  дәріптеп, халықпен бірге болған журналистер керек.

 Қазақтың мүддесі үшін аянбай тер төккен Бейсен Құранбек ағамыздың журналистика саласында сіңірген еңбектері  ұшан-теңіз екендігін жақсы білеміз.  Қиналған жандарға көмек қолын соза білген, жетімнің басын сипаған, талай адамның бақытты өмір сүруіне себепкер болған, халықтың мұңын мұңдаған  Бейсен Құранбек ағамыз  нағыз жанашыр журналист ретінде есімізде мәңгі қалмақ.   Қазақстан Ұлттық арнасында халықтың сүйікті бағдарламасына айналған  «Айтуға оңай» ток-шоуының тізгінін ұстаған ағамыз бес жылдың ішінде   қоғамдағы беті ашылмаған талай шындыққа, тағдыр тәлкегіне түскен небір адамдардың аянышты хәліне, барлық саладағы қордаланған мәселелердің өткір талқысын шеше алды. Міне, қазақтың мүддесін қорғаған нағыз қазақ журналистикасы деп осыны айту керек.

   Қасиетті  журналистика саласының ерекшелігі қоғамның бет-бейнесі мен айнасы болуында. Кез келген елдің азаматтық рухының деңгейін сол елдің журналистикасын танысу арқылы білуге болады. Турасын айтсақ, журналистика саласы арқылы әр елдің тынысы мен қоғамдағы орнын білуе болады. Ал журналистика саласының, дәлірек айтқанда, қазақ журналистикасының қоғамда алатын орны қандай?  ҚазҰУ журналистика факультетінің деканы, ғалым-ұстаз  Сағатбек Медеубекұлы айтқандай, қазақ журналистикасы басқа мемлекеттерден қарғанда әлдеқайда биік. Сағатбек Медеубекұлының пікірі бойынша, қай жерде ұрыс, қай жерде тартыс, қай жерде бүлік бар, демек, сол жерде журналистика жұмыс істемей жатыр. Яғни, қоғам әлеуметтік желінің ықпалына қарай тартылып бара жатыр. Бұл қауіптен тек қана ұлттың мүддесі үшін жұмыс  істейтін нағыз жанашыр журналистер қана құтқара алады.

 Қоғамдық сананы бір арнаға тоғыстырып отырған, қазақтың мүддесі үшін жан аямай  еңбек етіп жүрген, халықты ақпараттық тұрғыда қамтамасыз етіп, миллиондардың мұңын мұңдап, жоғын түгендеп, сөзін сөйлеп жүрген қазақ журналистикасына және қазақ журналистикасының  дамуына өлшеусіз зор үлес қосқан  журналистерімізге ерекше алғысымды білдіремін!