Оқи отырыңыз

Өзіңді өз бойыңнан биікпін деп ойламау да – биіктік.

Автор: Ғабит Мүсірепов

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Мәдениет / Тұлға / Тәттімбеттің тәтті туындылары

Тәттімбеттің тәтті туындылары

Тәттімбеттің тәтті туындылары

Тәттімбет Қазанғапұлы ауқатты әулеттің баласы. Қарқаралы даласында туған ол Арқаның тұнық сулы, көк жайлауында бой түзеп, көкпар тартып, қазан қайнатқан өлкесінде ержетеді. Жастайынан ән-жырға құмар болған ол әкесінің інісі Әлиден домбыра тартуды үйрене бастайды. Қос ішекті аспапта өздігінен күй шығаруға ұмтылады. Бойындағы қабілет пен еселі еңбегінің арқасында өнер шеберлерінің қатарына қосылады.

Күйші болып, талай тартыстарда өзгелермен жарысқа түседі. Қалың көпшілік жиналған той-думанның бірінде Тәттімбет бір сылқыммен күй тартысқа түсіпті. Қарсылас домбырашы қызбен тартысқан ол 39 күй орындайды. Қыздың оңайлықпен жеңілмейтін білген ол аяқ киімін шешіп жіберіп, келесі күйді башпайымен тартып, тартыста жеңген екен. Әр ойын-сауық, жиын-салтанаттарда жүздескен арулардың өнері мен әсемдігіне тәнті болған Тәттімбет «Былқылдақ», «Сылқылдақ» сияқты арнау күйлерін шығарған. Ол күйші ғана емес, ойға жүйрек, тілге шешен, суырып салма жан болған екен. Алқалы топ қатысқан үлкен жиынның бірінде қос ішекті қағып, күй тартқанда асау боз жорғаны жүйткіп билеткен деген аңыз бар.  

Аз ғана ғұмырында Тәттімбет 40 шақты күй шығарған. Әр күйінің өз тарихы, өз аңызы бар. Арқа төсінде ер жеткен ол туған өлкесіне арнап «Сарыжайлау» күйін шығарады. «Сарыжайлауда» күллі елдің тыныс-тіршілігін, атамекеннің сұлулығын суреттеген. Туған өлкесіне арналған күйінде адам баласының өміріндегі күйініш пен қуанышты, өкініш пен шаттықты бейнелейді.

Бірде Тәттімбет ауыр дертке шалдығып, төсек тартып жатады. Дәл сол сәтте Ресей отаршылдары қазақ даласын біртіндеп иелене бастағанын көрген ол жүрегі ауырып, ел келешегіне алаңдайды. Халқының ауыр тұрмысын, қиын-қыстау кезеңін көре тұра, оны күйге сала алмадым деп өкінеді. Күндердің күнінде ел еркесінің жағдайын біліп, көңілін сұрауға бір топ азамат келеді. Сол кезде ол өз халін күй арқылы толғатып айтқан екен. Күйден шыққан әуен отырған қауымның жүрегін сыздатып, сай-сүйегін сырқыратқан екен. Осылай өмірге «Көкейтесті» күйі дүниеге келген. Бұл оның соңғы күйлерінің бірі. Тәттімбет тәтті туындыларын мұра етіп қалдыра отырып, қазақ музыкасында шертпе күй дәстүрінің негізін қалады.

Атақты күйші 1862 жылы 47 жасына қараған шағында өмірден өтеді. Қарқаралы өлкесіндегі Түндік өзенінің бойында орналасқан Бабалы мен Арқалық тауларының ортасындағы алқапта жерленген. Бұл зират оның әкесі Қазанғапқа арналып салынған. Зират ішіндегі үш бесікшенің бірінде Қазанғап, екіншісінде оның бәйбішесі, Тәттімбеттің анасы Қалайы, үшіншісінде Тәттімбет жатыр...

Суреттер: elim.kz, dombra-music.kz

10702 0
Рейтинг: +1

Қосылған күні: 16 сәуір 2012, 12:30
Пікірлер

Бұл жазбаға әлі пікір жазылған жоқ. Бірінші болып пікір білдіріңіз.

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Ең қызықты блогтар

Жүректерге тазалық сыйлаған «Театр көктемі»
Жүректерге тазалық сыйлаған «Театр көктемі»

Жылдың елеулі оқиғаларының бірі, Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік...

Студент үшін ақша табудың тиімді жолы.
Студент үшін ақша табудың тиімді жолы.

Өмір - кей кезде адамнан артық тәрбиеші.

Автор: Әсел Малік
Қара Питер кім еді?
Қара Питер кім еді?

Детективтің өмірі - ізденіспен өтетіні белгілі.

Автор: Әсел Малік

Соңғы аудармалар

Елес ерткен
Елес ерткен

Түпнұсқа атауы - Sen to Chihiro no kamikakushi Орысша атауы - Унесенные призраками Мемлекет: Жапония Жылы: 2001 Түрі: аниме Режиссері: Хаяо Миядзаки Жанры: шытырман оқиға Аударма: Темірлан Бредин, Айза Берікболова Дыбыстаған:...

Секундына 5 сантиметр
Секундына 5 сантиметр

Түпнұсқа атауы - Byôsoku 5 senchimêtoru Орысша атауы - 5 сантиметров в секунду Мемлекет: Жапония Жылы: 2007 Түрі: аниме Режиссері: Макото Синкай Жанры:...

Red Velvet - Rookie [kaz_sub]
Red Velvet - Rookie [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық "Red Velvet" қыздар тобының жаңа жұмысын қабыл алыңыздар. 2014 жылы құрылған топ сәтті жұмыс істеп келеді. Аталған әнге түсірілген бейнебаян да ашық...