Оқи отырыңыз

Мықты болсаң, өзгенің жетістігін, өзіңнің кемістігіңді көре біл. 

Автор: Қадыр Мырза Әли

— Редактор бағаны —

Сүйінші, «Massaget» мобильді қосымшасы іске қосылды!
Сүйінші, «Massaget» мобильді қосымшасы іске қосылды!

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Негізгі / Эстафета - Қазақшалаудың қиыны-ай

Эстафета - Қазақшалаудың қиыны-ай

Эстафета - Қазақшалаудың қиыны-ай

Негізі, бізде аудармасы жоқ сөздер емес, аудармасы жоқ тіркестер мен ұғымдар – басты проблема. Сөздерді аударуға, тым құрығанда, сол күйі қалдыра салуға болады. Ал қазақтың тілінде, танымында жоқ тіркестер қиындық келтіреді. Оларды да ұлттың ұғымына лайықтап, баламасын табуға болады. Бірақ кейбіреулер «противоположный пол» деген сияқты тіркестерді тіп-тікелей аударуы мүмкін. «Массагетте» анау жолғы бір материалдағы  «қарым-қатынастардың көбі әжелермен жасалады» деген сияқты.

Мен ұсынатын қазақшасы жоқ бес сөз:

1)    Ведомость – мәліметтер тізімі, мәліметжай, тіркеме, мәнжинақ

2)    Браузер – жолашар

3)    Травматикалық қару – жарақаттағыш, жазым еткіш қару

4)    Атмосферный фронт – атмосфералық таралымдар (ауа қабатының таралымдары)

5)    Летчик-истребитель – жойғыш ұшқыш

Бұл жерде халықаралық тілдік элементтер мен терминдерді жаппай аударудың қажетсіздігін ескеру керек. Табиғи сұраныс болмаса, баламалардың құны жоқ. Мәселен, газ, курс, университет, институт, технология, контент, факультет, секс, термин, элемент, штат, крахмал, микрофон, тағы басқа осындай сөздерге аударма тауып, жұрттың басын ауырту – өзін-өзі ақтамайтын іс.

Сәтті аудармалар жайлы айтып кетейін, насихаты көп болсын:

–       Интернет – ғаламтор

–       Айқұлақ – «собачка»

–       Магистраль – арналы жол

Сәтсіз аудармаларға мысал:

–       Үймәрет – сооружение

–       Мүшеқап – презерватив

–       Пәрмен – команда (ұялы телефондарда)

–       Бұғат  – блокировка

Аббревиатураларды аударғанда, қазақтың тілі (психологиясы) сөздерді бас әрпі бойынша қысқартпайтынын есте ұстаған жөн. СПИД айтылғанымен,  ЖҚТБ деген қазақшасы дыбыстауға келмейді. Сондықтан ауызекі әңгімеде, телеарна жаңалықтарында СПИД атауы қала беруі тиіс.

P.S. Бір әріптесім «подшипник» дегенді аударып беріңіздерші деп жатыр.

P.P.S. Эстафетаны Сәкенге тағы да жағымпазданып ұсынамын. Сәкен – кәсіби аудармашы, сіреспе аударманың қас шебері.

4332 80
Рейтинг: +0

Жазылған уақыты: 27 ақпан 2012, 11:15
Пікірлер
+0
27 ақпан 2012, 11:29

Ведомость - мәліметжайға келісемін ) браузерді жолашар деу де сәтті секілді!

+0
29 ақпан 2012, 10:35

browser - ағылшынша сөз, орысша обозреватель, яғни веб-беттерді шолуға арналған бағдарлама, жол ашу біздің түсінігімізге сыған, балгерлердің терминологиясындағы сөз ретінде санамызда қалып қалыпты, сондықтан қолданыстағы шолғыш, веб-шолғыш сөзі сүйкімді

+0
27 ақпан 2012, 11:34

анау аббревиатура жайлы айтқаныңа қосыламын.

+0
27 ақпан 2012, 11:35

Браузер - жолашар дегенің біртүрлі ырым-жоралғы сияқты естіледі екен )))

+0
27 ақпан 2012, 11:38

сәбидің браузері рәсіміне келіңіз деген сияқты ма)))))

+0
29 ақпан 2012, 08:49

сәбидің жолашары емес ТІЛАШАРЫ болады емес пе?!

+0
27 ақпан 2012, 11:37

Сәтті аудармалардың бірі айқұлақ сөзі өзіме қатты ұнайды))

+0
27 ақпан 2012, 11:43

"Мүшеқап – презерватив"
Дұрыс, өте сәтсіз!!!

+0
27 ақпан 2012, 11:45

Оны жәй ғана комдом десек болмай ма?

+0
27 ақпан 2012, 11:54

комдом деген не?

+0
27 ақпан 2012, 11:59

Кондом ол контрацепцияға арналған зат.

+0
27 ақпан 2012, 12:01

ааа, онда аудармаға келмей қалады ғой

+0
27 ақпан 2012, 12:03

Не істейсіз оны аударып?

+0
27 ақпан 2012, 12:04

енді бәрін қазақшаландыру керек қой :))

+0
27 ақпан 2012, 12:05

Айжан, саған оны аударып киген ұнай ма?)

+0
27 ақпан 2012, 12:06

яцыз, мен тура мағынасында айтып отырмын. сенің ойың басқа жақта

+0
27 ақпан 2012, 12:08

Негізі, көп қыз балалар әйелге арналған кондомды кие алмайды (естігендері де жоқ), осы себепті, бір мақала арнап жеберсеңіз?

+0
27 ақпан 2012, 12:10

білетін сіз жазып жібермесеңіз, мен сол бімейтіндер қатарынанмын ғой )

+0
27 ақпан 2012, 12:12

Мен білмеймін.

+0
27 ақпан 2012, 12:20

онда үндемей-ақ қояйық, білетіндер жазар :))

+0
28 ақпан 2012, 14:54

Дурыс айтасыз
кондом деп не гандон десе де болады)))

+0
27 ақпан 2012, 11:44

Интернет ғаламтор емес қой, ғаламтор ол всемирная паутина ғой, браузер деген құлаққа жағымды естіледі, анауың біртүрлі ғой.

+0
27 ақпан 2012, 12:05

Келісем, Маратенок!

+0
27 ақпан 2012, 11:55

"Айқұлақ" әдемі естіледі :)

+0
27 ақпан 2012, 11:56

Подшипникті ішпек деп аударып жүр ғой. Браузер – жолашар. Сәтті балама. Маған осы қатты ұнады. Ведомостьті тіркеме деген нұсқасы дәл келетін сияқты.

+0
27 ақпан 2012, 12:00

создік.кз айтады подшипник ол - мойынтірек

+0
27 ақпан 2012, 12:00

смаликтерді қайтып қойып жүрсің?

+0
27 ақпан 2012, 12:02

күлегештерді арнайы сайттардан алады.

+0
27 ақпан 2012, 12:06

Айкон, жекеге жіберем әдісін! Күт. ))

+0
27 ақпан 2012, 12:18

Жолашар - біреу алыс жаққа аттанарда жолы ашық, қауіп-қатерсіз жүрсін деп жасалатын жоралғы ғой. Оңтүстік қазақтарында әлі күнге сақталған. Браузерді осылай атау біртүрлі сияқты.

+0
27 ақпан 2012, 12:22

сондай бір балаға қатысты ырымда бар ғой иа ;) Жол ашып жатыр; - деген

+0
27 ақпан 2012, 12:24

Ұлттық тілді сарқа пайдалану деген бар ғой. Тіліміздегі көнерген сөздер арқылы жаңа сөзге жаңа мағына үстейді. Мұндай әдістер арқылы тілімізде көптеген сәтті баламалар дүниеге келген. Мысалы төре деген архаизм сөзден төреші (арбитр) төраға, төралқа деген жана сөздер туып қалыптасты.Сондықтан жолашарды қолдаймын.

+0
27 ақпан 2012, 12:49

Сен мысал келтіргендер төре сөзінен туындаған жаңа сөдер ғана. Ғылымда жаңа сөзді осылай біріктіру, кіріктіру жолдарымен жасайтынын терминолог ретінде өзің жақсы білесің. Жолашар архаизм сөз емес, мұны әлі күнге қолданыстан шығармаған оңтүстік халқына рахмет айтамын. Сосын ол өзінше әйдік ұғым ғой, мұны қалай жаңа сөзге айналдырмақсың? Терминологияда жарыспалы сөздер болмауға тиіс емес пе еді.

+0
27 ақпан 2012, 13:32

Терминологияда жарыспалы сөздер болмауға тиіс деп үзілді-кесілді айтуға болмайды деп есептеймін. Себебі ғылым мен техника тілін жасауда мұндай жарыспалы сөздер кездеспей тұрмайды. Тек семантикалық өрісі кеңейеді. Бұларды лингвистикалық түйсік арқылы ажыратып алуға болады. Оған мысал: пәрмен, бұйрық, әмір сияқты сөздер қоғамның әр саласында әр түрлі термин ретінде қолданылып жүр.

+0
27 ақпан 2012, 13:50

Жарыспалы сөздің жырын кітаптан оқи салар ем, мұнда жазып текке әуре болдың ғой.Сонымен браузерді жолашар дейтін болдық па, жолашаршы т.б. болса бір сәрі...

+0
27 ақпан 2012, 17:38

ой Ареке, анау анекдоттағыдай, жай әңгіме болсын деп айтқаным ғой, айтпесе, сен қалай атасаң, солай болады

+0
27 ақпан 2012, 19:50

))) Ә, жоға. Осы саланың маманы Қыпшақ қызынан сұрағаным ғой. Сіздің пікіріңіз қашанда өз биігінде ғой, ағасы.

+0
27 ақпан 2012, 20:36

Мен де сол жай әңгіме болсын деп айтқаным ғой. Сөйтсем, дауысың қатты шығып кетті ғой бері қарай. Сен қызбен әңгіме айтпағалы көп болды да.

+0
28 ақпан 2012, 09:26

))). Мен де сол ерігіп, әңгіме болсын дегенім ғой)))

+0
28 ақпан 2012, 12:51

а так маған да по х.. дейсің ғо

+0
28 ақпан 2012, 13:06

2k.net/lol_smiles/index.html>

+0
27 ақпан 2012, 12:28

Ә, онысын білмедім. Бірақ мына сөздің жол жүруге қатысты екенін білемін. Кейбіреулер "кетераяқ" деп те атайды екен.

+0
27 ақпан 2012, 12:46

Nur Naiman (27.02.2012 12:21)
білем ғой сенің оған не ровно демалатыныңды)

тіркесті тікелей аударған - күлкілі я

+0
27 ақпан 2012, 13:13

Салем, қыздар мен жігіттер, тақырыпқа сай, болған бір жәйды айтып кетсем деп едім. Сонау 90 жылдардың аяғы, жаппай бәрін қазақшаға аудара бастаған кез, сонда білім беру басқармасы "исполняющий обязанностей директора средней школы" дегенді, "толар-толмас мектептің болар-болмас бастығы" деп аударғанын оқып, қыран-топан кулкіге батқанбыз...

+0
27 ақпан 2012, 13:35

Лорик бұл айтқаныңыз шындыққа келмейді. Жәй күлкі ретінде айтылған әңгіме болу керек.

+0
27 ақпан 2012, 15:21

Біздің мектеп директоры ауысып кетті де, и.о. болып завуч отырды, ал районада сол и.о. директордың құрдасы отырыпты, сол кісі құрдасына әзілдеп осылай хат жіберген екен. )))

+0
27 ақпан 2012, 13:39

Әзіл ғой. шындық қылып өліп жазар... ))))))))))))))))))))

+0
27 ақпан 2012, 15:26

Әрине, әзіл, тек өмірден алынған, сосын, "шындық қылып өліп" жазбай-ақ, әп-әдемі тірілтіп отырып жазып отырмын)))

+0
27 ақпан 2012, 17:39

құдай құдай Ардақ келіпті

+0
27 ақпан 2012, 14:41

Керемет аударма ))))

+0
27 ақпан 2012, 15:14

қызық...

+0
28 ақпан 2012, 12:51

нені айтасыз

+0
18 наурыз 2012, 09:56

audarmalardy okyp sol....magan unady)

+0
27 ақпан 2012, 17:24

үймәрет жағымсыз естіледі екен,жолашар өте тауып айтылған,мүшеқапта.Ең бірінші аудармадан естіген сөзім қылтима болған "балкон" өте тұрпайы естілген,жылдар өте оғанда уйрендік қой))Енді осы сөздермен сөйлем құрастырып көріңіздерші))Мен таза ауа жұтайын деп қылтимадан шықсам қарсы тұрған уймәреттен жүгіріп шығып келе жатқан адамды байқадым,ол арналы жол арқылы өтіп дәріхана жаққа бет бұрды)))

+0
27 ақпан 2012, 17:40

жойғыш-ұшқышты да қоса салшы бір жеріне, Ай керім!

+0
28 ақпан 2012, 12:42

Ал тыңдаңыз;далада тамашайлын қызық қалмаған соң,қайта үйге кіріп теледидарды қостым.Не деген бағдарлама))) тусінген шыгарсыз айқыш ұйқыш құрылғылары туралы көрсетіп жатыр екен.Қызықтырып жіберді))Жер атты планетамыздың ауа таралымдарының қабатына кері әсері өте көп-ақ екен.Ол туралы әрине ашық түрде мәнжинақ жүргізілмейді де.Жүрек ауырып кетті көріп бітемін дегенше,қой деп анам көретін телехикаясының несі қызық соны тамашалайын десем алдындааа бір жазбаларда айтқанмын Саваш дегенді қостым.Оййй оны да тақырыпсыз(не в тему))) мен көрейін дегенде жазым еткіш қарудан өлтірмесі бар ма??))Жүйкем жұқармай тұрғанда теледидарды да өшірдім,ұялы телефоныма кіріс қоңырауларыма бұғат қойдым да әдемі Алматыны аралауға кеттім.)))Ризасыз ба ;)

+0
28 ақпан 2012, 12:52

жыртылдым, қатырасыз қыртқыз

+0
28 ақпан 2012, 12:59

массагетті сол қырттар мекендейтін жер дер едім)))

+0
02 мамыр 2012, 12:00

уахаха,қатырасың :lol:

+0
03 мамыр 2012, 13:38

ээээй где ты подружка моей.....мен үшін

+0
02 наурыз 2012, 15:13

Балкон сөзі - Қылтима емес САМАЛДЫҚ деп аударылған!

+0
02 наурыз 2012, 16:09

ммм түсінікті!қылтимаға әрең үйреніп едік))

+0
02 наурыз 2012, 17:15

оны ешкім олай аудармаған негізі))) фонтанды-шаптырма дейтіндердің әзілі ғой ол!

+0
02 наурыз 2012, 17:19

ондайды бірінші естуім:))))қылтиманы талай жерге кіргізіп енгізіп тастап едім,үйретіп дегендей,сөйлем құраастырып))Мен она теледидардан 1 атақты кісінің аузынан естіп едім..Рахмет,білетін болам

+0
02 наурыз 2012, 17:22

қайдам! Сол атақты кісі негізінде шыр-пыр болып балконның қылтима еместігін түсіндіріп жатқан болар теледидарыңызда! солай ойлаймын

+0
02 наурыз 2012, 17:29

енді сол сөзді расында қарастыратын болдым ғой,сізде бір кірпіш дүниеме..........)))

+0
27 ақпан 2012, 19:10

Браузерді аударудың қажеті жоқ сияқты. ол халықаралық термин ретінде ағылшының да немісің де орысың да солай қолданады. біз одан да өзіміздің шұбарланған тілімізден айырылмастай болған уже, даже, так, және т.б. сөздерді қолданбауға тырысайық

+0
28 ақпан 2012, 13:02

сұрайын дегенім қалай ғана жұлдызды блогқа өтіп кеткенсіз))ішектерім айнала алмай қалды ғой

+0
29 ақпан 2012, 09:50

Пара беріп, сұранып алды ))))

+0
29 ақпан 2012, 10:46

парақор,массагетке де кіріп кетіпті ғой(

+0
29 ақпан 2012, 10:00

))). Онда бізде де шанс бар десеңізші )))

+0
29 ақпан 2012, 10:48

сооружение - құрылыс, немесе сооружение моста - көпір салу

+0
02 наурыз 2012, 14:59

Үймерет - сооружение

+0
02 наурыз 2012, 15:06

Имарат деп те айтамыз

+0
02 наурыз 2012, 15:14

меніңше ең сәтті аудармалардың бірі ДУШ - Себезгі сөзі!

+0
02 наурыз 2012, 17:30

маған тұрпайы көрінеді

+0
02 наурыз 2012, 17:31

неге әдемі ғой. "Себезгі қабылдап алдым!"

+0
02 наурыз 2012, 17:33

маған өтпеді оның да басқа баламасы болар

+0
10 наурыз 2012, 03:36

себезгі дұрыс, қазақтар бұрынғы заманда төбеден су құйып жуынатын дүние жасап қолданған, атын себезгі деп атапты

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Соңғы аудармалар

"Мектеп 2017" 1-бөлім

Атауы: Мектеп 2017 Режиссері: Пак Джин Сок Бөлім саны: 16 Басты рөлдерде:  Соль Ин А, Чан Дон Юн, Ким Се Чжон, Ким Хи Чон

BTS –
BTS – "Blood,sweat & tears" [kaz_sub]

Топ: BTS немесе Beyond The Scene  Дебют: 2013 жыл, 13 маусым

38-параллель
38-параллель

Ел: Оңтүстік Корея Режиссер: Кан Джегю Жылы: 2004 Басты рөлдерде: Чан Дон Ган, Вон Бин Аударған: Ғалымжан Сәңкібаев