Көші - қон: Миграция жайлы түсінік
жеке
блог

Көші - қон: Миграция жайлы түсінік

Көші-қон дегеніміз-бір елдің ішінде немесе халықаралық шекара арқылы адамдардың қозғалысы. Соңғы жылдары көші-қон белсенді саяси пікірталастардың орталығында болды. Статистика бойынша көші-қонның қабылдаушы елдерге экономикалық әсері қаралады және көші-қон тұтастай алғанда қабылдаушы елдердегі экономикалық өсу мен өнімділік көрсеткіштерін жақсартады деген қорытынды жасалады. Алайда, басқа елдерге қоныс аударудың себебі неде? Халықтың қозғалысына экономикалық, әлеуметтік, мәдени, саяси, климаттық факторлар ықпал етеді. Олардың басым бөлігін экономикалық факторлар алып отыр. Мен осы кезеңде тоқталамын.
Біріншіден, экономиканың зияндылығы тұрғысынан жұмыс күшінің көші-қоны дамымаған елдерде салыстырмалы түрде көп қоныстанудан, сондай-ақ осы елдердегі өндірістің даму деңгейінің төмендігінен және соның салдарынан жұмыс орындарының жетіспеушілігінен туындайды.
Екіншіден, еңбек келісімшарттарын жасауға байланысты Еңбек көші-қоны. Мысалы, еңбек көші-қоны үшін ең тартымды елдер: Канада, АҚШ, Австралия, Батыс Еуропа, Оңтүстік Африка. Қазіргі уақытта дамыған елдерде келісімшарт бойынша 25 миллионнан астам мигрант жұмыс істейді. Көші-қон халықтың құрылымына айтарлықтай әсер етеді. Осылайша, еңбек иммиграциясы ел халқының жалпы санындағы экономикалық белсенді халықтың үлесін арттырады.
Бірақ сіз тағы бір сұрақ қоюыңыз керек: көші-қон тек оң нәтиже бере ме?
Мен көші-қонның экономикалық жағын ғана қарастыратындықтан, макроэкономикалық зерттеулердің көпшілігі оң нәтиже көрсетеді. Айта кету керек, Еуропа елдері өткен жылы миллионнан астам мигранттар мен босқындарды қабылдауға мәжбүр болды, олардың көпшілігі Еуропалық Одақтағы экономикалық өмірге тез ену үшін білімі немесе кәсіби дайындығы жоқ. Бұл мәселені саяси ұйымдар шешеді деп болжайды.
Бірақ кадрлардан айырылған елдердің болашағы қандай болады? Мысалы, Қазақстанда білімді мамандар тарапынан, әсіресе жас ақыл-ой жағынан ризашылықтың болмауы және жастардың жұмысқа орналасуына жиі кедергі болатын кең таралған сыбайлас жемқорлық. Олар зияткерлік еңбек жоғары төленетін жерде жақсы табыс табу мүмкіндіктерін іздеуге мәжбүр болады. Сондықтан шаралар қабылдап, сыбайлас жемқорлықты азайтып, өз тұрғындарына жақсы жайлылық ұсынған жөн.




Жұлдызды блогтар