Оқи отырыңыз

Мойындағы борышты білу – білімнің ісі, борышты төлеу – адамшылық ісі

Автор: Ахмет Байтұрсынұлы

— Редактор бағаны —

Сүйінші, «Massaget» мобильді қосымшасы іске қосылды!
Сүйінші, «Massaget» мобильді қосымшасы іске қосылды!

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Негізгі / Қазақ ырым етеді, ырымы қырың кетеді

Қазақ ырым етеді, ырымы қырың кетеді

Қазақ ырым етеді, ырымы қырың кетеді

Үйдегілермен кешкі асымызды ішіп отырып, байқаусызда қолымнан шанышқым түсіп кетті, үйдегілер шу ете түсті: «Ойбай, қазір қонақ келеді!». Тамағымызды ішіп болып, шай қойдық, шәугім өзінен-өзі қатты дауыс шығарып, ысылдай  жөнелді, тағы да сол әңгіме: «қонақ келе жатыр!». Содан не керек көзімізге әбден ұйқы тығылғанша сол қонақтарды күтумен болдық. Келген қонақ жоқ.

Ойландым. Осы ырым туралы әңгіменің шеті шыға қалса, «біздің қазақ ежелден ырымшыл халық» дейміз де қоямыз. Ал бұл сөздің түп мағынасына үңіліп жатқан ешкім жоқ. Ырымшыл ма, ырымшыл! Есімде ауылда апаларымыз, сорпа құятын кіші ожаумен су іше қалсаң, ойбай күйеуіңнің мұрыны ұзын болады екен, үстелдің бұрышына отырма, жілік ұстама,  кәрі жілік жеме – күйеуге шыға алмай қаласың деп жататын. Үстелдің бұрышына жүз мәрте отырса да, жіліктің көкесін ұстаса да сол кездегі әпкелеріміз бүгінде отбасын құрып, балалы-шағалы болып отыр. Ине жіпті ұзын қылып сабақтасаң, «ойбуууй сен Қоқанға тұрмысқа кетіп қалайын деп тұрсың ғой», -дегенді де естіп өстік.


Ал, аптаның күндеріне байланысты ырымдарды сіздің де білетіндігіңізге күмәнім жоқ. Сейсенбіде жолға шықпа, іс-жұмыс бастама, Жұма күні кір жума, тырнақ алма, анау күні бүйтпе, сөйтпе... Мұның бәрін орындай беретін болсаң апта бойы аяғыңды аспанға көтеріп бос жататын сияқтысың.

Нанның қиқымын жесең, бай боласың! Осы ырымға рахаттанып тұрып күлкім келеді. Нанның қиқымын жеп жүрген Қазақстандағы 16 миллионға жуық халықтың барлығы неге миллионер, миллиардер болып кетпейді екен?! Бұрын ауылда бір сіңілім шайының бетіне шыққан көпірікті «ооо, мен баааай боламын» деп шашына жағып отыратын. Бір жеңгеміз "тұз шашылып қалса, "өмірің ащы болады" деп үстіне қант шашып жататыны есіме түсіп кетті.


Айта берсең, мұндай қисынсыз ырымдар өте көп... Басың айналып кетеді. Бір әңгіме айтылып жатқанда, біреу түшкіре қалса, «ооо,рас екен» деп жатады. Тап бір ол адамның түшкірігі сол әңгіменің айтылуын күтіп отырғандай. Қай жағынан қарасаң да ырымдарға сене алмайды екенмін. Бірақ, айналамдағы адамдардың барынша сеніп, солы ырымдарды орындап жүргендеріне қарап, бәлкім меніңкі дұрыс емес шығар деген ойға қаламын.

Дана  Абай айтқан екен «Қазақ ырым етеді, ырымы қырың кетеді» деп. Сөздің төркініне үңілсеңіз, Абай ырымдарға сенбеу керек екендігін айтып отыр. Абайға не айтасыз? Келісесіз бе? Әлде, басқа айтарыңыз бар ма? Ой бөлісіңіз!

11787 0
Рейтинг: +0

Жазылған уақыты: 12 шілде 2012, 14:05
Тегтер: қазақы ырым-тыйымдар, ырымдар
Пікірлер
+0
12 шілде 2012, 14:44

Ізгі ниетпен жасалған ырымдарға тыйым салынбайтынын Пайғамбарымыздың (с.а.у.) өзі хадисінде атап көрсеткен.

+0
12 шілде 2012, 14:45

Жоғарыдағымен төркіндес ырымдарды ізгі ниетпен жасалған деп санайсыз ба?

+0
12 шілде 2012, 14:47

жок арине

+0
12 шілде 2012, 14:47

субханаллах кеширим отинем мен кате жазып жибердим....

+0
12 шілде 2012, 14:47

айтпагым баска еди....

+0
12 шілде 2012, 14:51

Сенесізбе сондай ырымдарға

+0
12 шілде 2012, 14:48

Ибн Масъуд (Алла оған разы болсын) Пайғамбардың (Алланың оған игілігі мен сәлемі болсын) мына сөзін риуаят еткен: «Ырым – ширк (серік қосу)» (Абу Дауд).

+0
12 шілде 2012, 14:53

Қазақтың тыйымдарына аса мән беремін, ал жолдан қосылған ырымдарға сене бермеймін

+0
12 шілде 2012, 14:54

сенбеймин.... сиз ше?

+0
12 шілде 2012, 14:54

аса ман бере карайтын ырымдарыныздын бир-екеуин айтып жиберес па, киын болмаса...

+0
12 шілде 2012, 14:59

Мысалы, қыз бала ұзатылғанда артқа қарамауы керек, бей берекет қыз бала шашын жаймау керек дген сияқты. Ал мысық жүгіріп өтті деген сияқтыға күлкімен қараймын

+0
12 шілде 2012, 15:01

артка караса не болады? турмыска шыкпай кайтып келе ме?

+0
12 шілде 2012, 15:05

:lol: :lol: Ал жауап беріп көріңіз!

+0
12 шілде 2012, 15:06

Жесір болып қалады немесе шаңырағы шайқалып, айырылысып кетеді

+0
12 шілде 2012, 15:09

О,сұмдық!

+0
12 шілде 2012, 14:57

Қазақтың ырымшыл халық екені рас және жақсылықты ырымдап жатады. Ырым мен иыйымды қазақтан бөліп қарау ақымақтық та шығар. Өйткені қазақтың кез келген тыйымында үлкен мән бар, тек түсіндірілуы жағы кемшін... Ырымға келсек, одан сонша трагедия жасаудың қажеті жоқ, ол да қазақтың қанына сіңген.... Дәл қазір сенің үйіңе еліне елеулі, халқына қалаулы азаматтардың бірі (Т.Әубәкіров, О. Сүлейменов, Е.Ыбрайымов, т.с.с) келіп кетсінші, отырған орнына сәбиді аунатып ырымдайсың, солай ғой)))))))). Ырым жақсы ниеттен туады...))))))))))

+0
12 шілде 2012, 15:08

Анам ылғи солай етіп жататын, тіпті ауылда сәби дүниеге келсе, біздің үйге келіп атамыздың шапанынан аунатып кетіп жататын, ондайларға тек кұліп қараймын! Меніңше адам болатын бала, шапанға ,О.Сүлейменовтың орнынан аунатылмай ақ адам болады. Бәрі алдын-ала тағдырға жазылады емес пе? Орнына аунады кен деп Сүлейменовтай болып кеткенді көргенім жоқ әлә))))

+0
12 шілде 2012, 15:11

Мәселе - анасы баласының сондай азаматтай болсын деген ниетінде, пейілінде жатқандығында. Сенің түсінігің қазіргі тура аудармалардай екен онда))))))))))))))

+0
12 шілде 2012, 15:12

:oops: :oops:

+0
12 шілде 2012, 15:16

әзілім ғой, Бір жақты пікір қалыптастыруға болмайды, ырымға сену-сенбеу әркімнің өз еркінде ғой.

+0
12 шілде 2012, 15:19

Атақты Бауыржан Момышұлы ұлын Жамбыл бабаның шапанына оратып ырымдаған екен. Жәкеңдей ұзақ жасасын дегені, қарт ақынның қасиеті жұғысты болсын дегені... Ал Бауыржан атаның өзіне кішкентай қызын көтеріп келген ата-ана жайлы "Шуақты күндерде" әдемі баяндалған...

+0
12 шілде 2012, 15:26

Дұрыс айтасыз Айгүл ханым! Негізі бәрі ниетте! Тек кейбір қисынға келмейтін ырымдар болмаса. Мысалға нан қоқымын жесе бай болады деген, нанды шашпасын, нанды қастерлесін, ұқыпты болсын деген ниеттен шыққан деп ойлаймын! Біздің жастардың түсініктері шыныменде гугл транслейтке ұқсап кеткен! Арғы жағын ойланбайды!

+0
12 шілде 2012, 15:33

уооооооот! Мырқымбай, міне-міне....!!!!!!!!!)))))))))) Өте дұрыс!

+0
12 шілде 2012, 17:14

Сіздермен келісемін. Тұз да астың түріне жатқандықтан, жоғарыда оны қастерлеуден туған ұғым болу керек. Ал, бертінде пайда болған, ақылға қонбайтындарына бас қатырудың қажеті шамалы. Толығырақ мында: www.qamshy.kz/?p=847

+0
12 шілде 2012, 15:02

ырым баска тыйым баска....

+0
12 шілде 2012, 15:05

ырым мен тиымды шатастырмайық, қазақтың дәстүрі, тиымдары шариғатпен егіз

+0
12 шілде 2012, 15:13

иә, қазақтың кез келген тыйым сөзі исламға қарсы келмейді, қайта ұштасып жатады. Бұл - бөлек әңгіме.

+0
12 шілде 2012, 15:09

сонгы кезде елимизде ажырасу кооооп боп тур.... кетеринде артына карап кеткен кыздардын кесири екен да онда, ия,хех? солай ма Газиза ханым?

+0
12 шілде 2012, 15:14

Гаухар, айналайын, саған бір өтініш, мүмкіндігің болса, сөздеріңді қазақ әріптерімен жазшы.

+0
12 шілде 2012, 15:15

оның да тылсым құпиясы болуы әбден мүмкін... Кез келген нәрсе тектен тек шықпайды. Ал қазақтың ырымы әлдеқашан энергетикалық күшке айналып кеткендігіне өз басым сенем. Әр ұлттың өзіне ғана тән ерекшелігі, ұлттық болмысы бар. Солай ғой...

+0
12 шілде 2012, 15:10

Мен қайдан білейін, менен несін сұрайсыз)))

+0
12 шілде 2012, 15:16

мумкиндик болмай тур...

+0
12 шілде 2012, 15:17

тол ариптер жок.....

+0
12 шілде 2012, 15:18

телефонмен кіріп отсың ба?

+0
12 шілде 2012, 15:19

комптың барлығында болу керек сияқты еді қазақша әріптер

+0
12 шілде 2012, 15:19

Түсіністікпен қарайық, "ТОЛ" әріптері жоқ екен)))

+0
12 шілде 2012, 15:21

Тақырыптан ауытқымайық, сонымен сенген дұрыс па, сенбеу керек пе?

+0
12 шілде 2012, 15:22

сенген дурыс емес!

+0
12 шілде 2012, 15:28

біржақты қарауға болмайды! ырым-тиымдардыңда жақсы жақтары бар!

+0
12 шілде 2012, 15:28

Мәселен.....

+0
12 шілде 2012, 15:30

оны бір комментпен жеткізу мумкін емес, бұл өте ауқымды тақырып

+0
12 шілде 2012, 22:32

+1

+0
12 шілде 2012, 15:29

ырымнын жаксы жагын кайдам.... тыйым болек нарсе....

+0
12 шілде 2012, 15:31

иә, тауып айттыңыз, менің қозғап отырғаным ырымдар еді...тыйымдар туралы білетінім тым аз

+0
12 шілде 2012, 15:30

Ең бастысы сенімде жатыр бәрі. Жүрегіңе қабылдап, сеніп қалсаң солай болып шығуы мүмкін. Сенбесең, ештеңе де болмайды.

+0
12 шілде 2012, 16:40

Мен өзім жақсы ырымдарға сенемін. Қазақтың ырым-тыйымдарында үлкен тәрбие, мән-мағына жатыр. Ол туралы талай кітаптар да жазылып жүр.

+0
12 шілде 2012, 17:17

соны түсінетін қыздар азайып бара жатыр. Ол қыздар кейін балаларына қандай тәрбие берер екен...

+0
13 шілде 2012, 10:22

Жақсы ырымдар болса, неге сенбеске? ал жоғарыдағыдай ырымдармен қандай тәрбие беруді айтып отыр екенсіз :(

+0
12 шілде 2012, 17:21

Айтпақшы, кәрі жілік емес, қары жілік екен. Дыбыстық өзгеріске ұшырап кеткен ғой.

+0
13 шілде 2012, 10:21

Қары жілік? алғаш рет естуім

+0
12 шілде 2012, 17:31

кари жилик жесен отырып каласын деген ырымды карны ашыыыып отырган турмыска шыккан кыз айткан шыгар, кайынсинилисине)))))))) :lol:

+0
12 шілде 2012, 17:55

базар жоқ! Приколың өтіп кетті)))))))

+0
12 шілде 2012, 22:36

меніңше біржақты пікір дұрыс емес, жоқ сенбеймін дегеннің өзінде бәрібір миыңда тұрады және тәуекел еткің келмейді :D Мен мысалға кейбір жақсы ырымдарға сенем, оның шариғатқа қарсы келетіні жоқ деп ойлаймын.

+0
12 шілде 2012, 22:37

ол кандай ырымдар?

+0
13 шілде 2012, 17:28

Нанның қиқымына байланысты бір пайғамбарлар хикаясын білемін. Бір пайғамбар өзінің жағдайын көпсініп Құдайға жалбарыныпты, "малымды азайта көр" деп. "Жағдайыңның жұтағанын қаласаң, көлік үстінде тамақтан" деген аян келген. Содан әлгі пайғамбар түйе үстіне жүріп тамақтанады екен. . Содан ол кедейленудің орнына байыған үстіне бай түсіпті. Құдайға тағы жалбарыныпты: "менің тілегімді қабыл алмапсың, мен дәулеттене түстім" деп. Құдайдан аян келген екен: "Сен әр түскен нан қиқымын ерінбей жерден көтеріп, жедің, ысырап қылмадың. Сол үшін де ризығың арта түсті". Міне, қазақы бір түсініксіз тыйымның артында үлкен ғибрат жатыр. Менің ойымша әр ырым-тыйымымыз текке айтылмаған, тек мән-мағынасының ашылуын күтіп жатыр.

+0
13 шілде 2012, 17:30

Бізге "өзің белме, білгеннің тілін алма" деген қарғыз өтіп кеткен-ау шамасы. Өзіміз нақты білмесек, атойлап ырымдарға қарсы шыққан дұрыс емес, бұл сапқа асыра "діншілдер" қосылса тіпті жаман

+0
09 қаңтар 2013, 23:26

Абай атамыз дұрыс айтқан ырымдарға сенуге болмайды себебі тура жолдан адастырады

+0
09 қаңтар 2013, 23:28

Ал нан қиқымына келер болсақ Пайғамбарымыз с.а.с ысырап етпесін деген мағынада айтқан, ал біздін қазақ асыра сілтеп нанды құдайындай көреді

+0
09 қаңтар 2013, 23:29

Біз мұсылман халқы тек бір Аллаһ Тағалаға ғана табынамыз!!!

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Соңғы аудармалар

"Мектеп 2017" 1-бөлім

Атауы: Мектеп 2017 Режиссері: Пак Джин Сок Бөлім саны: 16 Басты рөлдерде:  Соль Ин А, Чан Дон Юн, Ким Се Чжон, Ким Хи Чон

BTS –
BTS – "Blood,sweat & tears" [kaz_sub]

Топ: BTS немесе Beyond The Scene  Дебют: 2013 жыл, 13 маусым

38-параллель
38-параллель

Ел: Оңтүстік Корея Режиссер: Кан Джегю Жылы: 2004 Басты рөлдерде: Чан Дон Ган, Вон Бин Аударған: Ғалымжан Сәңкібаев