Оқи отырыңыз

Мықты болсаң, өзгенің жетістігін, өзіңнің кемістігіңді көре біл. 

Автор: Қадыр Мырза Әли

— Редактор бағаны —

Сүйінші, «Massaget» мобильді қосымшасы іске қосылды!
Сүйінші, «Massaget» мобильді қосымшасы іске қосылды!

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Негізгі / Бір ерлік жасағым келеді...

Бір ерлік жасағым келеді...

Бір ерлік жасағым келеді...

Бір ерлік жасағым келеді...

  Уақыт озған сайын адам азады деуші еді. Кейде осы сөз рас па екен деп қалам.  Бұрынғылардың сөзіне қарасаң, өздері ар мен ожданды бәрінен биік қойған жандар. Сөзді де ар деп ұққан. Аталы сөзге тоқтаған. Менің атам хат танып, қалам ұстамаса да, талай дастанды жатқа білетін, көкірегі ояу кісі бопты. Ал, әкем мен бауырлары көздері ашық азаматтар болғанымен, бұрынғының кісісіндей әңгіме айта алмайды. Бірде нағашымның үйіне барғанда, марқұм боп кеткен ағамыздың бір әңгімесін естідім. Кеңес өкіметінің қаймағы бұзылып, шырқы кетпей тұрған заманда Сарыбай деген ағамыз колхоздың қойын бағыпты. Наурыз айының соңынан сақман басталып, түнгі күзетке кезекпен тұрады. Төлдің уақытында өте қиын. Бір түнде ондаған қой қоздайды. Біз жақта наурыз келгеніменен күн қыстыгүнгідей суық, қас пен қабақа қырау тұрып, сақалға мұз қатады. Сондай бір кеште, қоста ағамыз от жағып отырса, ел Теке сақал атап кеткен Жұмаділ деген кісі кіріп келіпті. Сірә, жеңгеміздің руынан болуы керек, ағамыз ол кісіні «жезде» дейді екен. Теке сақал өзі тілінің уыты бар, шақпа кісі көрінеді. Төрден ұсынған орынға отырар-отырмастан:

-         Әйелдің тәрбиесі жақсы сияқты. Көсеу ұстауың жаман емес,- десе, ағамыз күмілжіп, ештеме айта алмаған қалпы:

-         Жезде, сұрақ қойсам бола ма? Осы елдің бәрі сізді теке сақал дейді. Соған қалай, арланбайсыз ба?- деп, қайыра сұрақ қойыпты. Теке сақал:

-         Тек, бұл сақал адамның қадір-қасиеті. Тіл тигізбеңдер, - деп, бетін қайырып тастапты. Арада бір шама уақыт өткеннен кейін, асқазынына ел қонған қонақ, буы бұрқырап, әңгімесін бастапты.

-         Аязды күні сақал-мұртыма мұз қатып қалады. Шертіп, сындырам деп, сақалым да сиреп қалды десе, ағамыз жерден жеті қоян тапқандай қуанып кетіп:

-         Е, жездем-ай, осылай қадір-қасиетіңізден айырылып жүр екенсіз ғой, -депті. Теке сақал шайын апыл-ғұпыл іше сап, бетін сипап:

-         Қораны айналып келу керек, - деп, тұрып кетіпті. Мұны айтып отырған себебебім, жақында қазақ руханиятына өлшеусіз үлес қосқан ақсақалымызды шақырып, факультетімізде қонақ қылдық. Студенттермен сұхбаттысып, дүниеден көрген-білгенін, түйгенін айтып, салиқалы кеш жасады. Осындай әңгімені енді басқа ешкім айтып бере алмайтынын білсе де, аудиторияның соңына таман отырған қыздардың әңгімесі біздің қариямыздың сөзінен көбірек болды-ау. Соншама жалынып, қарт болса да жанын қоймай шақырған қонағымыздың сөзін тыңдамау бізге сын. Қайта-қайта барып, «қыздар, қойыңдар. Ұят болады » десең, бетін басып күледі. Құда-ау неге күледі? Атасының басына ма? Жоқ, әлде өзінің  құрмет көрсете алмай отырғанына ма? Жарайды, өзін құрметтемесін, айтылып жатқан сөзді де құрметтемесін, (қазақтың сөзді құрметтеуден қалғаны қашан), бірақ тоқсанға таяған қарияның самайын сыйлауға болмас па еді? Неге екені осыдан  кейін менің есіме Теке сақал түсті. Сол қыздар осы Теке сақал сияқты шалдардың ұрпағы емес пе? Аталы сөзге тоқтаған аталарымыздың қолданған ыдыстары сынбай жатып, тәрбиесін ұмыттық. Енді мен қазақ қыздарына «қайран қала бастадым.»

  Сөз қадірін  білмеген кісі ер қадірін қайдан білсін? Ер қадірін білмеген кісі ел қадірін қайдан ұқсын? Тек жасы үлкенді ғана емес, жасы кішіні де адам деп сыйлау, құрметтеу бұл да адамдық қасиеттен. Ақ парақты шимақтай салып, газет редакциясына жүгіріп баратын әдетіме салып, бір жолы тағы бір шатпағымды жаза сала редакцияға бардым. Жазғаным ағама ұнамады, білем. Ұрсынқырап сөйледі де, көңілімді аулай бастады. Ақылын айтты. Арқамнан қақты. Ізет көрсетті. Мен де енді ол кісіні көрген жерімде құрақ ұшып, құрмет көрсетуім керек деп ойладым. Оным қаншалықты қолымнан келетінін білмеймін.

 Қалада жүрген соң, қоғамдық көліктерге көп отырамыз. Онда да жағаңды ұстайтын оқиғалардың сан мәрте куәсі боламыз. Егер жанымызда өзіміз танитын жасы үлкен кісі тұрса, атып тұрып орын береміз. Ал, танымайтын кісіге ыңғай да білдірмейміз. Сонда құрмет көрсетудің төркіні таныстықта ма?  Әлде ұлтына қарап та құрметеуіміз керек пе? Басқаны қойшы. Тіпті, өзіміздің әдебиеттегі қарттарымызға да өз деңгейінде құрмет көрсете алып жүрік пе деген сауалға оңды жауап таба алмайсың. Осындай көріністер алдыңнан кес-кестеп шыққанда, бір ерлік жасағым келеді. Ол ерлік-құрмет дегенді ұмытпау.

    Сен де ұмытпа, досым...

2654 15
Рейтинг: +1

Жазылған уақыты: 28 мамыр 2012, 22:08
Тегтер: ұмытпа, ерлік, бақыт
Пікірлер
+0
28 мамыр 2012, 23:38

Жерде қанша адам болса сонша мінез, сонша тәрбие... Әрбірінің санасына берсін дейміз де...

+0
29 мамыр 2012, 10:36

сен анау, сөйлеп тұрған кезіңде осыларды айта алмай кетеді екенсің ғой, ееее, бауырым-ай... Әмірхан ағаңа ұсқап, шапшаң сөйлеп, түк ұқтыра алмай қалатын әдетің бар сенің. Түсінсек те, түсінбесек те "мммм" деп қана бас изейміз кейде :) Білімің мен бүгінің түйскен екен. жазуың жақсы. тәрбие туралы өнегелі сөз айттың. ерлік жасау керек, сен ғана емес, әркім! қалам қуатталсын!

+0
29 мамыр 2012, 10:48

"Әмірхан ағаңа ұсқап, шапшаң сөйлеп, түк ұқтыра алмай қалатын әдетің бар сенің" :D :D :D

+0
29 мамыр 2012, 10:54

Тыңдалмаған сөз жетім - атадан ұят болға екен! :oops:

+0
29 мамыр 2012, 13:57

Жақсы жазылған

+0
29 мамыр 2012, 14:29

осындай ағаларымыздың ақылы керек үнемі!

+0
29 мамыр 2012, 15:08

Сол ерлікті көп күттірмей жасаңыз енді!

+0
29 мамыр 2012, 19:04

Өзің де соған лайық жансың :!:

+0
30 мамыр 2012, 00:37

рахмет. акунаматата деген кім?
иә, дұрыс айтасың. сол кемшілігімде түзесем бе деп жүрмін

+0
30 мамыр 2012, 13:19

Құлтайдың Ардағы ))

+0
30 мамыр 2012, 11:43

Әмірхан аға деген кім? Сақман деген не?

+0
30 мамыр 2012, 16:14

әмірхан балқыбек

+0
01 маусым 2012, 17:57

қыздардың күлгені келген қонақтың кім екенін білмегендіктен, түсінбегендіктен шығар. Жазбаңыздыоқып отырып, "аудиторияны толтырып жүз адам жинағаннан, сөз түсінетін он адаммен-ақ кездесу өткізген дұрыс па?" деген ойға келдім.

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Соңғы аудармалар

"Мектеп 2017" 1-бөлім

Атауы: Мектеп 2017 Режиссері: Пак Джин Сок Бөлім саны: 16 Басты рөлдерде:  Соль Ин А, Чан Дон Юн, Ким Се Чжон, Ким Хи Чон

BTS –
BTS – "Blood,sweat & tears" [kaz_sub]

Топ: BTS немесе Beyond The Scene  Дебют: 2013 жыл, 13 маусым

38-параллель
38-параллель

Ел: Оңтүстік Корея Режиссер: Кан Джегю Жылы: 2004 Басты рөлдерде: Чан Дон Ган, Вон Бин Аударған: Ғалымжан Сәңкібаев