Оқи отырыңыз

Биікке көтерілгісі келетін адам баспалдақ жасап шығады.

Автор: Жапон мақалы

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Мәдениет / Музыка / Музыкалық аспаптарды шаруалар ойлап тапты

Музыкалық аспаптарды шаруалар ойлап тапты

Музыкалық аспаптарды шаруалар ойлап тапты

Массагеттіктермен бірге музыкалық инструменттердің пайда болуы туралы аз-кем сұхбат құрып көрелік.

Зейнетке шыққаннан кейін музыкалық аспаптардың пайда болуын зерттеуді хоббиге айналдырған Австралия ұлттық университетінің экс-қызметкері Невил Флетчер бұл тақырыпқа көп бас қатырып, зерттеген. Оның ойынша, бұлардың бәрі кездейсоқ пайда болған дүниелер.

Невиллдің айтуынша, тіптен басқа нәрсені мақсат қылып күні-түні түрлі материалдармен жұмыс жасаған ежелгі адамдар шу мен дыбыстың ерекше қасиетін байқаған.

Шындығына келгенде, бұл аспаптардың қай уақыттан бері жасалып келе жатқандығын дәл айтып беру мүмкін емес. Көптеген ғалымдардың айтуынша, алғашқы музыкалық құрылғылар жан-жануарлардың терісінен жасалған. Бұндай материалдардың уақытқа шыдас бере алмайтындығының себебінен бұл тұрғыда бірдеңе деу қиын.

Осылайша қазіргі заманға дейін тек сүйектен жасалған аспаптар жете алған. Мәселен флейта. Ол шамамен 67 мың жыл бұрын пайда болған деседі зерттеушілер. Ал сазсырнайды осыдан 40−60 мың жыл бұрын неандерталдықтар ойлап тапқан.

ыв

Қазақтың сазсырнайы мен орыстың "Половецкая бабасы"

Ең ежелгі арфалар мен лиралар шумерлік Ур қаласындағы қазба жұмыстары кезінде табылды. Бұлар біздің заманымызға дейінгі 2600−2500 жылдары жасалған болып шықты.

ва

Арфа

Флетчер мырзаның айтуынша, барлығы табиғатпен арпалысудан басталды. Мәселен ғалымның туған халқының ұлттық аспабы диджериду осыдан 10 мың жыл бұрын пайда болған. "Ортасын термиттер жеп тастаған эвкалиптті аузына салып үрлеу туралы ой бір бейбақтың басына келген. Диджериду осылайша пайда болды деп пайымдауға болады", - деді ғалым.

Австралиялықтар бұдан бөлек таяқашарды бір-біріне ұру арқылы көркем дыбыс шығару техникасын да ойлап тапқан. Басқа мәдениет өкілдері де ағаш діңгегін бұтақпен ұру кезінде әдемі дыбыс шығатындығын байқаған. Бұтақтың ұзындығына байланысты шығатын дыбыс та әрқилы болады. Осылайша ксилофон да пайда болған.

df

Ксилофон

Қола дәуірі басталғаннан кейін пьютер, жез, қола секілді балқымалар қылыш, қорғаныс киімдерін құю үшін пайдаланылды. Соғыстар да осылайша шулы бола бастады. Осы кезеңдерде біреу қола дулығаға қола қылыш тиген кезде әсерлі дыбыстың шығатынын байқаған. "Осылайша қоңырау да пайда болды", - деп пайымдайды Флетчер.

Күй шашу. Домбырада орындаған "Серпер" ансамблі

Ағаштан жасалған ішекті аспаптар (домбыра, қобыз, скрипка, альт, виолончель, контрабас, фортепиано, гитара) садақтан негіз алыпты. "Адырна ән салады" деген сөз жайдан-жай шыққан жоқ қой. Адырналар жануарлардың ішектерінен жасалған. Кейінірек музыкалық аспаптарда металдар мен полимерлер пайдаланыла бастады", - деп ой қорытады ғалым.

Композицияны арфада орындаған Emmanuel Ceysson

 

Дайындаған: Еркебұлан Қайрахан

суреттер: veesta.cn, fotki.yandex.ru, liveinternet.ru, zonazvuka.ru

5322 1
Рейтинг: +3

Қосылған күні: 24 қазан 2012, 18:28
Пікірлер
+0
25 қазан 2012, 09:51

Музыкалық аспаптар болмағанда не болар еді иа???

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Ең қызықты блогтар

Димаш Құдайбергенов – қазіргі Қазақстан шоу-бизнесінің революционері
Димаш Құдайбергенов – қазіргі Қазақстан шоу-бизнесінің революционері

Димаш Құдайбергеновтың миллиардтар мекендеген аспан асты елінде бәрінен бәсі...

Енді не болмақ
Енді не болмақ

«Адал еңбек, ақ пейіл, мейірім жоқ – Осы болар таза ақыл өлді демек»- деген екен...

"Папаңнан" ұят болмасын...

Мен ұғынып болмаған тәрбие

Құлағыңды кесіп алайын ба?!
Құлағыңды кесіп алайын ба?!

Құлақ есту үшін бе әлде бастың пішінінің әдемілігі үшін бе?


Соңғы аудармалар

EXO – For Life [kaz_sub]
EXO – For Life [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық-қытайлық бойз-бэнд EXO "For Lifе" бейнебаянымен қайта оралды. К-поперлер жақсы білетіндей, 2016 жылдың 5 қазанында S.M. Entertainment EXO-ның ізбасары EXO-CBX тобын таныстырды. "For Life" бейнебаянын Lvoe фансаб-тобы қазақша субтитрмен ұсынып отыр. Көрейік! 

JESSICA – Wonderland [kaz_sub]
JESSICA – Wonderland [kaz_sub]

Джессика Чон – корей-американ тегінен шыққан әнші, биші, актриса, модель. АҚШ-тың Калифорния штатында туған. Ағылшын, корей тілдерін жетік меңгерген. Girls’...

EXO - Lucky One [kaz_sub]
EXO - Lucky One [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық әйгілі бойз-бэнд EXO тобы бүгінде дәурені жүріп, дүркіреп тұрған топ болып отыр. Жігіттер тобы тек Оңтүстік Кореяда ғана емес, Азияда...