Оқи отырыңыз

Материал жіберу

— Жұлдызды блогтар —

Ерекше адамға хат...
Ерекше адамға хат...

Автор: Фариза Абилова

Статус: Massaget.kz тілшісі

«Сәлем сізге Ақтөбе қаласынан!»
«Сәлем сізге Ақтөбе қаласынан!»

Автор: Шерхан Талап

Статус: Massaget.Kz порталының контент-менеджері

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Мәдениет / Музыка / "Балапан қаз" халық әні ме?!

"Балапан қаз" халық әні ме?!

Әуелі қазақтың қара домбырасының, кейіннен жетіген аспабымен сүйемелдеуімен шырқалған «Балапан қаз» әні авторы белгісіз болғандықтан халық әніне айналған еді. Алайда, соңғы жылдары әсем ән тереңірек зерттеліп, көпшілікке шығу тарихы аян болды.

Ән туралы деректер Шығыс Қазақстан облысының тумасы ақсақал Арғынбек Қилыбаев аузынан жазылып алынған. Ертеде Керей елінің қызы Найман еліне келін болып түскен. Өз елінде ол сүйген жігітінен аяғы ауыр болып қалып, өзге елге жүкті болып ұзатылады екен. Кейін босанып, аяқ-қолын бауырына алған кезде бөбегіне бесік жырын айтып, іштегі мұңын әнге қосады. Ән ел арасында кең таралып кетеді. Өкінішке орай, әннің толық сөздері ұмытылып, тек «Ей, ахау сабаз, ұшырдым ұясынан балапан қазды-ай» деген жолдары ғана сақталып қалады.

Арғынбай Жұмажанұлы

«Балапан қаз» әнінің қайта жандануына белгілі ақын-драматург Арғынбай Жұмажанұлы үлкен үлес қосты. Моңғолия елінің Баян-Өлгей мекенінде дүниеге келген ол әнге жаңадан сөз жазып, қайырмасын қалдырған. Кейін ән мәтіні мен әуені Моңғолия еңбек сіңірген қайраткері, күйші-сазгер, өнер танушы Қабыкей Ахмерұлы жинастырған «Моңғолия қазақтарының халық әндері» кітабында жарық көрді.

Елге бұл әнді Жанар Айжанова әкелген еді. Ол Моңғолия жерінде гастрольдік сапармен болған кезде, ауылдың алты ауызынан естіп, жадында сақтап қалады. Үш шумақты әннің мақамын бұзбай домбыра сүйемелдеуімен орындай бастайды. Ән біздің елде де кеңінен таралып, біраз әншілер оны өз репертуарына қосады. Арғынбай Жұмажанұлы әнге «Бұл өлке» деген атау беріп, «Балапан қаз» халық әнінің мақамымен» деп түртіп қояды.

2005 жылы жарық көрген «Көшпенділер» фильмінің бас кеңесшілерінің бірі болған, жазушы-профессор Ақселеу Сейдімбек тарихи киноның сәнін кіргізетін ән іздестіріп, өз таңдауын «Балапан қаз» әніне жасайды. Оның пікірінше, «Балапан қаз» қиын-қыстау кезеңдерге жер-жерге таралып кеткен қалың қазақтың өнері мен мәдени-рухани болмасын айқындайтын ән. Осылай, «Балапан қаз» әні фильмге жетігенші Нұргүл Жақыпбектің сүйемелдеуімен белгілі әнші Ұлту Қабаеваның орындауында енді.

Балапан қаз

Халық әнінің мақамымен

Сөзін жазған: Арғынбай Жұмажанұлы

 

Бұл өлке - біздің ауыл жайлаған жер,

Желіге асау құлын байлаған жер.

(Бұл өлке - біздің ауыл күздеген жер,

Сырғасын сұлу кыздың іздеген жер).

Көзіме от-жалындай көрінеді,

Айқасып құлын-тайдай ойнаған жер.


Қайырмасы:

Е-е-й, ахау сабаз,

Ұшырдым ұясынан балапан қаз.


Бұл өлке - біздің ауыл күздеген жер,

Қаракөз бойын сылап түзеген жер.

Көзіме от-жалындай көрінеді,

Қолаң шаш уәдесін үзбеген жер.


Қайырмасы:


Бұл өлке - біздің ауыл қыстаған жер,

Қайыңға кер жорғаны ұстаған жер.

Көзіме от-жалындай көрінеді,

Күлімкөз бір қызыққа бастаған жер.


Қайырмасы:

 

Бұл өлке - ата-бабам көктеген жер,

Қорамнан ақтылы кой кетпеген жер.

Көзіме от-жалындай көрінеді,

Алдымнан келін кесіп өтпеген жер.


Қайырмасы: 

Дайындаған: Ғазиза Ұзақ

Суреттер: baiolke.com, writers.kz

Ілмек сөздер: Балапан қаз, халық әні, Арғынбек Қилыбаев, Моңғолия, Баян-Өлгей, Арғынбай Жұмажанұлы, Қабыкей Ахмерұлы

Дайындаған:
Ғазиза Ұзақ
Қосылған күні:
03 тамыз 2012, 10:16
Тегтер:
Балапан қаз, халық әні, Арғынбек Қилыбаев, Моңғолия, Баян-Өлгей, Арғынбай Жұмажанұлы, Қабыкей Ахмерұлы
519 0
Рейтинг: +0

Пікірлер

Бұл жазбаға әлі пікір жазылған жоқ. Бірінші болып пікір білдіріңіз.

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Ең қызықты блогтар

Өнер туындылары бейнеленген көліктер
Өнер туындылары бейнеленген көліктер

Бұл көліктердегі суреттерді қыстағы аяз салғанын білесізбе?

Жаңа жоспар бекітілді
Жаңа жоспар бекітілді

Маңғыстау облысында «Жас Отан» ЖҚ аудандық, қалалық атқарушы хатшылар бас қосты.

Шу болған 3.1 млрд теңге
Шу болған 3.1 млрд теңге

Ақтөбе облысының бюджеті көпшіліктің наразылығын туғызды

Әке шімірікпеді... немесе Сіз жаңа ғана балаңыздың психикасын бұздыңыз. Жарайсыз!
Әке шімірікпеді... немесе Сіз жаңа ғана балаңыздың психикасын бұздыңыз. Жарайсыз!

Әкелер, өз балаларыңыздың өміріне балта шаппаңыздаршы, Құдай үшін!

Жігіттер сырын жиі айтады...
Жігіттер сырын жиі айтады...

Оны сақтау - үлкен жауапкершілікті талап етеді.

Түсінсеңші
Түсінсеңші

Түсінсеңші, сезімімнің пәктігін


Соңғы аудармалар

Ештеңе етпейді, бұл – махаббат / It’s Okay, It’s Love (1-бөлім)
Ештеңе етпейді, бұл – махаббат / It’s Okay, It’s Love (1-бөлім)

Түпнұсқа атауы: It’s Okay, It’s Love Мемлекет: Оңтүстік Корея Жанры: мелодрама, комедия Жылы: 2014 Серия саны: 16 Рөлдерде: Ин Сон Чо, Хё Чжин Гон, Дон Иль Сон, Кван Су Ли, Чжин Кён, Сон Кён Ли, Кён Су До, Ик Чжун Ян, Тхэ Юб Но, Хва Юн Чха, Ми Кён Ким, Чжин И Юн, Сон У До, Мун Кён Чхве, Сын Кён Чхве, Чон Хён Хан, Сын До Пэк, Хан Хо Тэ, Дон Ха Ли Режиссері: Кё Тэ Ким Аударған:...

ChanBaek (EXO) with L (INFINITE) - My Heart's Jewel Box [қазақша субтитрмен]
ChanBaek (EXO) with L (INFINITE) - My Heart's Jewel Box [қазақша субтитрмен]

EXO тобының мүшелері Chanyeol, Baekhyun және INFINITE тобының мүшесі L орындаған "My Heart's Jewel Box" (қаз. Жүрегімнің әшекей қорабы) әні "MBC музыкалық фестивалі" үшін арнайы жазылған....

Mad Clown – Fire (ft. Jinsil of Mad Soul Child) [қазақша субтитрмен]
Mad Clown – Fire (ft. Jinsil of Mad Soul Child) [қазақша субтитрмен]

Mad Clown жақында "Piece of Mine" мини-альбомын шығарған еді. Альбомға кірген "Fire" атты трек арқылы Mad Clown "all-kill" статусына жетті.  9 қаңтарда трек елдің MelOn, Mnet, Genie,...