Оқи отырыңыз

Көркем сөз – көңіл тілі,
Жалаң сөз – зейін тілі.

Автор: Ахмет Байтұрсынұлы

— Редактор бағаны —

Массагет жастарды жұмысқа шақырады
Массагет жастарды жұмысқа шақырады

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Әдебиет / Көкжиек / Жазушы, жас буын және сыйлық

Жазушы, жас буын және сыйлық

Жазушы, жас буын және сыйлық

"Менің жазушылардан ұнататыным – Уаң Шо. Ол қытай жазушыларының ішіндегі көрім жаза алады деуге татитындардың бірі. Уаң Шо үнемі өзін «Қарадүрсінмін» дейді, онысы алысты көздегені. Өйткені, сақтықта қорлық жоқ деген, алда-жалда көптің сөгісіне қалар күн туса, өзгеден гөрі істікке азырақ шаншылуды ойлағаны. Бір қызығы, бәз біреулер сол сөзіне бола оны расында «ақымақ, қара дүрсін» деп ойлайды. Жеке басынан алып айтар болсақ, Уаң Шоның қытай кино саласына қосқан үлесі мен төккен тері елден ерен. Оның барлығын жіпке тізіп отырмайық. Біз қытайлықтар өзімізді «кішіпейілміз» десеміз ғой, кішіпейілдіктің шегінен асып кеткен кездері шындықтың шырайын бұзып қоятыны бар! Уаң Шо өзгелермен пікір таласына түскенде, өзінің шығармаларын мүлде ауызға алмайды. Тіршілік қамы үшін әкелген азын-аулақ шимайларын көлденең тартып, қызыл кеңірдек болатын кейбіреулер құсап шығармаларын алдыға салып, елдің ауызын жапқысы келмейді. Шындығына келгенде, Уаң Шо өзінде бармен өзгені басқа ұрмайды. Ал тілімен тың айырып, қара батпақтан қаймақ сүзердей-ақ есіретіндер ортамызда толып жүр. Біле білсек, Уаң Шоның өзін «қарадүрсін» атауы өзгені қан шығармай бауыздағаны. Ол бізді сылап-сипап отырып-ақ іремей сойып салып отыр. Уаң Шоның бетке ұстар шығармалары толып жатыр. Жоңгода, елді тәнті қылған  еңбегі болса да, есімін ел мойындағысы келмейтін жазушылар да бар. Оларды жамандар қатарына жатқызуға болмайды. Келешектегі берерінің қандай боларына көзіміз жетпесе де, оның бізге беріп болғандарының өзі жетерлік. Десе де, 80 жылдың төлдері саналатын жас жазушылар Уаң Шоны «әдебиетте өз бетімен лаға бергенше, бізге серке болып, соңынан ертіп жүргені жөн еді» деп сөгіп жүр. Бұл білетін жастың жасамысқа айтар сөзі емес. Жастар өздерін үкіметтің мәжілісіне қатысып отырмын деп ойлай ма екен, кім білсін?! Өз ойлағанын ірікпей айта алу – нағыз жазушыда болуға тиісті маңызды бір ерекшелік. Ауыздарынан ана сүті кеппеген жас буындар жөнінен алғанда, алдымен бойда жігер, ойда қайрат болуы қажет. Қазірше қоғам оларды тым қатал сынға ала қойған жоқ. Әдебиеттегі тәй-тәй басып, қарындашты қалай ұстауды енді үйреніп келе жатқан ақүрпек жас буындар, дүлей дауыл шықса, жермен жексен болып, жатқан жерлерінен тұра алмай қалары мұнда тұр. Өз басым олардың айтқандарын естімеске салып жүре берсем де жетеді, сойылын соғып нем бар. «Бір дәуірдің жастарымыз» деп топ құруымыз жарамас, «заманы бірдің талабыр бір» дегенді естуші едім, «дәуірі бірдің дауы бір» дегенді естімеген екенмін. Жас буындарға мынаны айта кеткім келеді: «Әдебиет жөнінен алғанда, сыйлық деген түкке тұрғысыз дүние. Әдебиет пірінің өзі де әлде бір әділқазылар алқасының бас изеуімен дүниеге келе қалатын адам емес. Қала берді, ол мәлім бір сыйлыққа қол жеткізу үшін өз ана тілінен безетін ақымақтыққа әркез баспайды. Осы күндегі «айдағаны бес ешкі, ысқырығы жер жарып» жүрген бір қанша жазушыларға бола, Жоңго әдебиетінің баурау қуатын жоққа шығаруға болмайды. Шындығына келгенде, біздікі бардың бағасын білмегендік. Мен сендерге мәлім хабардан көрген құпия шындықтың шетін шығарайын. Естуге қарағанда, бір-екі жылдан бері Нобель сыйлығының экономикалық құны құлдырай бастаған көрінеді. Қайдан білесің? Алда-жалда Нобель сыйлығына қолың жетіп қалса, өзгенің тілімен айтқанда жасампаздық жаратуды ұнататын, өзі үшін де, оқырман үшін де емес, тек сыйлық үшін ғана шығарма жазумен албарынды болып жүрген Жоңголық бір егей жазушы, сенің дүниеге және өмірге деген көзқарасыңның күл-талқаны шығып жер құшпасына кім кепіл?! Ондай күн туса Ағылшын әдебиетіне ашылап жүрген сенің «А, Құдай, сорлаттың ғой» дегеннен басқаға шамаң келмес! «Әдебиетте баптаушы бар, үйретуші жоқ» деген жөн сөз. Бәзбір өзін пір санайтын зымияндар соңынан ергендерге «маған “маған ұстазым бол” деп бас ұрғаның жөн. Әйтпесе, өміріңде әдебиет дегеннің не екенін білмей өтесің» дегенді айтып бұлданғысы келеді. Ондайдың тіліне ергенің – өз түбіңе жеткенің".

Хан Ханның қытай тіліндегі «Шөп» атты мақалалар жинағынан аударған: Қадила Нұрғалиқызы.                                                      

Бұл мақаланың авторы қытайдың осы заман жазушысы және сыншысы – Хан Хан. Мақаланы оқығанымда қазіргі қазақ әдебиетінің хал күйі көз алдыма келе қалды. Әр ұлтта төл әдебиеті, ана тілі үшін шырылдап, жанын шүперекке түйіп жүретін тұлғалар болады. Маған сондай әсер қалдырды. Автор «Ағылшын әдебиетіне ашылап жүрген жастар» дейді мақала соңында. Және соларға ұлттық әдебиетінің қаншалықты маңызды орында екенін ескертеді. Хан Хан мысал етіп алған Уаң Шо секілді бізде де қаншама алдыңғы буын аға жазушыларымыз бар?! Біз соларды ұлықтай алмадық. Шынын айтқанда, «ағылшын әдебиетіне ашылап жүрген біз» оларға қорашсына қарадық. Сан ғасырлық қазақ философиясында онсыз да бар – Ой мен идея, әлде басқа стиль іздейміз деп, Баба тілімізді, төл әдебиетімізді кірлетіп алдық. Бабалар аманатын ескі кітаптай сөреге тізіп қойып, аласұрып өзге дүние іздеп кеткен жоқпыз ба?..   

Дайындаған: Қайсар Қауымбекұлы

Сурет: kinderlibrary.wordpress.com

6231 5
Рейтинг: +4

Дайындаған: Қайсар Қауымбек
Қосылған күні: 17 қазан 2012, 16:08
Пікірлер
+0
17 қазан 2012, 17:04

Қытайдың қазіргі әдебиет кеңістігі жайлы жазылған тамаша мақала. Әдебиет сүйер қауым, оқыңыздар.

+0
18 қазан 2012, 15:11

ия, Қайсеке, осындай дүниелер бізге, әсіре біздің буынға берері мен бекітері көп ау деп ойлаймын. расында, біз көкке қарап ұлып жүрген жоқпыз ба?!

+0
21 қазан 2012, 11:19

"Ағылшын әдебиетіне ашылап жүрген" деген сөйлемді түсінбегенімді мойындасам, біреу айып етпей ғана түсіндірер ме екен? Жалпы мағынасын білдім ғой, бірақ "АШЫЛАП"тың мағынасын қазір ашып алмасам - сол айып. "білмеу - ұят емес, сұрамау - ұят"...

+0
21 қазан 2012, 15:57

Ашылау - киік, құлан секілді қоңыр аңдар өзінің кезекті мезгілінде тұзды, сортаң топырақ не жар жағасына келіп тұз жалайды. бұл жылына бірнеше ретке дейін жалғасады. Ашылауға келген аң кимелеп, тұзды топырақты тауыса жалайды. әдетте төрт түлік малды да жылына бір-екі рет науаға тұз салып ашылатып алады. Ал, мұндағы мағынасы шөлдеу немесе құмарту десе де болады.

+0
25 қазан 2012, 11:27

Рақмет!

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Ең қызықты блогтар

Маған да бір адам керегі анық ...
Маған да бір адам керегі анық ...

Күнделіктен бір жазба ...

Өміріме өрнегін салған - ғаламтор
Өміріме өрнегін салған - ғаламтор

«Ғаламды шырмаған «ғаламтор шырмауынан» шыға алатын шынайы жан бола аламын ба?!»

"Шығарға жол көрсетпесем де, сабырға шақырамын..."

 ОЛ КІСІ - талайдың бірі емес, таңдамасы. Оның өлеңдерінің  бояуы бөлек....

Қазақ футболының ахуалы
Қазақ футболының ахуалы

Қазақтың ырқына бағынбаған бизнес


Соңғы аудармалар

Хён/ Аға/ Brother
Хён/ Аға/ Brother

Ел: Оңтүстік Корея Жыл: 2016 Режиссер: Квон Су Гён  Сценарийін жазған: Ю Ён А  Аударған: Ғалымжан Сәңкібаев Басты рөлдерде: ДИО (Exo тобының әншісі) мен Чо Джон Сок 

Елес ерткен
Елес ерткен

Түпнұсқа атауы - Sen to Chihiro no kamikakushi Орысша атауы - Унесенные призраками Мемлекет: Жапония Жылы: 2001 Түрі: аниме Режиссері: Хаяо Миядзаки Жанры: шытырман...

Секундына 5 сантиметр
Секундына 5 сантиметр

Түпнұсқа атауы - Byôsoku 5 senchimêtoru Орысша атауы - 5 сантиметров в секунду Мемлекет: Жапония Жылы: 2007 Түрі: аниме Режиссері: Макото Синкай Жанры:...