Оқи отырыңыз

Тілекке еңбек тірек болмаса, ойға омалып қырдан аса алмайсың.

Автор: Бауыржан Момышұлы

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Әдебиет / Көкжиек / Жазушы, жас буын және сыйлық

Жазушы, жас буын және сыйлық

Жазушы, жас буын және сыйлық

"Менің жазушылардан ұнататыным – Уаң Шо. Ол қытай жазушыларының ішіндегі көрім жаза алады деуге татитындардың бірі. Уаң Шо үнемі өзін «Қарадүрсінмін» дейді, онысы алысты көздегені. Өйткені, сақтықта қорлық жоқ деген, алда-жалда көптің сөгісіне қалар күн туса, өзгеден гөрі істікке азырақ шаншылуды ойлағаны. Бір қызығы, бәз біреулер сол сөзіне бола оны расында «ақымақ, қара дүрсін» деп ойлайды. Жеке басынан алып айтар болсақ, Уаң Шоның қытай кино саласына қосқан үлесі мен төккен тері елден ерен. Оның барлығын жіпке тізіп отырмайық. Біз қытайлықтар өзімізді «кішіпейілміз» десеміз ғой, кішіпейілдіктің шегінен асып кеткен кездері шындықтың шырайын бұзып қоятыны бар! Уаң Шо өзгелермен пікір таласына түскенде, өзінің шығармаларын мүлде ауызға алмайды. Тіршілік қамы үшін әкелген азын-аулақ шимайларын көлденең тартып, қызыл кеңірдек болатын кейбіреулер құсап шығармаларын алдыға салып, елдің ауызын жапқысы келмейді. Шындығына келгенде, Уаң Шо өзінде бармен өзгені басқа ұрмайды. Ал тілімен тың айырып, қара батпақтан қаймақ сүзердей-ақ есіретіндер ортамызда толып жүр. Біле білсек, Уаң Шоның өзін «қарадүрсін» атауы өзгені қан шығармай бауыздағаны. Ол бізді сылап-сипап отырып-ақ іремей сойып салып отыр. Уаң Шоның бетке ұстар шығармалары толып жатыр. Жоңгода, елді тәнті қылған  еңбегі болса да, есімін ел мойындағысы келмейтін жазушылар да бар. Оларды жамандар қатарына жатқызуға болмайды. Келешектегі берерінің қандай боларына көзіміз жетпесе де, оның бізге беріп болғандарының өзі жетерлік. Десе де, 80 жылдың төлдері саналатын жас жазушылар Уаң Шоны «әдебиетте өз бетімен лаға бергенше, бізге серке болып, соңынан ертіп жүргені жөн еді» деп сөгіп жүр. Бұл білетін жастың жасамысқа айтар сөзі емес. Жастар өздерін үкіметтің мәжілісіне қатысып отырмын деп ойлай ма екен, кім білсін?! Өз ойлағанын ірікпей айта алу – нағыз жазушыда болуға тиісті маңызды бір ерекшелік. Ауыздарынан ана сүті кеппеген жас буындар жөнінен алғанда, алдымен бойда жігер, ойда қайрат болуы қажет. Қазірше қоғам оларды тым қатал сынға ала қойған жоқ. Әдебиеттегі тәй-тәй басып, қарындашты қалай ұстауды енді үйреніп келе жатқан ақүрпек жас буындар, дүлей дауыл шықса, жермен жексен болып, жатқан жерлерінен тұра алмай қалары мұнда тұр. Өз басым олардың айтқандарын естімеске салып жүре берсем де жетеді, сойылын соғып нем бар. «Бір дәуірдің жастарымыз» деп топ құруымыз жарамас, «заманы бірдің талабыр бір» дегенді естуші едім, «дәуірі бірдің дауы бір» дегенді естімеген екенмін. Жас буындарға мынаны айта кеткім келеді: «Әдебиет жөнінен алғанда, сыйлық деген түкке тұрғысыз дүние. Әдебиет пірінің өзі де әлде бір әділқазылар алқасының бас изеуімен дүниеге келе қалатын адам емес. Қала берді, ол мәлім бір сыйлыққа қол жеткізу үшін өз ана тілінен безетін ақымақтыққа әркез баспайды. Осы күндегі «айдағаны бес ешкі, ысқырығы жер жарып» жүрген бір қанша жазушыларға бола, Жоңго әдебиетінің баурау қуатын жоққа шығаруға болмайды. Шындығына келгенде, біздікі бардың бағасын білмегендік. Мен сендерге мәлім хабардан көрген құпия шындықтың шетін шығарайын. Естуге қарағанда, бір-екі жылдан бері Нобель сыйлығының экономикалық құны құлдырай бастаған көрінеді. Қайдан білесің? Алда-жалда Нобель сыйлығына қолың жетіп қалса, өзгенің тілімен айтқанда жасампаздық жаратуды ұнататын, өзі үшін де, оқырман үшін де емес, тек сыйлық үшін ғана шығарма жазумен албарынды болып жүрген Жоңголық бір егей жазушы, сенің дүниеге және өмірге деген көзқарасыңның күл-талқаны шығып жер құшпасына кім кепіл?! Ондай күн туса Ағылшын әдебиетіне ашылап жүрген сенің «А, Құдай, сорлаттың ғой» дегеннен басқаға шамаң келмес! «Әдебиетте баптаушы бар, үйретуші жоқ» деген жөн сөз. Бәзбір өзін пір санайтын зымияндар соңынан ергендерге «маған “маған ұстазым бол” деп бас ұрғаның жөн. Әйтпесе, өміріңде әдебиет дегеннің не екенін білмей өтесің» дегенді айтып бұлданғысы келеді. Ондайдың тіліне ергенің – өз түбіңе жеткенің".

Хан Ханның қытай тіліндегі «Шөп» атты мақалалар жинағынан аударған: Қадила Нұрғалиқызы.                                                      

Бұл мақаланың авторы қытайдың осы заман жазушысы және сыншысы – Хан Хан. Мақаланы оқығанымда қазіргі қазақ әдебиетінің хал күйі көз алдыма келе қалды. Әр ұлтта төл әдебиеті, ана тілі үшін шырылдап, жанын шүперекке түйіп жүретін тұлғалар болады. Маған сондай әсер қалдырды. Автор «Ағылшын әдебиетіне ашылап жүрген жастар» дейді мақала соңында. Және соларға ұлттық әдебиетінің қаншалықты маңызды орында екенін ескертеді. Хан Хан мысал етіп алған Уаң Шо секілді бізде де қаншама алдыңғы буын аға жазушыларымыз бар?! Біз соларды ұлықтай алмадық. Шынын айтқанда, «ағылшын әдебиетіне ашылап жүрген біз» оларға қорашсына қарадық. Сан ғасырлық қазақ философиясында онсыз да бар – Ой мен идея, әлде басқа стиль іздейміз деп, Баба тілімізді, төл әдебиетімізді кірлетіп алдық. Бабалар аманатын ескі кітаптай сөреге тізіп қойып, аласұрып өзге дүние іздеп кеткен жоқпыз ба?..   

Дайындаған: Қайсар Қауымбекұлы

Сурет: kinderlibrary.wordpress.com

3238 5
Рейтинг: +4

Дайындаған: Қайсар Қауымбек
Қосылған күні: 17 қазан 2012, 16:08
Пікірлер
+0
17 қазан 2012, 17:04

Қытайдың қазіргі әдебиет кеңістігі жайлы жазылған тамаша мақала. Әдебиет сүйер қауым, оқыңыздар.

+0
18 қазан 2012, 15:11

ия, Қайсеке, осындай дүниелер бізге, әсіре біздің буынға берері мен бекітері көп ау деп ойлаймын. расында, біз көкке қарап ұлып жүрген жоқпыз ба?!

+0
21 қазан 2012, 11:19

"Ағылшын әдебиетіне ашылап жүрген" деген сөйлемді түсінбегенімді мойындасам, біреу айып етпей ғана түсіндірер ме екен? Жалпы мағынасын білдім ғой, бірақ "АШЫЛАП"тың мағынасын қазір ашып алмасам - сол айып. "білмеу - ұят емес, сұрамау - ұят"...

+0
21 қазан 2012, 15:57

Ашылау - киік, құлан секілді қоңыр аңдар өзінің кезекті мезгілінде тұзды, сортаң топырақ не жар жағасына келіп тұз жалайды. бұл жылына бірнеше ретке дейін жалғасады. Ашылауға келген аң кимелеп, тұзды топырақты тауыса жалайды. әдетте төрт түлік малды да жылына бір-екі рет науаға тұз салып ашылатып алады. Ал, мұндағы мағынасы шөлдеу немесе құмарту десе де болады.

+0
25 қазан 2012, 11:27

Рақмет!

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Ең қызықты блогтар

Түс туралы не білеміз?
Түс туралы не білеміз?

Келесі кезекте, түс жайлы қызықты фактілерді келтіремін

Моана
Моана

Жаңадан шыққан Диснейлік мультфильм балалар жүрегін жаулап алды.

Автор: Medina Musa
БІР ҒҰМЫРДЫҢ БАЯНЫ (әңгіме)
БІР ҒҰМЫРДЫҢ БАЯНЫ (әңгіме)

Әншейінде күзгі аспанға ұқсап тұнжырап жүретін қарттың ерекше ықтиярлы болып...

Ақ қайың
Ақ қайың

Менің үшінші әңгімем...

Парадокс интенциясы һәм Өмірдің МӘНі ....
Парадокс интенциясы һәм Өмірдің МӘНі ....

Қызықты кітап оқығыңыз келіп жүрсе, оқып шығыңыз....

Автор: Ayazhan Muhatay

Соңғы аудармалар

EXO - Lucky One [kaz_sub]
EXO - Lucky One [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық әйгілі бойз-бэнд EXO тобы бүгінде дәурені жүріп, дүркіреп тұрған топ болып отыр. Жігіттер тобы тек Оңтүстік Кореяда ғана емес, Азияда танымал. Қазақстанда да EXO тобының жанкүйерлері жетерлік. Басында он екі қатысушыдан құралғанымен, бүгінде топта он өнерпаз өнер көрсетеді. Әр қатысушы жан-жақты, талантты. Біз бұған дейін аталған топтың бірнеше бейнебаянын қазақшаға аударған едік. Назарларыңызға топтың "Lucky One" туындысын қазақша субтитрмен ұсынамыз. Аударған: Жарылқасын Мырза Тайминг,...

IU - The shower [kaz_sub]
IU - The shower [kaz_sub]

Ли Чжи Ын – оңтүстік кореялық 23 жасар әнші қыз. Оның сахналық есімі «I and You» (мен және сен) әуен арқылы бір бүтін бола аламыз дегенді білдіреді....

Күн ұрпақтары/ Сошедшие с солнца / Descendants of the Sun [kaz_sub]
Күн ұрпақтары/ Сошедшие с солнца / Descendants of the Sun [kaz_sub]

Ел: Оңтүстік Корея  Жанр: романтика, медицина, драма, комедия, боевик  Жыл: 2016  Режиссер: Ли Ын Бок Басты рөлдерде: Чжин Гу, Сон Хе Ге, Сон Джун...