Оқи отырыңыз

Егер гүлдерде жүрек болса, ең үлкен әрі мықты жүрек бәйшешекте болар еді.

Автор: Сатыбалды Нарымбетов

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Әдебиет / Көкжиек / Ғабем қайтып келгенде...

Ғабем қайтып келгенде...

Ғабем қайтып келгенде...

Оқу залдары мен кітапханаларда тұрған қазақтың біртуар ұлдарының бірі – шешен сөз, шебер ойдың пірі, академик, жазушы, Ғабит Мүсіреповтің «Күнделік» атты еңбегінде өзекті мәселелер көтеріліпті. Оқырманымыздың көкейінде жүрген біраз мәселенің шешімін таба біледі деген ойда, алдарыңызға сұхбат ретінде ұсынғым келді.

Әсіресе, жастар құлақ түрсе, дананың өз заманында шертілген тылсым сырларға кенеледі деген сенімдемін. Әлқисса!

– «Әуелі келісіп алайық: сіз ешнәрсе жасырмаңыз, мен ешнәрсе қоспайын.
– Жоқ, сіз ешнәрсе қоспаңыз, мен ешнәрсені жасырмаймын...
Уәдеміз осы болды...»

Сұрақ: Ғабит ата, елу мың сан-белесті асып, бүгінде, көріп отырсыз, дамушы елу елдің қатарына қосылғалы тұрмыз. Тәубе делік, кезінде сіздер армандаған, жасаған еңбектеріңіздің нәтижесі шығып, ұлтымыздың ұлылығын көксейтін жағдайға да жеттік. Он сегіз жылда бозбала атқа бекем отырып, бойжеткен етегін жинайтын кезіндей Қазақстанның бүгінгісі кешегісінен озық келіп, ертеңгісі бүгінгіден де жоғары деңгейге көтеріліп отырған шағымыз осы. Әрине, «Таяқтың екі ұшы бар» дегендей, самарқау кеткен тұстар: әдебиет пен дінімізге, сонымен қатар теңдессіз бай салт-дәстүріміз бен мәдениетімізге келген ауыртпалықтардың әсерінен ұлттық құндылықтарымыз кейіндеп қалғандай көрініс алғаны тағы бар. Әсіресе, ащы тілдің ызасынан шығатын ақтаңылдақ жылдардағы қазақ ұлтының өз зиялыларынан айырылуы – ұлттың қалыптасуындағы теңдесі жоқ зардаптар болып қала береді. Бүгінгі жағдайдағы жас Қазақстанның әлі де жетіліп, дамуына қанша жылдар немесе қанша ғасырлар керек деп ойлайсыз?

Жауап: Жаңа қазақ мемлекетінің биік туы менің көз алдымда көтерілді. Бүгінде күллі әлем назары ауған іргелі елге айналдық, бірақ әдебиет пен өнер ұлы болмаған жағдайда ұлт ұлы болып есептелмейтінін ұмытпайықшы. Адам ойының ер жетуі жас баланың ер жетуінен анағұрлым ұзаққа созылады. Ал енді тұтас бір қоғамның, не болмаса, ұлт ойының ер жетуі ғасырларға кетеді. 

Сұрақ: Рас айтасыз, ұлт  дамуы үдерісінің кезеңдерге бөлініп, екшелеп, әбден сауыты мен сайманы бекемделіп, төрт құбыласы тең болған жағдайда ғана дамушы елдердің моделімен теңесе аламыз. Десе де, мынау, ғаламдық яки болмаса, жеке бір ұлттық деңгейдегі проблемалардың қаншалықты дәрежеде еліміздің даму үдерісін табандап, артқа қарай шегіндетеді?

Жауап: Ұсақ ұлттарды ықтата берсең, иықтай берсең жүн болып кетеді. Өзіндік тоқсан тоғыз жақсы қасиетінен айырылып, өзгенің тоқсан тоғыз түрлі кемшілігін үйреніп, оның биік ойларына өресі жетпей, ит әуре болады. Ендігі ол халықтың беті «хош, есен болғай».

Сұрақ: Отанымыздың болашағы, жас ұрпақтың тәлім-тәрбиесіне, рухани біліктілігіне, адами қасиетіне селқос қарай алмайтын рухы жоғары жастардың қолында екені мәлім. Көкірегінен от тербеп, сөзінен нұр бойлаған жас ұрпақ өкілінен қандай үмітіңіз бар? Немесе жастардың қазіргі тәрбиесінің барынша көрініс табуы, талданып, тарамдарға бөлінуі нендей нәтижелерді күттіреді?

Жауап: Жастарда тұмау бар, түшкіру керек. Жастарда қарсылық емес, бір кезде үлкендердің өз басынан өткен, бірақ қазір тиылған (Лоре Шпукені еске алу керек!) қалыптарына, жастарды ерте қартайтуға себеп боларлыққа наразылық бар.

Айыру болса ішке түсірмеу керек! Ішке, ішке! Жастарда тұмау бар, үшкіру емес, түшкіру керек. Барлық бактерия атып шығатын болсын! Кеңсірікке сіңбірік жиналмасын. Сіңбірік – сірә да, оған қорланып жинала берген бактерия үлкен ауруға шалдықтырады. Ақыл айтып, Алламен қорқытып үшкіру керек емес, оларға түшкіру керек. Ойдағысын айтатын болсын. 
Күн күркіреді. Дүние бұға қойғандай болады. Мысық шыға келеді, тышқан жыма жөнеледі. Әкімдер келеді, ауыл тыншыға қояды.
Айтқың келген ойың мен айтқан ойыңның арасында айырма бар, айтқың келген ойың мен қалай айтқаныңның арасында да сол айырма. 

Сұрақ: Сіз шерткен әңгіменің қыры беймәлім сырды алға ой етіп жетелейді. Қазірде жас буын өкілінің жолы, бағыт бағдары қандай болуы керек? Шымылдығы ашылмай жатып, шаңырағы шайқалатын жас отбасыларының соңы осы іспеттес қасіретті жағдаятқа әкеліп отырғанының себебі неде деп ойлайсыз? 

Жауап: Адамда «совесть» (ар-ұят) деген болады шырағым... Ол қазір көзіңе көрсете қоятын, қолыңа ұстата салатын жайда емес, бірақ өседі, сонда көресің де білесің... «Басқа бәле тілден».

Тізесін тым ашып қойған қыздың өзі көрінбей қалады. Бұдан екі түрлі қайшылық шығады:

1) Тізеге қызыққан жігіттің ойына үйлену келмейді, тізенің төңірегі ғана келеді. 
2) Қыздың ойы – сол тізесімен ғана барлық өмірлігін шешіп алмақшы. Бұл екеуінен өрбитін көңілсіздіктердің ұшы-қиырына көз жетпесе керек. Ар жағы белгілі – екеуі де сорлы болады.

Сұрақ: Тәрбиенің қай тұсында қателік көресіз?   

Жауап: Адамның көзі, құлағы, мұрны, тілі, терісі арқылы сезінетін құбылыстардың бәрі де адам тәрбиесіне жатады. 
Болашақтың адамын тәрбиелейміз дегенде адамның барлық мүшелері арқылы сезілетін, танылатын, білінетін, көрінетін, естілетін дүниенің бәрі де адам тәрбиесіне кіреді, бірде-бірін ескермеуге болмайды деп есептеу керек.

Біз ақыл-ой, сана-сезім, материалдық жаңару, тәрбие дегенде жоғарыда айтылғандарды түгел осы екі элементке жатқызамыз да, жіктемейміз, сараламаймыз, көрнекті бір қате осында.

Сұрақ: Расында, болашақ ұрпақтың танымы, ұлттық ділге деген көзқарасы, тәрбиесі қалыптанбаған. Сай-салада тарам-тарам болған игі қасиеттер бір шоқ болып түзіле алмайтынын ескеру керек. Айтылған сөз жүзеге асуы керек. Талпыныс болуы керек. Сонда ғана келешектің кереметіне қол жеткізуіміз әбден мүмкін деген ойдамыз. Әр кезде де сырыңызға тағай салар оқырманыңыз бар бұл өмірмен, жастармен нендей сөздеріңізбен қош айтысасыз?

Жауап: Ал қасиетті елім, қиыспас дос-жаран, ағайын-туыс, сәулелі жас ұрпақ, хош, хош болыңдар!

Сұхбатыңызға көп рақмет, Ғабе! 

Дайындаған: Ардақ ҚҰЛТАЙ

Сурет: turklib.ru

648 0
Рейтинг: +0

Дайындаған: Ардақ Құлтай
Қосылған күні: 02 қазан 2012, 12:27
Пікірлер
+0
02 қазан 2012, 13:44

әдебиет пен өнер ұлы болмаған жағдайда ұлт ұлы болып есептелмейтінін ұмытпайықшы.

+0
03 қазан 2012, 11:26

тамаша матриял екен. Ал шынында да Ғабек қайтып келер болса, бүгінгі прозашылардың жонынан таспа тілетін шығар. "осы да сөйлем болып па, осы да әңгіме болып па, сен өзі қазақсың ба" деп айтуы ғажап емес қой, а?

+0
06 қазан 2012, 03:51

Ареке, мынауың бәрінен де ұтымды болды ғой. Ғабең төбемнен қарап тұрғандай сезінудемін. жел сөзбен "семіргендер" осы шынайы тірілген сұхбатты оқыса пырыс ете түсерме бір сәтте ақ!?

+0
09 қазан 2012, 01:34

"әдебиет пен өнер ұлы болмаған жағдайда ұлт ұлы болып есептелмейтінін ұмытпайықшы."

+0
01 қараша 2012, 10:34

1) Тізеге қызыққан жігіттің ойына үйлену келмейді, тізенің төңірегі ғана келеді.
2) Қыздың ойы – сол тізесімен ғана барлық өмірлігін шешіп алмақшы. Бұл екеуінен өрбитін көңілсіздіктердің ұшы-қиырына көз жетпесе керек. Ар жағы белгілі – екеуі де сорлы болады.
казыргы тандагы ой етегыне алатын соз..

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Ең қызықты блогтар

Сплит +16
Сплит +16

«Внутри Кевина живут 23 личности. Вскоре еще одна явит себя миру»

Автор: Айкона Н
Тұмса табиғат тыныштықты қалайды (эссе)
Тұмса табиғат тыныштықты қалайды (эссе)

Табиғат әсемдігі мен тыныштығы туралы

Өмірімде бананға тайып құлаған адам көрмеппін!
Өмірімде бананға тайып құлаған адам көрмеппін!

Емтихан парақтарын жасау үшін күніне 100.000 ағаш кесіледі

Автор: Arayka Sakhova
Жолдар, жолдар
Жолдар, жолдар

Тесігіңді түзеп, жыртығыңды жамасаңшы...

Мектепте оқығаннан бері біз сеніп келе жатқан әлемдегі 13 миф
Мектепте оқығаннан бері біз сеніп келе жатқан әлемдегі 13 миф

Ұлы Қытай қорғаны ешқандай құралсыз ғарыштан көрінеді.

Автор: Arayka Sakhova
Махаббат деген не?
Махаббат деген не?

Махаббат деген не?


Соңғы аудармалар

Елес ерткен
Елес ерткен

Түпнұсқа атауы - Sen to Chihiro no kamikakushi Орысша атауы - Унесенные призраками Мемлекет: Жапония Жылы: 2001 Түрі: аниме Режиссері: Хаяо Миядзаки Жанры: шытырман оқиға Аударма: Темірлан Бредин, Айза Берікболова Дыбыстаған:...

Секундына 5 сантиметр
Секундына 5 сантиметр

Түпнұсқа атауы - Byôsoku 5 senchimêtoru Орысша атауы - 5 сантиметров в секунду Мемлекет: Жапония Жылы: 2007 Түрі: аниме Режиссері: Макото Синкай Жанры:...

Red Velvet - Rookie [kaz_sub]
Red Velvet - Rookie [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық "Red Velvet" қыздар тобының жаңа жұмысын қабыл алыңыздар. 2014 жылы құрылған топ сәтті жұмыс істеп келеді. Аталған әнге түсірілген бейнебаян да ашық...