Оқи отырыңыз

Болмысты да, болмасты да,
Болады деп арманда!

Автор: Мұқағали Мақатаев

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Білім / Жаратылыстану / Шылым мен картопты Англияға кім әкелді

Шылым мен картопты Англияға кім әкелді

Шылым мен картопты Англияға кім әкелді

Мүлде, сіз ойлаған кісі емес. 
Уолтер Рейли - ақын, сарайшы, алғашқы жаңалық ашушы және білімдар – аты шыққан қиялдаушылар, өздерін қызықтырып тарта білетін адамдарға қалай тартылатын болса – сондайлардың типтік үлгісі. 
Оның қазіргі даңқы толығымен оның ешуақытта қатысы болмаған істері арқылы шығып жүр. 
Шылым шеккен ағылшын туралы бірінші хабар Бристолден келді және ол «танауынан түтін жіберген» матросқа қатысты болды. Ол түтін жіберуді 1556 жылы, Рейлидің тууынан 4 жыл бұрын бастады. 
Рейли ешқашан не Вирджинияға, немесе Солтүстік Американың кез-келген басқа бөлігіне келген емес. Алғашқы шылымды Францияға Жан Никоның португальдық сарайының жанындағы сол елдің елшісі жіберген болатын, сол кісінің тегіне қатысты «никотин» сөзі шыққан. Бұл 1560 жылы болды, атап айтқанда Ново Светтен емес. ...Ал Франциядан шылым Англияға келіп түседі. 
Рейли барып тұрған шылымқор болатын және сол әдетті ол Фрэнсис Дрейк сэрден үйренгеннен кейін шылымға деген құмарлыққа қатысты әдетінің көпке таралуына ықпал еткен болар.
«Шылым шегу» термині - XVII ғасырдың аяғының неологизмі; ол Англияда «түтінді жұту» деген сөз айтылып жүргенге дейін қолданылмаған. 
Картоп Испанияда XVI ғасырдың ортасында белгілі бола бастады және Британдық аралдарға тікелей Америкадан гөрі, Еуропа арқылы келген болуы керек. Алғашында «паслена» тұқымдасының өкілі ретінде, өсімдік улы болып танылған болатын (бірақ шындығында ондай қасиет оның жоғарғы бөлігінде болуы мүмкін). Рейли Ирландияда өзінің бақшасында алғашқы картопты отырғызған кезде, көршілері оның үйін өртеп жібереміз деп қорқытқан.
Дегенмен, ақырындап картоп сол жерге жерсінеді. XVII ғасырдың ортасында оташы Уильям Салмон картоп туберкулезді, құтыруды емдейді, сол сияқты «ұрық бөлуді күшейтеді, екі жыныстың да ұрықтылығын арттырады»-деп атап айтады. 
Ханшайымның алдына, тіпті, судың үстіне жайылып төселген плащқа қатысты аңыз, Рейли қайтыс болғаннан кейін, ағылшын тарихшысы, діндары, өмірбаяншысы Томас Фуллердің арқасында пайда болды. Өзінің әлемге танымал болғаны үшін ол Вальтер Скоттқа және оның уақытында Елизавета ханшайымына арналған «Кенильворт» (1821) романына қарыздар.
Рейлидің тегін әртүрлі жазып жүрді, бірақ көпшіліктің айтуына қарағанда «Ролай» аталып, ал аты «Уотер» деп айтылған болуы керек.
Он бес жыл өмірін Рейли өлімге кесілгендер камерасында өткізіп, жазасын күтумен қатар, өзінің ойына алған үлкен бастамасы - «Әлемнің тарихы» бестомдық еңбегіне көңіл бөледі. Дегенмен ол біздің эрамызға дейінгі 1300 жылдан әрі аса алмады. 
Өлім жазасы орындалғаннан кейін Рейлидің басын бальзамдап, оның әйеліне тапсырады. Оның жесірі бархыт сөмкеге салып, жиырма тоғыз жылдан кейін өзінің өлгеніне дейін үнемі өзімен бірге алып жүреді. Содан кейін Елизавета ғасырының романтикалық пиратының басы, Вестминстердегі Киелі Маргарита шіркеуінде орналасқан, Рейлидің қабіріне қайтып әкелінеді.

Форумда талқылау

Суреттер stalic.livejournal.com сайтынан алынған 

6201 0
Рейтинг: +0

Дайындаған: Ла Лига
Қосылған күні: 13 наурыз 2012, 17:29
Пікірлер
+0
13 наурыз 2012, 21:40

кулк1л1 гой, картоп еккен1н уш1н уй1нд1 ортеп ж1берсе)) кызыкты деректер екен!!

+0
13 наурыз 2012, 21:51

Шылым мен картопты Нарыңқолға кім әкелді екен десиш)))

+0
13 наурыз 2012, 21:53

Мен Қазақстанға кім әкелді деп жазайын деп жатыр едім )))))

+0
14 наурыз 2012, 10:15

Қазақтарға орыстардан ал орыстарға Петр 1 кезінде еуропадан келді емес пе?

+0
14 наурыз 2012, 14:48

Дұрыс айтып жатыр ма, ағайын?!

+0
27 наурыз 2012, 09:12

Сонда Нарыңқолға орыстар апарғанба?

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Ең қызықты блогтар

Су сүлеймені жайлы естіп пе едіңіз?
Су сүлеймені жайлы естіп пе едіңіз?

Сырдарияның жағасында тұратындар білетін бір аңыз бар.

Автор: Әсел Малік
Көз сүйсінген көркемдерге жағылған дақ...
Көз сүйсінген көркемдерге жағылған дақ...

Оқып шығыңыз,көңіліңізге тоқып шығыңыз!...

Бақытымды жалға беремін!
Бақытымды жалға беремін!

Өмірде өзіңді не өзгені бақытты ету үшін, не істемейсің?!

Өлім кейде мені іздей ме?
Өлім кейде мені іздей ме?

Төрт параллель темірдің арғы жағынан көкемнің бейнесі көрінеді.


Соңғы аудармалар

Red Velvet - Rookie [kaz_sub]
Red Velvet - Rookie [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық "Red Velvet" қыздар тобының жаңа жұмысын қабыл алыңыздар. 2014 жылы құрылған топ сәтті жұмыс істеп келеді. Аталған әнге түсірілген бейнебаян да ашық түске толы, көңілді. Бұл – топтың негізгі ұстанымы. 

EXO – For Life [kaz_sub]
EXO – For Life [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық-қытайлық бойз-бэнд EXO "For Lifе" бейнебаянымен қайта оралды. К-поперлер жақсы білетіндей, 2016 жылдың 5 қазанында S.M. Entertainment EXO-ның ізбасары EXO-CBX тобын...

JESSICA – Wonderland [kaz_sub]
JESSICA – Wonderland [kaz_sub]

Джессика Чон – корей-американ тегінен шыққан әнші, биші, актриса, модель. АҚШ-тың Калифорния штатында туған. Ағылшын, корей тілдерін жетік меңгерген. Girls’...