Оқи отырыңыз

Тілекке еңбек тірек болмаса, ойға омалып қырдан аса алмайсың.

Автор: Бауыржан Момышұлы

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Білім / Жаратылыстану / Нобель сыйлығын 2011 жылы физика саласы бойынша кімдер иеленді?

Нобель сыйлығын 2011 жылы физика саласы бойынша кімдер иеленді?

Нобель сыйлығын 2011 жылы физика саласы бойынша кімдер иеленді?

Шведалық Корольдік ғылым академиясы 2011 жылы Нобель сыйлығымен Сол Парлматтерді, Брайан Шмидті, Адам Риссті марапаттады.

Сыйақы алыста орналасқан жаңа жұлдыздарды зерттеу барысында ашылған жаңалық үшін берілген. Дәлірек айтқанда дүниенің кеңею үдеуі процесі зерттелінді. Сыйақының жарты сомасын Сол Перлматтер алса, ақшаның қалған бөлігін Брайан П. Шмидт пен Адам Г.Рисс бөліп алған. Кейбір ғалымдардар «дүниенің тіршілігі отта бітеді» деген пікір қозғап отырса, олардың апоненттері қарама-қарсы пікір ұстанып отыр. Сонымен дүниенің ақыры қандай болмақ? деген сұрақ туындап отыр. Дүниенің тіршілігі суық әрі мұзды болады деген пікірді жаңа Нобель  сыйлығының иегерлері де қолдап отыр. Бұл ғалымдар аса жаңа жұлдыздардың кесірінен жарылған өзге жұлдыздарды зерттеп, алынған ғылыми деректерге сүйене отырып, дүниенің өте тез кеңейіп бара жатқанын айтып отыр. Бұндай ашылу бүкіл ғылыми қауымдастықты ғана емес, лауреаттардың өздерін  де таң қалдырған.

Ғылыми зерттеу топтары құрылып, дүниенің барлық майда шүйделерін ескере отырып, әлем картасын жобалау проектісіне қатысқан. Жер бетінде мен ғарышта орналасқан телескоптар, аса тезәрекетті компьютерлер мен CCD сандық фотодатчиктердің көмегімен ғалымдар аса жаңа жұлдыздарды зерттеп, оларды ғарыш кеңістігін өлшеуде тірек нүктелері ретінде пайдаланған.

Ғалымдар тірек нүктелер ретінде  Ia деп аталатын жұлдыздардың айрықша түрін пайдаланған. Бұндай жұлдыздар күнмен парапар ақ жұлдыздардың қақтығысып, жарылуынан пайда болады. Аса жаңа жұлдыздың жарылуы салдарынан бірнеше галактикаға  жететін жарық мөлшері түзіледі. Барлығын санап есептегенде ғалымдар тобы Ia класына жататын жұлдыздардың көптеген түрлерін зерттеп, 50 аса жаңа жұлдыздардың бөлетін жарығы болжаған шамадан 25% -ға төмен деген қорытындыға келген. Дәл осының салдарынан ғалымдар дүние үлкен қарқынмен үлкейіп бара жатыр деген пікірді ұстанып отыр. Ғалымдар тобы бұл жаңалыққа екі түрлі жолмен келгеніне қарамастан, олардың ойлары бірдей болып тұр.

14 миллиард жыл бұрын болған Үлкен жарылыстың кесірінен дүниенің кеңейіп бара жатқаны бәрімізге мәлім. Бірақ, дүниенің кеңею қарқыны өте жылдам екені жайлы тек жақында ғана белгілі болды.  Егер де жылдамдығы әлі де өсіп бара жатса, дүниенің ақыры суық болатыны сөзсіз.

Суреттер www3.daserste.de, ridus.ru сайттарынан алынған

4634 1
Рейтинг: +0

Қосылған күні: 06 желтоқсан 2011, 17:14
Пікірлер
+0
02 қаңтар 2012, 14:19

Қателеспесем Нобель сыйлығының сомасы 1 миллион доллар шамсында, неге жаратар екен?)

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Ең қызықты блогтар

Күңк-күңк күбір...
Күңк-күңк күбір...

Шу-шу десек Ду-ду өсек

Аралас экономиканың қазақстандық  моделі
Аралас экономиканың қазақстандық моделі

Аралас экономика әр түрлі меншік нысандарына, олардың өзара қарым-қатынасы мен...

Қарымта қайтаратын сәт келді деді ме екен...
Қарымта қайтаратын сәт келді деді ме екен...

«Үрбибімізді» «Дерзкая» десе, Бек Нұрдың «Мені ұмыт» әнін «Предала» деп...


Соңғы аудармалар

EXO - Lucky One [kaz_sub]
EXO - Lucky One [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық әйгілі бойз-бэнд EXO тобы бүгінде дәурені жүріп, дүркіреп тұрған топ болып отыр. Жігіттер тобы тек Оңтүстік Кореяда ғана емес, Азияда танымал. Қазақстанда да EXO тобының жанкүйерлері жетерлік. Басында он екі қатысушыдан құралғанымен, бүгінде топта он өнерпаз өнер көрсетеді. Әр қатысушы жан-жақты, талантты. Біз бұған дейін аталған топтың бірнеше бейнебаянын қазақшаға аударған едік. Назарларыңызға топтың "Lucky One" туындысын қазақша субтитрмен ұсынамыз. Аударған: Жарылқасын Мырза Тайминг,...

IU - The shower [kaz_sub]
IU - The shower [kaz_sub]

Ли Чжи Ын – оңтүстік кореялық 23 жасар әнші қыз. Оның сахналық есімі «I and You» (мен және сен) әуен арқылы бір бүтін бола аламыз дегенді білдіреді....

Күн ұрпақтары/ Сошедшие с солнца / Descendants of the Sun [kaz_sub]
Күн ұрпақтары/ Сошедшие с солнца / Descendants of the Sun [kaz_sub]

Ел: Оңтүстік Корея  Жанр: романтика, медицина, драма, комедия, боевик  Жыл: 2016  Режиссер: Ли Ын Бок Басты рөлдерде: Чжин Гу, Сон Хе Ге, Сон Джун...