Оқи отырыңыз

Өзіңді өз бойыңнан биікпін деп ойламау да – биіктік.

Автор: Ғабит Мүсірепов

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Білім / Жаратылыстану / Пингвин – қанаты болса да, ұша алмайтын құс

Пингвин – қанаты болса да, ұша алмайтын құс

Пингвин – қанаты болса да, ұша алмайтын құс

"Бұл өмірде жасау керек 100 іс" атты жазбамызда өлшеулі өмірде тындырып үлгеру керек жүз істің қатарына "Пингвиндерді бір көруді" қосқан болатынбыз. Шын мәнінде бір көріп, тамсануға тұрарлық тіршілік иесі болса, ол – пингвин. Сондықтан бүгінгі әңгімемізде пингвиндердің табиғатын танып көруге тырысамыз.

Пингвин – қанаты болса да, ұша алмайтын, тұрып жүретін жалғыз құс. Осынысымен де өзге құстардан ерекше.

Пингвиндер көбіне Оңтүстік жартышарда мекен етеді. Негізінен Антарктидада тіршілік ететін құс. Дегенмен, Антарктиданың ызғарынан өзге жерде де тіршілік ететін пингвиндер бар. Мысалы, Галапагос аралдарын "Галапагос пингвині" деген атты алған пингвин түрі мекендейді. Ол жақта жыл бойы температура Цельсий шкаласы бойынша, +18, +28 градусты көрсетіп тұрады. Әлемдегі пингвиндер ең көп жиналатын аймақ – Пунта Томбо.

Пингвиндердің жетпіс бес пайыз өмірі теңізде өтеді деуге болады. Құрлыққа олар тек қана жұмыртқа салып, оның жарық дүниеге есігін ашқанын күту үшін ғана келеді.  

Пингвиндер ақ-қара түсі арқылы жыртқыштардан қорғана алады. Себебі осы арқылы олар жоғарыдан да, алыстан да көзге шағылысып, анық көріне бермейді. Ғалымдардың айтуынша, пингвиндер судың астында жүзіп жүргенде, жақсы көре алады. Сондай-ақ теңізде топпен тамақтанып, топ болып жүзу қабілетіне ие.

Пингвиндердің денесі желбіреп кетпейтін ұсақ қанаттармен қапталған. Кейбір түрлерінің бастарына ұзын қанаттар өседі. Аяқтары қысқа болғандықтан, пингвиндер жүрген кезде, балпаң басып, қысқа адымдар жасайды. Тіпті олардың қинала жүргенін көріп, аяп кетесің. Ал жүзіп, сүңгу жөнінен алдарына жан салмайтын пингвиндер алып толқындарға төтеп бере алатынай қуат пен шеберлікке ие. Басқа құстардан тағы бір ерекшелігі олар бір қанатымен ғана жүзеді. Ал аяқтары болса, олар үшін рөлдің қызметін атқарады. Жейтін азықтары – балық. Теңіз суын да ішеді. Ал судағы тұздарды көздерінің астындағы арнайы без арқылы сыртқа шығарып тастайды. Теңізде олар дыбыс шығармағанымен, құрлықта жүргенде, бір-біріне дыбыстар беру арқылы араласады.

Олар екі аппақ жұмыртқа басып шығады. Ал жұмыртқаны жауларынан ата-анасы бірдей қорғайды. Сондай-ақ, тағы бір қызық жайт, пингвиндерде өзгенің жұмыртқасына қол сұғу әдеті қалыптасқан. Өздерінің жұмыртқалары жау қолына кеткен жағдайда, олар өзге пингвиннің ұясынан жұмыртқа ұрлайды. Сондықтан жұмыртқа жарылған кезде, бір ұяда екі түрлі балапан пайда болып жатады. Пингвин балапандары ата-аналары үздіксіз жеткізіп тұратын азықтардың арқасында тез жетіледі.

Пингвиндердің еттері өте дәмсіз болып келеді. Тұқымдас он сегіз түрі бар делінеді.

Олар түлеу кезінде, бір уақытта барлық қанаттарын  тастап, жаңа қанат өсіп шықпайынша, аш жүреді. Өйткені бұл уақытта олар жүзу қабілетінен уақытша айырылады. Түлеу сәтінде, пингвиндер азық үшін өз денелеріндегі майларды алатындықтан, арықтап кетеді.

Пингвиндердің ішіндегі ең ірісі – патша пингвинінің тұрған кездегі бойының биіктігі 90-120 сантиметрге жетеді. Салмағы 20-45 килограмды құрайды.

Пингвиндер толық зерттелмеген жұмбаққа толы ерекше тіршілік иесі болып есептеледі. Жақында ғалымдар пингвиндерді зерттеу үшін робот пингвиндер құрастырған еді.

Дайындаған: Мейіргүл Оңғарова

Сурет: fotodes.ru, telefoner.ru

36331 6
Рейтинг: +1

Қосылған күні: 29 маусым 2013, 18:43
Пікірлер
+0
29 маусым 2013, 19:09

тауықта қанаты бар ұша алмайды ғо ондай құстар толып тұрғо қанаты бар но ұша алмайды

+0
11 наурыз 2015, 22:47

Тауык негизинде 3-4 метрдей уша алады

+0
11 наурыз 2015, 22:51

13 секунд уша алады

+0
29 маусым 2013, 20:51

дурыс айтасыз :)

+0
30 маусым 2013, 23:09

Мектепте «Поле чудес» ойыны болып, «Қанаты бар, бірақ ұшпайтын жалғыз құс?» деген сұрақ келген болатын, «Екінші әріп «Е»-ден бастайыншы» деп, ойыннан шығып қалғам, пингвин екенін біліп тұрмын ғой, тек, «Е» емес, «И» арқылы жазылатыны естен шығып кетіпті :D

+0
30 маусым 2013, 23:12

:lol: :lol:

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Ең қызықты блогтар

"Том Сойермен балалық шаққа..."

Марк Твеннің таңдаулы туындылары

Автор: Nazym Samet
Жетінші аптаның үздік блогы
Жетінші аптаның үздік блогы

Демалыс кезінде блог жазуға да уақыт тапқан оқырмандарымызға алғыс айтамыз

"Мен өзінді теңдесі жоқ құдірет деп түсінем!.."

. Әлемде миллиондаған аналар бар. Олардың әрқайсысы ерекше, әрі қайталанбайтын...

Мен мақтан тұтамын!
Мен мақтан тұтамын!

“Дарын – армандардың орындалатын құт мекені” деймін.

Егер мен жазушы болсам...
Егер мен жазушы болсам...

Егер мен жазушы болсам, "Махаббат, қызық мол жылдар" романының шешімі қандай...

Төрт алынған екі
Төрт алынған екі

Төрт алынған екі деген есепке төрт деп жазғаным себепті, мұғалімнен екі күн сын...

Автор: Естен Ербол

Соңғы аудармалар

Елес ерткен
Елес ерткен

Түпнұсқа атауы - Sen to Chihiro no kamikakushi Орысша атауы - Унесенные призраками Мемлекет: Жапония Жылы: 2001 Түрі: аниме Режиссері: Хаяо Миядзаки Жанры: шытырман оқиға Аударма: Темірлан Бредин, Айза Берікболова Дыбыстаған:...

Секундына 5 сантиметр
Секундына 5 сантиметр

Түпнұсқа атауы - Byôsoku 5 senchimêtoru Орысша атауы - 5 сантиметров в секунду Мемлекет: Жапония Жылы: 2007 Түрі: аниме Режиссері: Макото Синкай Жанры:...

Red Velvet - Rookie [kaz_sub]
Red Velvet - Rookie [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық "Red Velvet" қыздар тобының жаңа жұмысын қабыл алыңыздар. 2014 жылы құрылған топ сәтті жұмыс істеп келеді. Аталған әнге түсірілген бейнебаян да ашық...