Оқи отырыңыз

Болмысты да, болмасты да,
Болады деп арманда!

Автор: Мұқағали Мақатаев

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek

Тарихтағы тұңғыш тыңшы әйел

Тарихтағы тұңғыш тыңшы әйел

Батыс жұртының тыңшылыққа қатысты жазбаларында Делила дүние тарихындағы тұңғыш әйел тыңшы ретінде қаралады. Ол жаңа эрадан бұрынғы Х ғасырда өмір сүрген. Делила (Delilah) сөзі ағылшын танымында тыңшы әйел деген атауға пара-пар қолданылады.

Делила өмір сүрген заман қуғын-сүргіні мен дау-дамайы толастамаған заман екен. Оның балалық шағы кедейлікпен өткенімен ерекше ақылды, зерек болып өсіпті. Ол Палестин еліндегі екі күшті ұлыс Филистимляндар мен Еврейлердің жерге таласып, қызыл-қырман соғыс жүргізіп жатқан жылдары еді. Еврейлерден Мұса есімді батыр шығып, өз бауырларын азап пен қиыншылыққа толы Египет елінен Палестин еліне орналастырыпты, әйтсе де, олар Филистимляндардың қарсылығына тап болады. Жерін қорғаған Филистимлян жұртын бір-ақ түнде қырып, ерлерін құл, әйелдерін күң етеді.

Екі ел арасындағы соғыс ұзаққа созылады. Ақыр соңында Филистимлян елі қайта басымдылыққа өтіп, Еврей жұртын ығыстыра бастапты. Сол кезде Еврейлерден Самсон есімді батыр шығады, жаулары оның атын естігенде зәрелері ұшып, қарсы аттап баса алмай алмайды екен. Ержүрек, батыр Самсонды бағындырмаса, Еврей жұртын жеңе алмайтынын білген Филистимляндар, батырдың әлсіз тұсын іздей бастайды. Барлық батырларға ортақ атаққұмарлық Самсонның да бойында бар-ды. Филистимляндар сұлу да, айлалы Делиланы Самсонның қасына жұмсайды. Самсон да оны қатты ұнатып, сырын айтады. Сонда Делила: «Батырым, сіз дүниедегі ең күшті адамсыз, дүниеде сізді қорқыта алар не бар?» деп сұрайды. Самсон алдамшы әйелдің тіліне еріп, өзінің жеті қабат өрілген қайыстан қатты қорқатынын, онымен өзін байласа босанып шыға алмайтынын айтады.

Самсонның шашын қырқып жатқан Делила

Самсонның шашын қырқып жатқан Делила

Делила құпияны Филистимляндарға айтады. Жаулары батырды жеті қабат өрілген қайыс арқанмен байлайды. Бірақ, Самсон дұшпандары ойлағандай ақымақ емес екен. Ол өтірік айтыпты. Филистимлян әскерін қырып, бұғаудан босанып келген Самсон Делиланы өлтірмекке ұмтылады. Атаққұмар еркекті жеңудің жақсы амалы жылау екенін білетін әйел Самсонның бауырына тығылып: «Мені Филистимляндар мәжбүрледі, мен байқұста не амал бар дейсің?» деп егіле түседі. Жүрегі елжіреген батыр, әйелді тіптен жақсы көре түседі де, оған шын сырын айтады. Самсон: «Күш-қуатымның бәрі шашымда, шашымды қырқып тастаса, менің жай адамдардан айырмашылығым болмай қалады» дейді. Делила ұйқыдағы батырдың шашын қырқады да, өз жақтастарына хабар береді. Филистимляндар Самсонды кісендеп, зынданға тастайды.

Филистимляндар жыл бойы тойлайды. Делила да жыл бойы сайқал күлкісінен тыйылмайды. Жаулары батыр шашының қайта өсіп кететінін ұмыт қалдырса керек, бір жылдан кейін Самсон қайта қаһарына мініп, бар жауын қырып салады.

Заман өтіп батыр да, Делила да өмірден өтеді. Замсонның құлыптасына: «Ол – әйелдер болмағанда нағыз қаһарман болар еді» деген сөздер жазылса, Делиланың құлыптасына: «Ол – бір қаһарманның түбіне жетті, сонымен қатар бір қаһарманды жаратты, қалай айтсаңыз да, ол осылай істей алған әйел. Мәңгі еске алуға лайық» деп жазылған.

Тыңшылықтың түрі мен техникасы дамыған заманда тарих қойнауында қалған бұл әңгімені еске алып отырудың қажеті де жоқ болар, бірақ, теңдесі  жоқ батырдың да әлсіз тұсы – әйел заты. Ерді ер қылатын да, жер қылатын да – әйел екенін жігіттер қауымы естен шығармағаны жөн.

 

Дайындаған: Мейіржан Әуелханұлы

Сурет: wikimedia.org

4747 8
Рейтинг: +4

Дайындаған: Meyirzhan Auelkhan
Қосылған күні: 08 қаңтар 2013, 16:55
Пікірлер
+0
08 қаңтар 2013, 17:07

Дұрыс!!!

+0
08 қаңтар 2013, 17:12

Жақсы мақала екен. Бүгінгі оқығандарымның тұшымдысы осы болды ау!

+0
08 қаңтар 2013, 17:21

Әйелдер-ай, қулар-ай деп босқа айтпаған ғой

+0
08 қаңтар 2013, 17:27

Оһ, тыңшылықтың бастауы десе де болғандай ә, біздің Қарашоқылар нормал еркек сияқты ғо.

+0
08 қаңтар 2013, 17:30

батырлар аңғал деген сөз осындай оқиғалардан соң шықса керек :roll:

+0
08 қаңтар 2013, 23:13

Әйелдер тыңшы да бола алады

+0
09 қаңтар 2013, 09:45

Ерді ер қылатын да, жер қылатын да – әйел

+0
16 сәуір 2016, 17:09

Осындай жазбалар ұнайды!

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Соңғы аудармалар

Red Velvet - Rookie [kaz_sub]
Red Velvet - Rookie [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық "Red Velvet" қыздар тобының жаңа жұмысын қабыл алыңыздар. 2014 жылы құрылған топ сәтті жұмыс істеп келеді. Аталған әнге түсірілген бейнебаян да ашық түске толы, көңілді. Бұл – топтың негізгі ұстанымы. 

EXO – For Life [kaz_sub]
EXO – For Life [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық-қытайлық бойз-бэнд EXO "For Lifе" бейнебаянымен қайта оралды. К-поперлер жақсы білетіндей, 2016 жылдың 5 қазанында S.M. Entertainment EXO-ның ізбасары EXO-CBX тобын...

JESSICA – Wonderland [kaz_sub]
JESSICA – Wonderland [kaz_sub]

Джессика Чон – корей-американ тегінен шыққан әнші, биші, актриса, модель. АҚШ-тың Калифорния штатында туған. Ағылшын, корей тілдерін жетік меңгерген. Girls’...