Оқи отырыңыз

Болмысты да, болмасты да,
Болады деп арманда!

Автор: Мұқағали Мақатаев

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Білім / Гуманитарлық ғылымдар / Жел қалай пайда болады?

Жел қалай пайда болады?

Жел қалай пайда болады?

Картадан қарап тұрып, бізге желдің батыстан соғатынын көреміз. Алайда, біз бүкіл шешімді немесе жауапты таулар мен жер қыртыстарына тели салатынымыз тағы бар. Қарап тұрсақ, оның бәрі жаңсақ пікір. Себебі, жер бетінде ешнәрсе өздігінен пайда бола салмайды.

Жел қалай пайда болады? Осы сұрақтың төңірегінде қаншама адамның бас ауыртары сөзсіз. Өйткені, жел атаулы бір немесе екі күннің еншісіндегі дүние емес. Күні-түні далада жүрсек те, үйде жүрсек те жел атаулының жақын екенін сезінеміз. Біз өмір сүріп жатқан жер оңтүстік, солтүстік, шығыс, батыс болып бөлінеді. Оны біз бала жастан мектеп қабырғаларынан оқып үйрендік. Ал енді картадан жер бетінің өзендеріне қарап көрдіңіз бе? Міне, осы жерден сауал туындайды. Өйткені, солтүстіктен бастау алатын өзендер оңтүстікке, оңтүстіктен ағатын өзендер солтүстікке қарай бағыт-бағдарларын бұрғысы келіп тұрады. Бұл жерде бәрімізге түсінікті жердің айналу заңдылығының орындалатынын көреміз.

Біздің басты сұрағымыз: жел неге соғады? Жел де су сияқты, яғни кез келген толмай тұрған ортаға барып жиналады. Сол сияқты жел де ауа қысымы жоғары жерден ауа қысымы төмен жерге қарай соғады. Ол дегеніміз, температурасы жоғары жер мен төмен жердің ортасында жел пайда болады. Ал неге бір бағытта соқпайды деп сұрасаңыз, оның да жауабы аса қиын емес. Жердің үнемі айналып тұратынын ескерсек, онда жел де өздігінен осы тартылысқа бағынатынын ескеріңіз.

Ең алғаш рет осы заңдылықтарды орыстың атақты ғалымы Бэр ашқан болатын. Ол су мен желді бөліп алып қарастыруға келіспеген. Және ізденіс үстінде жүріп, қысым туралы өзінің ғылыми жұмыстарын жазып қалдырған.

Жазда кемеге мініп, теңіздерді саяхаттап жүргенде биллиард ойнап көргеніңіз бар ма?! Бұл жай ғана сөздің тұздығы болсын дегеніміз ғой. Егер кез келген шарды дәлдеп тұрып ұрар болсаңыз, онда шарыңыздың мүлде басқа шарға барып тигенін көресіз. Бұл дегеніміз жай ғана мысал. Есіңізде болсын, Жер үнемі қозғалыста болады.

Сурет: tunnel.ru
 

13621 0
Рейтинг: +0

Дайындаған: Ла Лига
Қосылған күні: 18 мамыр 2012, 09:19
Пікірлер
+0
18 мамыр 2012, 09:44

Осы желдердің өздеріне тән аттары бар ғой, адамдарға есім берген секілді желдерге де беріп жатады. Дәрігер, терезе, шайтан, қарбыз желі т.б. есімдері бар, аттары қызық :D

+0
18 мамыр 2012, 12:25

Адамның ойланбайтыны жоқ екен)

+0
18 мамыр 2012, 12:41

Жер үнемі қозғалыста болады.

+0
18 мамыр 2012, 15:23

шығыстан соғатын желдер болады ғой....қуырып жіберетін

+0
18 мамыр 2012, 16:09

Түлкібас жақта, біз жақта "Шақпақтың желі" деп аталатын тентек жел бар. Ығырыңды шығарады ғой

+0
18 мамыр 2012, 22:12

Жел дегеніміз ауаның көлденең бағытта қозғалуы. Жер бетінде жоғарғы және төменгі қысым деген екі қысым бар. Олар экватордан полюске қарай кезектесіп келеді. Осы қысымдардың бір біріне әсерінен жер бетіндегі негізгі ірі желдер қалыптасады. Сондай-ақ жергілікті жерлерге тән желдерде кездеседі М: Арыстанды Қарабас, Ебі Сайқан т.б.

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Соңғы аудармалар

Red Velvet - Rookie [kaz_sub]
Red Velvet - Rookie [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық "Red Velvet" қыздар тобының жаңа жұмысын қабыл алыңыздар. 2014 жылы құрылған топ сәтті жұмыс істеп келеді. Аталған әнге түсірілген бейнебаян да ашық түске толы, көңілді. Бұл – топтың негізгі ұстанымы. 

EXO – For Life [kaz_sub]
EXO – For Life [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық-қытайлық бойз-бэнд EXO "For Lifе" бейнебаянымен қайта оралды. К-поперлер жақсы білетіндей, 2016 жылдың 5 қазанында S.M. Entertainment EXO-ның ізбасары EXO-CBX тобын...

JESSICA – Wonderland [kaz_sub]
JESSICA – Wonderland [kaz_sub]

Джессика Чон – корей-американ тегінен шыққан әнші, биші, актриса, модель. АҚШ-тың Калифорния штатында туған. Ағылшын, корей тілдерін жетік меңгерген. Girls’...