Оқи отырыңыз

...театр деген нәрсе ермек емес, көңіл көтеру де емес, ол – үлгі, ол – тәрбие, өнер орны.

Автор: Ж.Аймауытов

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Білім / Гуманитарлық ғылымдар / Бесік әлеммен байланыстырады

Бесік әлеммен байланыстырады

Бесік әлеммен байланыстырады

Қазақтың бесігі жайлы тек қана жақсы дүниелерді айтуға болады. Мәселен, оның көшпелілер өміріндегі пайдасын сөзбен айтып жеткізу мүмкін емес. Басы иілген, төрт аяғы, астында төсегі, арқалығы бар бесіктер үстіне қанша жапқыш жапқанмен сәбидің жатуына жайлы болған. Бала ешқашан тұншықпаған, ауасы кең болып тұрған. Қазақтың бесігі баланың өміріне өте лайықты ойластырылып, шебер дайындалған. Тағы бір айта кетері, қазақ бесігінің аяғы еденге, топыраққа тиіп тұрған. Бұл дегеніміз, ішінде жатқан бала әлеммен тікелей байланыс  жасайды деген сөз.

Бала бесікке қарын шашы, тырнағы алынып, қырық қасық суға шомылдырғаннан кейін ғана, яғни рәсім орындалғаннан соң жататын болған. Сол рәсімге орай бесік тойы жасалған. Бесікте жатқан балаға анасы бесік жырын айтқан. Құрсақтан анасының дауысын естіп үйренген нәресте бесік жырына елітіп, тыңдайтын болған. Бесік жыры - тәрбиелік мәні зор тәлімді ән саналған.

Қазақ халқы бесікті әркез таза қылып ұстаған. Және бесікте баланың дәреті жаялығына жайылмауы үшін түбек пен шүмек орнатылған. Шүмек ұзынша болып ортасы ойылған, екі жағы кесілген қойдың асық жілігінен немесе ағаштан жасалған. Ал түбек  бесіктің астыңғы жағына түсіп тұратын, қалта тәріздес болып келген. Оған шүмектің бір ұшы түсіп тұрған да, екінші ұшы нәрестенің бұтына орналастырылған. Бесіктер 75-80 сантиметр ұзындықта  жасалынған.

Түбек тұсы ойылып, ішіне мақта немесе жүн салып сырылған көрпеше "жөргек" деп аталады. Оның үстіне бесікке шақтап тігілген құс жастық қойылады. Енді баланың шабын шүмек қажап тастамауы үшін, кепіл жастықшалары қойылады. Ең соңынан баланың денесін орау үшін, ортасы түбекке шақтап тесілген  жаялық жайылады. Таңғыш - әдемілеп өрнек салып, сырылған матадан мықтап тігілген қос бау. Бірі нәрестенің көкірек тұсынан, екіншісі тізеден тартылады.

Жақтау, сабау, бөген, арқалық, шабақ, жорға - бесіктің негізгі бөлігі. Бесік жақсы талдан әзірленеді.

Қазақта бесік жалаңаш тұрмаған. Өрнектеп тігілген бесік жапқышы болған.

Сурет:  ukkz.net

 

 

11160 3
Рейтинг: +1

Дайындаған: Ла Лига
Қосылған күні: 22 сәуір 2012, 09:38
Пікірлер
+0
22 сәуір 2012, 10:21

қазір бесіктің қалып бара жатқаны қынжылтады

+0
22 сәуір 2012, 19:28

Оның рас...

+0
22 сәуір 2012, 20:16

қазір бесік тұрмақ жаңа туған балаға сразу бөлме беріп жатыр

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Ең қызықты блогтар

Мен не деймін, көзім не дейді?
Мен не деймін, көзім не дейді?

Әрине мен туралы емес)

Автор: Nazym Samet
Қазіргі заман мұғалімі қандай болу керек?
Қазіргі заман мұғалімі қандай болу керек?

Қазірдің өзіңде мамандықтардың түрлері өте көп.

30 күн артық ақпараттан ораза ұста.
30 күн артық ақпараттан ораза ұста.

Өмір маған əрдайым екінші мүмкіндікті ұсынады. "Ертең" деген.

Автор: Arayka Sakhova
Шынайы сезімнің құны қанша?
Шынайы сезімнің құны қанша?

Өзің идеал емессің, бірақ басқадан идеал адам ізейсің. Бұл дұрыс емес.


Соңғы аудармалар

Елес ерткен
Елес ерткен

Түпнұсқа атауы - Sen to Chihiro no kamikakushi Орысша атауы - Унесенные призраками Мемлекет: Жапония Жылы: 2001 Түрі: аниме Режиссері: Хаяо Миядзаки Жанры: шытырман оқиға Аударма: Темірлан Бредин, Айза Берікболова Дыбыстаған:...

Секундына 5 сантиметр
Секундына 5 сантиметр

Түпнұсқа атауы - Byôsoku 5 senchimêtoru Орысша атауы - 5 сантиметров в секунду Мемлекет: Жапония Жылы: 2007 Түрі: аниме Режиссері: Макото Синкай Жанры:...

Red Velvet - Rookie [kaz_sub]
Red Velvet - Rookie [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық "Red Velvet" қыздар тобының жаңа жұмысын қабыл алыңыздар. 2014 жылы құрылған топ сәтті жұмыс істеп келеді. Аталған әнге түсірілген бейнебаян да ашық...