Оқи отырыңыз

Тілекке еңбек тірек болмаса, ойға омалып қырдан аса алмайсың.

Автор: Бауыржан Момышұлы

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Лайфстайл / Білім / Гуманитарлық ғылымдар / Бесік әлеммен байланыстырады

Бесік әлеммен байланыстырады

Бесік әлеммен байланыстырады

Қазақтың бесігі жайлы тек қана жақсы дүниелерді айтуға болады. Мәселен, оның көшпелілер өміріндегі пайдасын сөзбен айтып жеткізу мүмкін емес. Басы иілген, төрт аяғы, астында төсегі, арқалығы бар бесіктер үстіне қанша жапқыш жапқанмен сәбидің жатуына жайлы болған. Бала ешқашан тұншықпаған, ауасы кең болып тұрған. Қазақтың бесігі баланың өміріне өте лайықты ойластырылып, шебер дайындалған. Тағы бір айта кетері, қазақ бесігінің аяғы еденге, топыраққа тиіп тұрған. Бұл дегеніміз, ішінде жатқан бала әлеммен тікелей байланыс  жасайды деген сөз.

Бала бесікке қарын шашы, тырнағы алынып, қырық қасық суға шомылдырғаннан кейін ғана, яғни рәсім орындалғаннан соң жататын болған. Сол рәсімге орай бесік тойы жасалған. Бесікте жатқан балаға анасы бесік жырын айтқан. Құрсақтан анасының дауысын естіп үйренген нәресте бесік жырына елітіп, тыңдайтын болған. Бесік жыры - тәрбиелік мәні зор тәлімді ән саналған.

Қазақ халқы бесікті әркез таза қылып ұстаған. Және бесікте баланың дәреті жаялығына жайылмауы үшін түбек пен шүмек орнатылған. Шүмек ұзынша болып ортасы ойылған, екі жағы кесілген қойдың асық жілігінен немесе ағаштан жасалған. Ал түбек  бесіктің астыңғы жағына түсіп тұратын, қалта тәріздес болып келген. Оған шүмектің бір ұшы түсіп тұрған да, екінші ұшы нәрестенің бұтына орналастырылған. Бесіктер 75-80 сантиметр ұзындықта  жасалынған.

Түбек тұсы ойылып, ішіне мақта немесе жүн салып сырылған көрпеше "жөргек" деп аталады. Оның үстіне бесікке шақтап тігілген құс жастық қойылады. Енді баланың шабын шүмек қажап тастамауы үшін, кепіл жастықшалары қойылады. Ең соңынан баланың денесін орау үшін, ортасы түбекке шақтап тесілген  жаялық жайылады. Таңғыш - әдемілеп өрнек салып, сырылған матадан мықтап тігілген қос бау. Бірі нәрестенің көкірек тұсынан, екіншісі тізеден тартылады.

Жақтау, сабау, бөген, арқалық, шабақ, жорға - бесіктің негізгі бөлігі. Бесік жақсы талдан әзірленеді.

Қазақта бесік жалаңаш тұрмаған. Өрнектеп тігілген бесік жапқышы болған.

Сурет:  ukkz.net

 

 

5569 3
Рейтинг: +1

Дайындаған: Ла Лига
Қосылған күні: 22 сәуір 2012, 09:38
Пікірлер
+0
22 сәуір 2012, 10:21

қазір бесіктің қалып бара жатқаны қынжылтады

+0
22 сәуір 2012, 19:28

Оның рас...

+0
22 сәуір 2012, 20:16

қазір бесік тұрмақ жаңа туған балаға сразу бөлме беріп жатыр

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Ең қызықты блогтар

Түс туралы не білеміз?
Түс туралы не білеміз?

Келесі кезекте, түс жайлы қызықты фактілерді келтіремін

Моана
Моана

Жаңадан шыққан Диснейлік мультфильм балалар жүрегін жаулап алды.

Автор: Medina Musa
БІР ҒҰМЫРДЫҢ БАЯНЫ (әңгіме)
БІР ҒҰМЫРДЫҢ БАЯНЫ (әңгіме)

Әншейінде күзгі аспанға ұқсап тұнжырап жүретін қарттың ерекше ықтиярлы болып...

Ақ қайың
Ақ қайың

Менің үшінші әңгімем...

Парадокс интенциясы һәм Өмірдің МӘНі ....
Парадокс интенциясы һәм Өмірдің МӘНі ....

Қызықты кітап оқығыңыз келіп жүрсе, оқып шығыңыз....

Автор: Ayazhan Muhatay

Соңғы аудармалар

EXO - Lucky One [kaz_sub]
EXO - Lucky One [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық әйгілі бойз-бэнд EXO тобы бүгінде дәурені жүріп, дүркіреп тұрған топ болып отыр. Жігіттер тобы тек Оңтүстік Кореяда ғана емес, Азияда танымал. Қазақстанда да EXO тобының жанкүйерлері жетерлік. Басында он екі қатысушыдан құралғанымен, бүгінде топта он өнерпаз өнер көрсетеді. Әр қатысушы жан-жақты, талантты. Біз бұған дейін аталған топтың бірнеше бейнебаянын қазақшаға аударған едік. Назарларыңызға топтың "Lucky One" туындысын қазақша субтитрмен ұсынамыз. Аударған: Жарылқасын Мырза Тайминг,...

IU - The shower [kaz_sub]
IU - The shower [kaz_sub]

Ли Чжи Ын – оңтүстік кореялық 23 жасар әнші қыз. Оның сахналық есімі «I and You» (мен және сен) әуен арқылы бір бүтін бола аламыз дегенді білдіреді....

Күн ұрпақтары/ Сошедшие с солнца / Descendants of the Sun [kaz_sub]
Күн ұрпақтары/ Сошедшие с солнца / Descendants of the Sun [kaz_sub]

Ел: Оңтүстік Корея  Жанр: романтика, медицина, драма, комедия, боевик  Жыл: 2016  Режиссер: Ли Ын Бок Басты рөлдерде: Чжин Гу, Сон Хе Ге, Сон Джун...