Оқи отырыңыз

Болмысты да, болмасты да,
Болады деп арманда!

Автор: Мұқағали Мақатаев

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek

Мұз астындағы тау

Мұз астындағы тау

Мемлекетаралық ғалымдар мен зерттеушілер тобы Шығыс Антарктидада орналасқан әлемдегі ең бір жұмбақ таудың сырын ашыпты. Ол - Гамбурцева тауы (Гамбурцева ғалымның құрметіне берілген).

Аталған тауды 3000 метр қалыңдықта мұз жауып жатыр екен. Бұған дейін 1958 жылы кеңестік ғалымдар ашқанмен, ары қарай зерттелмей келген-ді. Сол күйі таудың сыры да беймәлім болатын. Сол кездерде ғалымдар тауды ерте кездерде құрылған деген болжам шығарған. Алайда, тағы бір мүйізі қарағайдай ғалымдар жағы таудың түзілуіне қарап, жас екендігін алға тартқан-ды. Ұшқары пікірлердің қайсысы дұрыс екендігі сол күйі анықталмай келген. Енді сол анықталыпты.

Гамбурцева тауы Шығыс-Антарктидалық риф жүйесімен қатты ұқсас.  Ұзындығы - 1300 км,  ені - 200-500 км. Ол жерде болжам бойынша, бірнеше миллиард жыл бұрын құрлықтар соғысқан. Соның нәтижесінде литосфералық киль түзіліп, жер асты қыртыстарына барып бір-ақ түскен.  Біз білетіндей,   250 миллион жыл бұрын Гондвана құрлығында да литосфералық киль өртенген болатын. Соның нәтижесінде түзілісі ерекше, қатпар-қатпар таулар бой көтерген еді. Алайда, олар мүжіліп кеткен-ді. Сонымен Гамбурцева тауының ұзақ уақыт бойына аман-есен келгендігі белгілі болды. Басқа таулар мүжіліп жатқанда, осы бір тауды 35 миллион жыл ерте кезде мұз жапқан екен.

Тағы бір айта кетері, Гамбурцева тауын зерттеуде біршама қиындықтар болған. Жаз күндерінің өзінде ауа-райы  минус 80-ге түскен. Ал қыста біршама жылы болғанмен, зерттеушілерге қолайсыздық туғызып тұрған. Ғалымдар оған да пысқырмапты. Twin-Otter атты ұшақпен 800-900 км қашықтыққа емін-еркін барып отырған. Олардың ұшақпен еңсерген жүрісі 120  000 км-ді құраған.

Гамбурцева тауының ерекшелігі осымен ғана бітпейді. Гамбурцева тауынан үлкен бір жылылық байқалады екен. Себебі, тауға жақын орналасқан бұлақ көздері бар болып шықты. Олардың әрқайсысы  1,2-1,5 млн  жыл бұрын пайда болған деседі.

Сурет: logoslovo.ru

8664 2
Рейтинг: +0

Дайындаған: Жұлдыз FM
Қосылған күні: 16 сәуір 2012, 19:51
Пікірлер
+0
17 сәуір 2012, 13:14

:o :o :o

+0
19 сәуір 2012, 10:08

Гамбурцева тауын телевизордан көргем

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Соңғы аудармалар

Red Velvet - Rookie [kaz_sub]
Red Velvet - Rookie [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық "Red Velvet" қыздар тобының жаңа жұмысын қабыл алыңыздар. 2014 жылы құрылған топ сәтті жұмыс істеп келеді. Аталған әнге түсірілген бейнебаян да ашық түске толы, көңілді. Бұл – топтың негізгі ұстанымы. 

EXO – For Life [kaz_sub]
EXO – For Life [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық-қытайлық бойз-бэнд EXO "For Lifе" бейнебаянымен қайта оралды. К-поперлер жақсы білетіндей, 2016 жылдың 5 қазанында S.M. Entertainment EXO-ның ізбасары EXO-CBX тобын...

JESSICA – Wonderland [kaz_sub]
JESSICA – Wonderland [kaz_sub]

Джессика Чон – корей-американ тегінен шыққан әнші, биші, актриса, модель. АҚШ-тың Калифорния штатында туған. Ағылшын, корей тілдерін жетік меңгерген. Girls’...