Оқи отырыңыз

Өзіңді өз бойыңнан биікпін деп ойламау да – биіктік.

Автор: Ғабит Мүсірепов

— Редактор бағаны —

Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында
Байтұрсынұлы Нобель сыйлығы жайында

Автор: Ербол Жұмабайұлы

Статус: Massaget.kz порталының Бас редакторы

Материал жіберу БЛОГ ЖАЗУ

— Үздік әуендер —

Нұржан Тәжікенов - "Сағыныш"
Роза Рымбаева - Алтын сағым
"Тұран" тобы - Kara jorga - people's songм
"Тұран" тобы - The swan - N. Tilendiev
"Тұран" тобы - Kaiys's weeping - poems by S. Kudaiberdiev (the epic of 'Layla and Majnun')
"Тұран" тобы - Zharapazan - people's song - poems by S. Medeubek
Бас бет / Арнайы жобалар / НАУРЫЗ 2012 / 22 наурыз. Наурызға не сыйлауға болады?

22 наурыз. Наурызға не сыйлауға болады?

22 наурыз. Наурызға не сыйлауға болады?

Көктем мезгілінің айтулы мерекелерінің бірі, жылдың басы Наурыз – жүректердің тоғысқан сәті. Ұлыстың Ұлы күні 22 наурызда туыстар мен достар бір-біріне  қонаққа барып, тілек айтып, дастарханнан дәм татады.  

Ата-бабаларымыз осы күні бір-біріне қандай сыйлықтар сыйлаған? Қандай дәстүрлерді қазір де қолдануға болады?

Жастар 22 наурызда ата-әжелер, үлкен кісілердің үйіне "белкөтерер" апарып, бата алған екен. Бұл - қарт кісілерге арналған жылы-жұмсақ тағамдар. Олар әрі жұмсақ, әрі дәмді, нәрі мол қазы, сарымай, жент, қымыз, ақ ірімшік, бал, тағы сол сияқты тамақтардан әзірленеді. Бұны балалары, көрші-қолаңдар, сыйлас кісілер арнайы дайындап апарады. Бұған риза болған қарттар оларға өздерінің ақ батасын айтады. 

Осы күні жас қыздар мен жігіттердің бір-біріне беретін ерекше сыйлықтары: "селтеткізер" мен "ұйқыашар".

Сағат он екіде, жұрт ұйықтап қалмауы үшін жас келіншектер, қыздар "ұйқыашар" деп аталатын дәм тағайындап, өздері ұнатқан жігіттерге апарып береді. Ұйқыашардың қарымтасына жiгiттер селт еткендіктен "селтеткiзер" рәсiмiн жасайды. Яғни, қалауынша айна, тарақ сияқты бұйымдарды сыйлаған екен. Бұл салттарды қазіргі заманға сай етіп, Наурыз мейрамында сүйікті жандарыңызға дәстүрлерімізге сай сыйлықтарды тарту етіңіз.

"Ұйқыашар" мен "селтеткізер" қыз бен жігіттің бабалар ғұрпын сақтап, сезім мен сенімге толы салтпен көңіл қосып, екі жастың бір-бірін тауып, қосылуын үгіттеген игі дәстүр. Осы дәстүрді жаңғыртып, бүгінгі заман талабына сай жүзеге асырсақ, ата-баба алдындағы парызымызды өтегеніміз болмай ма? Жүрегіңіз жақын тартқан жанға Наурыз мерекесінде "ұйқыашарға" не дайындауға, "селтеткізерге" не тарту етуге болады деген сұрақтарға жауаптарды осы жерден іздеңіз!

"Ұйқыашар"

 Бұл ет, тәтті уыз сияқты дәмді тағамдар. Ұйқыашар қыз-жігіттердің бір-біріне деген сезімі мен махаббатын арттыра түсуге себепші болған. Әдетте "ұйқыашарды"  соғымның соңғы етін уызға салып дайындаған немесе ұлттық тағамдардың басқа да түрлерін ұсынған. Ал сіздер, аяулы арулар, "ұйқыашарға" өз қолдарыңызбен заманауи тағамдарды әзірлесеңіздер де болады. Сіз әзірлеген "ұйқыашар" серіңізді селт еткізіп, ол сезімін білдіре отырып, "селтеткізер" сыйлығын тарту етсін! Іске сәт!


"Селтеткізер"

Жігіттердің ұнаған қыз-келіншектеріне Наурызда тарту ететін ерекше сыйлықтары қатарына сақина, сырға, айна, тарақ сияқты сыйлықтар жатады. Бұл сыйлықтардың мағыналары да ерекше.

Сақина, жүзік немесе білезік – ежелден бері ішкі жан-дүниенің бірлігін, бір-бірін аңсаудың, татулықтың нышаны. Әсіресе, қазақы, күміс зергерлік бұйымдарды, әдемі ою-өрнектермен безендірілген естелік бұйымдарды таңдауыңызға кеңес береміз.


Орамал  - сіздің  талғамыңыздың жоғары екендігін көрсететін бірден-бір сыйлық. Сәнді орамал тартымдылықтың, әсемділіктің  нышаны. Оны заманауи үлгіде таңдағаныңыз жөн болар.


Ата дәстүр бойынша пәктік пен әдеміліктің нышаны болған айна-тарақ сыйласаңыз болады. Бірақ қазіргі заманда арулар үшін қажетті сүрмелі немесе опа-далапты айналар қызыңызды қуантары анық.

Айна- пәктіктің, жастықтың белгісі.


Иіссу – жаңа бүршігін жарған  жауқазындай құлпырудың нышаны.              

Тарақ - әдемілік пен сұлулықтың белгісі.

 

 

 

 

Сондай-ақ, бұл шуақты мерекеге өзіміздің дәстүрлерімізге сай кәдесыйлар сыйласаңыз болады. 

Суреттер "Қазақтың дарқан дастарқаны", "Қазақтың зергерлік өнері" кітаптарынан және visualphotos.com сайтынан алынған.

16777 15
Рейтинг: +0

Дайындаған: Сания А
Қосылған күні: 15 наурыз 2012, 09:00
Пікірлер
+0
15 наурыз 2012, 11:06

"Ұйқыашар" берсем, "селт етермісің?" )

+0
22 наурыз 2012, 18:07

:lol: Мейіргүл күлкіден қыран-топан болдым

+0
15 наурыз 2012, 13:45

Биыл тағы да ешкімге " ұйқыашар" бере алмайтын сияқтымын! Келер жылды күтетін боламын!

+0
15 наурыз 2012, 13:54

"Ұйқыашар" кімге жасасам екен?

+0
15 наурыз 2012, 14:00

не ол "ұйқыашар" деген?

+0
15 наурыз 2012, 14:48

қыздарға көктем әсеретіватр, жігіттердің ұйқыларын ашқылары кеп барад)))

+0
15 наурыз 2012, 15:01

)))

+0
15 наурыз 2012, 15:03

менің ұйқымды кім ашар екен, ааа... десеңә)))

+0
15 наурыз 2012, 15:32

Селт етесіз бе оған?

+0
15 наурыз 2012, 15:40

етемғо...)))

+0
15 наурыз 2012, 17:30

Қыздар, "Ұйқыашардың" құрамында міндетті түрде ақ болу керек. Өздерің ондай тағам дайындағыларың келмесе онда "сет еткізген" жігітке:
- Мені селт еткіздің ғой, енді Қыдыр түнін күзеткенде ұйықтап қалма, ұйқыңды аша ғой, - деп, балмұздақ берулеріңе болады.

+0
15 наурыз 2012, 18:50

Жақсы кеңес)

+0
16 наурыз 2012, 09:36

Әшекейлер қатты ұнады)

+0
16 наурыз 2013, 14:59

"Белкөтерерге" қатысты сілтеме көрсетілмегіні дқрыс болмапты!

Пікір білдіру:

Пікір қалдыру үшін тіркеліңіз немесе сайтқа кіріңіз.

Әлеуметтік желі арқылы кіру:

Ең қызықты блогтар

Цифрлы журналистика
Цифрлы журналистика

Технологиялардың дамуы журналистикаға да жаңа серпін әкелді...

ҰБТның алаңдатар сұрақтары
ҰБТның алаңдатар сұрақтары

Гранттан айырылып қалмау үшін нені ескеру керек? Шығармашылық емтихан туралы

Автор: Диана Рахым

Соңғы аудармалар

Елес ерткен
Елес ерткен

Түпнұсқа атауы - Sen to Chihiro no kamikakushi Орысша атауы - Унесенные призраками Мемлекет: Жапония Жылы: 2001 Түрі: аниме Режиссері: Хаяо Миядзаки Жанры: шытырман оқиға Аударма: Темірлан Бредин, Айза Берікболова Дыбыстаған:...

Секундына 5 сантиметр
Секундына 5 сантиметр

Түпнұсқа атауы - Byôsoku 5 senchimêtoru Орысша атауы - 5 сантиметров в секунду Мемлекет: Жапония Жылы: 2007 Түрі: аниме Режиссері: Макото Синкай Жанры:...

Red Velvet - Rookie [kaz_sub]
Red Velvet - Rookie [kaz_sub]

Оңтүстік кореялық "Red Velvet" қыздар тобының жаңа жұмысын қабыл алыңыздар. 2014 жылы құрылған топ сәтті жұмыс істеп келеді. Аталған әнге түсірілген бейнебаян да ашық...